امارات متحده عربی و اسرائیل هفتۀ گذشته با هدف تقویت تجارت و سرمایهگذاری غیرنفتی بین دو کشور، توافقنامه جامع مشارکت اقتصادی امضا کردند.
چشم انداز تجارت غیر نفتی امارات و اسرائیل
این خبری بود که روز یکشنبه از سوی ثانی بن احمد الزیودی، وزیر بازرگانی خارجی امارات عربی متحده در پیامی توییتری اعلام شد؛ او تصریح کرد: «این پیمان تجاری و سرمایهگذاری، ارزش تجارت غیرنفتی دوجانبه را طی پنج سال به بیش از ۱۰ میلیارد دلار افزایش خواهد داد.»وزیر بازرگانی خارجی امارات عربی متحده در ادامه این پیام نوشت: «ما با امضا توافق جامع مشارکت اقتصادی، آغاز فصل جدیدی را در تاریخ خاورمیانه رقم زدیم.»به گفته آقای الزیودی این توافق «باعث تسریع رشد اقتصادی و ایجاد فرصتهای شغلی میشود؛ ضمن آنکه دوران تازهای از صلح، ثبات و رفاه در سراسر منطقه را نیز به همراه خواهد داشت.»
روند عادی سازی روابط امارات و اسرائیل
این توافق در ادامه روند عادی سازی روابط میان امارات متحده عربی و اسرائیل امضا شده است که از سپتامبر ۲۰۲۰ به این سو زمینه انعقاد دهها پیمان اصولی و اولیه میان دو کشور در بخشهای مختلف از هوانوردی گرفته تا فناوری را فراهم کرده است.اسرائیل و امارات نوامبر ۲۰۲۱ میلادی مذاکرات مقدماتی را برای دستیابی به یک توافق در زمینه همکاری تجاری و اقتصادی آغاز کرده بودند؛ این مذاکرات در نهایت ماه آوریل به پایان رسید.توافق جامع مشارکت اقتصادی امارات با اسرائیل در واقع دومین موافقتنامه از نوع خود است که ابوظبی پیشتر در ماه فوریه مشابه آن را با هند امضا کرده بود.
امارات به دنبال قرارداد تجاری با اندونزی و کره جنوبی
پایگاه خبری اماراتی «نشنال نیوز» در گزارش خود آورده است که امارات عربی متحده همزمان مذاکرات تجاری با چندین کشور دیگر از جمله اندونزی و کره جنوبی را نیز پیش میبرد.
توافق جامع سپا
توافق جامع مشارکت اقتصادی موسوم به «سپا» Cepa که پس از چندین ماه مذاکره در نهایت سهشنبه گذشته میان نمایندگان اماراتی و اسرائیلی امضا شد، نخستین پیمان تجاری بزرگ اسرائیل با یک کشور عربی محسوب میشود.ثانی بن احمد الزیودی، وزیر بازرگانی خارجی امارات عربی متحده معتقد است که این توافق «بر پایههای پیوندهای قوی ایجاد شده بواسطه توافقنامه ابراهیم» استوار شده است.در بیانیه وزارت اقتصاد امارات آمده است که به موجب این قرارداد، ۹۶ درصد کالاهایی که بیش از ۹۰ درصد درآمدهای صادراتی را رقم میزنند از تعرفههای گمرکی معاف خواهند شد.انتظار می رود این قرارداد فرصتهای جدیدی را برای سرمایهگذاری در بخشهای کلیدی مانند انرژی، محیط زیست و تجارت الکترونیک ایجاد کند.این توافق به توسعه بخشهایی همچون هتلداری، خدمات مالی، توزیع و ساخت و ساز نیز کمک میکند و در عین حال به کسب و کارهای کوچک و متوسط در هر دو کشور امکان گسترش فعالیت در خارج از کشور را میدهد.وزیر اقتصاد امارات پس از امضای این توافق به همراه همتای اسرائیلی خود گفت: «امارات عربی متحده به برداشتن گامهای بلندپروازانه برای پیشرفت اقتصاد و ارتقای جایگاه کشور به عنوان یک مرکز بزرگ تجاری، سرمایهگذاری و صنعت در منطقه ادامه میدهد. توافق جامع مشارکت اقتصادی با اسرائیل یک الگوی جدید برای منطقه ایجاد خواهد کرد.»
حجم تجارت غیر نفتی امارات
تجارت غیرنفتی امارات متحده عربی در سه ماه نخست سال جاری میلادی به ۱.۰۶ میلیارد دلار رسید که این میزان پنج برابر کل مدت مشابه در سال ۲۰۲۱ عنوان شده است.به اعتقاد کارشناسان، اگر امضای توافقنامه ابراهیم در سپتامبر ۲۰۲۰ به رویکردهای ضداسرائیلی در منطقه ضربه سهمگینی وارد کرد، امضای این توافق زمینه حضور اسرائیل در تمامی بازارهای منطقه چه عربی و چه اسلامی را فراهم کرده است.این توافقنامه که تنها چند روز بعد از ریاست محمد بن زاید بر امارات متحده عربی به امضا رسید، از دیدگاه کارشناسان حکم اسب تروایی را دارد که اسرائیل از آن میتواند به تمام بازارهای عربی و اسلامی نفوذ پیدا کند.اسرائیل از این طریق میتواند ۹۶ درصد از کالاهای خود از جمله مواد غذایی، کشاورزی، آرایشی، دستگاههای پزشکی و دارو را بدون تعرفههای گمرکی به امارات متحده منتقل و با استفاده از ظرفیت اقتصادی و ترانزیتی و حتی تغییر بستهبندی موجود در این شیخنشین به تمام کشورهای دلخواه ارسال کند.اسرائیل به این قرارداد به چشم توافقنامهای بین تلآویو با کلیه کشورهای عربی (نه یک کشور یعنی امارات) مینگرد که میتواند ظرفیت صادراتش را در این چارچوب ظرف پنج سال آینده به ۱۰ میلیارد دلار افزایش دهد.
فعالیت هزار شرکت اسرائیلی در امارات
در چارچوب این همکاری هزار شرکت اسرائیلی تا پایان سال ۲۰۲۲ به طور بالفعل در امارات متحده عربی فعالیت میکنند یا از طریق آن با کشورهای عربی و اسلامی به دادوستد خواهند پرداخت و چه به طور علنی و چه پنهان و تحت پوشش شرکتها و برندهای عربی ثبتشده در امارات میتوانند کالاهای خود را به کشورهای خاورمیانه که با اسرائیل رابطه دیپلماتیک ندارند بفروشند.منابع اسرائیلی با اشاره به ۱.۲ میلیارد دلار حجم مبادلات تجاری اسرائیل و امارات طی سال ۲۰۲۱ پیشبینی کردند این رقم در سال ۲۰۲۲ به بیش از ۲ میلیارد دلار برسد.
خطرناک ترین توافق
به همین خاطر کارشناسان عرب این توافق را خطرناکترین توافق سازشکارانه طی دهه اخیر توصیف میکنند و تاکید دارند از طریق این توافقنامه شرکتهای اسرائیلی از درِ پشتی و با کمک و همراهی امارات وارد تمام کشورهای عربی و اسلامی خواهند شد؛ زیرا با توجه به نفوذ و مراوداتی که شرکتهای اماراتی در کشورهای مختلف عربی دارند و توافقنامههای همکاریهای آزاد اقتصادی بین کشورهای عربی، این ظرفیت به طور کامل در اختیار اسرائیل قرار گرفته و در واقع این اسرائیل است که با حداقل تعرفه گمرکی و با استفاده از نام شرکتهای اماراتی بسیاری از بازارهای منطقه را به تسخیر خود درخواهد آورد.