گروه بین‌الملل: شکست حزب دونالد ترامپ در انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا، در پایتخت‌های متحد واشنگتن با واکنشی محتاطانه روبه‌رو شده است. بسیاری از دولت‌های هم‌پیمان از اینکه سازوکارهای انتخاباتی آمریکا همچنان توان اثرگذاری دارند ابراز آسودگی کرده‌اند، اما این نتیجه را نشانه بازگشت ایالات متحده به نقش سنتی خود در رهبری جهان نمی‌دانند. گزارش واشنگتن‌پست به قلم گرگ میلر نشان می‌دهد نگرانی متحدان، فراتر از سرنوشت یک انتخابات و مربوط به تغییرات عمیق‌تر در سیاست خارجی آمریکاست.
در کانادا و اروپا، مقام‌ها از امکان مهار بخشی از رویکردهای دولت ترامپ سخن گفته‌اند، اما تأکید کرده‌اند که برای بازگشت به مناسبات گذشته برنامه‌ریزی نمی‌کنند. یک مقام کانادایی گفته است کشورش از پایداری دموکراسی آمریکا احساس آرامش می‌کند، ولی باور ندارد روش‌های پیشین روابط دو طرف دوباره برقرار شود. ژرار آرو، سفیر پیشین فرانسه در واشنگتن، نیز معتقد است فاصله‌گیری آمریکا از اروپا محدود به دوره ترامپ نیست و او روندی را شتاب داده که در بخش‌هایی از هر دو حزب آمریکا وجود دارد.
دستور کار «اول آمریکا» همچنان پابرجاست
از نگاه بسیاری از متحدان، نتیجه انتخابات به معنای رد سیاست «اول آمریکا» نیست. رأی‌دهندگان بیش از هر چیز به مسائل داخلی، به‌ویژه اقتصاد و هزینه زندگی، توجه داشته‌اند. جنگ علیه ایران نیز در نظرسنجی مورد اشاره واشنگتن‌پست برای بخشی از رأی‌دهندگان مسئله‌ای مهم بوده است، اما نگرانی آنان عمدتاً از زاویه افزایش قیمت سوخت و پیامدهای اقتصادی جنگ مطرح شده است. به همین دلیل، متحدان نمی‌توانند نتیجه انتخابات را نشانه مخالفت جامعه آمریکا با رویکرد یک‌جانبه‌گرایانه دولت بدانند.
تجربه چهار سال گذشته نیز بر احتیاط شرکای آمریکا افزوده است. بازگشت ترامپ به کاخ سفید نشان داد که تغییر دولت لزوماً به معنای بازگشت پایدار سیاست‌های پیشین نیست. حتی کشورهای عضو ائتلاف اطلاعاتی پنج چشم، در دو سال گذشته برای کاهش آسیب‌پذیری در برابر نوسان‌های سیاست آمریکا اقدام کرده‌اند. برخی از آنان در واکنش به تعرفه‌های واشنگتن، روابط تجاری خود را با چین، هند و دیگر قدرت‌های نوظهور گسترش داده‌اند.
هم‌زمان، آلمان، ژاپن، کره جنوبی و دیگر متحدان پس از مشاهده تعلیق برخی حمایت‌های نظامی و اطلاعاتی آمریکا از اوکراین، سرمایه‌گذاری در توان دفاعی خود را افزایش داده‌اند. این اقدامات نشان می‌دهد که نگرانی درباره قابلیت اتکای واشنگتن به بحثی عملی در سیاست امنیتی متحدان تبدیل شده است.
کنگره؛ عامل محدودکننده، نه تضمین‌کننده
پیروزی دموکرات‌ها در کنگره می‌تواند بر تصمیم‌های دولت ترامپ فشار وارد کند. از جمله حوزه‌هایی که احتمالاً محل اختلاف خواهد بود، تحریم‌های روسیه و پشتیبانی نظامی از اوکراین است. با این حال، کارشناسان یادآوری می‌کنند که رئیس‌جمهور آمریکا در سیاست خارجی اختیارات گسترده‌ای دارد و کنگره همیشه نمی‌تواند تصمیم‌های یک‌جانبه کاخ سفید را متوقف کند. نمونه‌هایی مانند لغو بسته پیشنهادی تحریم‌های روسیه و فشار ترامپ بر زلنسکی، از نگاه منتقدان نشانه محدودیت ابزارهای نظارتی کنگره است.
در اروپا، این وضعیت همچنان نگرانی‌های امنیتی ایجاد می‌کند. مقام‌های این قاره می‌گویند حتی اگر حمایت دوحزبی از متحدان در کنگره ادامه یابد، اروپا دیگر نمی‌تواند آینده دفاعی خود را به تصمیم‌های واشنگتن گره بزند. بنابراین، افزایش توان نظامی و استقلال راهبردی برای بسیاری از دولت‌های اروپایی به ضرورتی تبدیل شده است.
شکست انتخاباتی ترامپ ممکن است فضای بیشتری برای مخالفت با برخی سیاست‌های او در داخل آمریکا ایجاد کند، اما به‌تنهایی اعتماد ازدست‌رفته متحدان را بازنمی‌گرداند. شرکای واشنگتن اکنون میان امید به مهار دولت و ضرورت آماده‌شدن برای تداوم بی‌ثباتی سیاست آمریکا حرکت می‌کنند. پیام این تحول آن است که بازسازی اعتماد، نه با نتیجه یک انتخابات، بلکه با رفتار پایدار و قابل پیش‌بینی واشنگتن در قبال متحدانش ممکن خواهد شد.
از سوی دیگر، تحولات آینده آزمونی برای دولت‌های اروپایی و آسیایی خواهد بود. آنها باید هم‌زمان کانال‌های همکاری با واشنگتن را حفظ کنند و برای اختلاف‌های احتمالی آماده باشند. در چنین شرایطی، توافق‌های دفاعی منطقه‌ای، تنوع‌بخشی به شرکای اقتصادی و تقویت ظرفیت‌های مستقل امنیتی اهمیت پیدا می‌کند. برای آمریکا هم مشخص است که حفظ جایگاه بین‌المللی تنها با فشار بر متحدان ممکن نیست. بازسازی اعتماد به تعهدات، احترام به توافق‌ها و مشورت پیش از تصمیم‌های پرهزینه نیاز دارد. این مسیر زمان‌بر خواهد بود.
برگرفته از واشنگتن‌پست، به نقل از جماران