جزیره هوایی
طاهر عبدالحی، مدیرعامل شرکت هواپیمایی جمهوری اسلامی ایران (هما)، در نشست خبری با اشاره به مشکلات ساختاری این شرکت و تأثیر تحریم‌ها بر فعالیت‌های عملیاتی و اقتصادی آن گفت: درگذشته، باوجود محدودیت‌ها، هما توانسته بود پروازهای اروپایی و آسیایی خود را حفظ کند و ایران را از وضعیت یک جزیره هوایی خارج کند. بااین‌حال، مشکلاتی مانند محدودیت در دریافت خدمات فرودگاهی، تأمین قطعات، سوخت‌رسانی و حتی فروش بلیت در برخی مسیرها به‌تدریج افزایش یافت. با کاهش تعداد هواپیماها و افزایش هزینه‌های عملیاتی، آثار آن بیشتر نمایان شد.
وی افزود: بازار شرق آسیا برای شرکت ظرفیت درآمدزایی داشت، اما کاهش تعداد هواپیماها و محدودیت‌های عملیاتی امکان ادامه فعالیت در همه مسیرها را از بین برد. در مقابل، حفظ برخی پروازهای اروپایی نیز باوجود کاهش تقاضا در دوره‌های کم سفر، همچنان در دستور کار قرار داشت.
کاهش تعداد هواپیما
از 40 فروند به 6 فروند
مدیرعامل ایران‌ایر با اشاره به کاهش تعداد هواپیماهای این شرکت گفت: ایران‌ایر در حال حاضر بیش از ۹ هزار نفر نیروی انسانی دارد درحالی‌که از این شرکت که در دوره‌ای ۴٠ فروند هواپیما داشت تنها ۶ فروند هواپیمای فعال باقی‌مانده است. باوجوداینکه دو فروند هواپیمای فوکر در اختیارداریم، درزمینه تأمین خلبان موردنیاز نیز با محدودیت‌هایی مواجه هستیم چراکه یکی از مشکلات، دسترسی نداشتن به شبیه‌ساز موردنیاز برای آموزش خلبانان است. محدودیت‌های ناشی از تحریم و شرایط مالکیت دولتی شرکت، دسترسی به برخی مراکز آموزشی خارجی را دشوار کرده است. وی افزود: شبیه‌سازهای موردنیاز برای آموزش خلبانان فوکر در مراکز محدودی در جهان وجود دارند و در حال حاضر امکان استفاده از این خدمات در فرانسه برای ایران‌ایر فراهم نیست. این محدودیت‌ها موجب شده است باوجود آمادگی هواپیماها، به دلیل نداشتن خلبان واجد شرایط، امکان انجام پرواز وجود نداشته باشد. وی گفت: از چهار فروند هواپیمای ایرباس ۳۰۰-۶۰۰، دو فروند قابلیت پرواز دارند و از دو فروند ایرباس ۳۱۰ نیز تنها یک فروند فعال است. همچنین از ناوگان ۱۳ فروندی هواپیماهای ATR، یک یا گاهی دو فروند امکان پرواز دارند.
بدهی
مدیرعامل ایران‌ایر با اشاره به تأثیر بدهی‌های خارجی بر تداوم پروازها تصریح کرد: زمانی که وارد ایران ایر شدم ایران‌ایر به فرودگاه استانبول ۴ میلیون دلار بدهکار بود و به فرودگاه دبی هم ٣ میلیون دلار بدهکار هستیم. شرکت در برخی مقاطع با بدهی‌هایی در حدود سه تا چهار میلیون دلار مواجه بود و در فرودگاه‌هایی مانند نجف، بغداد و دبی نیز مطالبات پرداخت‌نشده‌ای وجود داشت. وقتی بدهی‌ها به نقطه‌ای رسید که باید تسویه می‌شد و منابع لازم تأمین نشد، ادامه پروازها امکان‌پذیر نبود. از این‌رو، توقف برخی مسیرها در چارچوب محدودیت‌های مالی و عملیاتی است.
محدودیت‌های اعمال‌شده
از سوی کشورها
مدیرعامل ایران‌ایر با اشاره به محدودیت‌های اعمال‌شده از سوی برخی کشورها برای پروازهای این شرکت اظهار داشت: حتی افغانستان نیز برای انجام پروازهای ایران محدودیت‌هایی اعمال کرده است، اما با پیگیری‌های صورت گرفته، موفق شدیم مجوز دو پرواز به کابل را دریافت کنیم و امیدواریم پروازهای مسیر تهران ـ کابل و مشهد ـ کابل از سر گرفته شود. وی با اشاره به تلاش برای برقراری پرواز به قطر گفت: حتی در جریان انتقال گروه فوتبال استقلال به بصره برای حضور در مسابقات باشگاهی آسیا، تلاش کردیم از این فرصت برای پیگیری برقراری پروازهای مرتبط با قطر و فراهم کردن زمینه راه‌اندازی مسیرهای جدید استفاده کنیم، اما مجوزهای لازم صادر نشد. سازمان هواپیمایی قطر با درخواست ما موافقت نکرد. وی بابیان اینکه این محدودیت‌ها به یک کشور خاص محدود نمی‌شود، تصریح کرد: برای برقراری پرواز به مسقط نیز پیگیری‌هایی انجام دادیم، اما به نتیجه نرسیدیم. در مسیر بمبئی نیز باوجود سابقه پروازهای ایران‌ایر به این مقصد و پیگیری‌های انجام‌شده، امکان ازسرگیری پرواز فراهم نشد. وی افزود: برای برقراری پرواز به سنگاپور نیز پیگیری‌هایی انجام شد، اما این درخواست‌ها به نتیجه نرسید. بنابراین، محدودیت شبکه پروازی ایران‌ایر ناشی از محدودیت‌ها و موانعی است که در کشورهای مقصد با آن مواجه هستیم.
مجوز پرواز برای دارو صادر نمی‌شود
وی افزود: ما برای جابه‌جایی دارو آمادگی داریم و اگر در هر نقطه‌ای اعلام شود که امکان انتقال دارو وجود دارد، برای انجام پرواز اقدام می‌کنیم؛ اما مشکل این است که باوجود هماهنگی‌های انجام‌شده، مجوزهای لازم برای برخی پروازها صادر نشده است. چند نوبت برای انجام پرواز به سنگاپور و هند درخواست دادیم، اما مجوز صادر نشد. پیشنهاد دادیم در صورت لزوم، پرواز به شکل مسافری انجام شود و محموله دارویی نیز در چارچوب ضوابط مربوط جابه‌جا شود؛ بااین‌حال، مجوز پرواز صادر نشد. حتی مسئولان جمعیت هلال‌احمر برای هماهنگی انتقال دارو وارد عمل شدند. بااین‌وجود، امکان دریافت مجوز فراهم نشد. ما آمادگی داریم از هر مسیری که امکان دریافت مجوز آن فراهم باشد، برای انتقال دارو اقدام کنیم. پیش‌تر نیز چند پرواز به مقاصدی مانند ماکائو و مسقط در ارتباط با این موضوع انجام دادیم، اما در حال حاضر این پروازها متوقف‌شده‌اند. آمادگی داریم برای انتقال دارو اقدام کنیم؛ اما بدون صدور مجوز، امکان اجرای پرواز وجود ندارد.