نویسندگان: اد ترنر، کارولین رو و توبیاس هوفلیش
تصمیم اندی برنهام برای انتخاب برلین به‌عنوان مقصد نخستین سفر خارجی خود به یکی از کشورهای عضو اتحادیه اروپا، نشانه‌ای از اهمیت فزاینده روابط بریتانیا و آلمان در دوره پسابرگزیت است. این سفر که تنها چند هفته پس از آغاز نخست‌وزیری او انجام شد، در شرایطی صورت گرفت که روابط لندن و برلین پس از سال‌ها اختلاف، به سمت همکاری بیشتر حرکت می‌کند. با این حال، پرسش اصلی این است که آیا نزدیکی دوجانبه می‌تواند به بهبود روابط بریتانیا با اتحادیه اروپا نیز منجر شود؟
برلین؛ نقطه آغاز فصل تازه روابط
سرعت عمل برنهام در سفر به آلمان، در مقایسه با ریشی سوناک که ۱۸ ماه برای انجام چنین سفری زمان صرف کرد، در محافل سیاسی برلین مورد توجه قرار گرفت. فریدریش مرتس، صدراعظم آلمان، نیز از این دیدار استقبال کرد؛ هرچند وضعیت سیاسی داخلی او، از جمله شکست‌های انتخاباتی و کاهش محبوبیت، بر فضای سیاسی این دیدار سایه انداخته بود. در جریان این ملاقات، دو طرف تلاش کردند بر فرصت‌های همکاری تمرکز کنند. تأکید بر معاهده کنزینگتون، که توافق اولیه آن در سال ۲۰۲۵ حاصل شده بود، از محورهای اصلی گفت‌وگوها بود. این توافق از آن جهت اهمیت دارد که برخلاف بسیاری از بیانیه‌های دوجانبه بریتانیا با کشورهای اروپایی پس از برگزیت، در قالب معاهده‌ای با اعتبار حقوقی بین‌المللی تنظیم شده است.
همکاری دفاعی و فناوری
یکی از محورهای مهم روابط جدید لندن و برلین، همکاری دفاعی است. برنهام در جریان سفر خود از آلمان دعوت کرد به برنامه جهانی نبرد هوایی، موسوم به GCAP، بپیوندد؛ پروژه‌ای مشترک میان بریتانیا، ایتالیا و ژاپن برای توسعه نسل جدید جنگنده‌ها. دو طرف همچنین بر همکاری در مقابله با تهدیدهای ترکیبی، از جمله حملات سایبری و دیگر اشکال فشار امنیتی، تأکید کردند. همکاری در حوزه فناوری کوانتومی، فضا و پژوهش نیز از دیگر زمینه‌های مورد توجه بود. این حوزه‌ها به دلیل منافع اقتصادی و امنیتی مشترک، ظرفیت مناسبی برای گسترش همکاری‌های دوجانبه دارند. با این حال، موضوعاتی مانند تحرک جوانان و تسهیل رفت‌وآمد میان بریتانیا و اتحادیه اروپا، که از مسائل حساس سیاسی پسابرگزیت به شمار می‌روند، در مرکز این دیدار قرار نگرفتند.
اولویت آلمان همچنان اتحادیه اروپاست
با وجود گسترش روابط دوجانبه، آلمان همچنان اتحادیه اروپا را در اولویت سیاست خارجی خود قرار می‌دهد. بررسی‌های پژوهشگران نشان می‌دهد که برلین تمایلی ندارد برای تقویت روابط با لندن، انسجام اتحادیه اروپا را به خطر بیندازد.
یکی از مقام‌های آلمانی در گفت‌وگو با پژوهشگران تأکید کرده است که اگر برلین ناچار به انتخاب شود، یکپارچگی اروپا را بر روابط دوجانبه با بریتانیا ترجیح خواهد داد. این رویکرد در مفاد معاهده کنزینگتون نیز منعکس شده است؛ توافقی که اصول آن به‌گونه‌ای تنظیم شده تا با چارچوب‌ها و تعهدات اتحادیه اروپا تعارض پیدا نکند. از این منظر، آلمان می‌تواند برای نزدیک‌ترکردن لندن و بروکسل تلاش کند، اما نمی‌تواند جایگزین نهادهای اتحادیه اروپا شود یا به‌تنهایی موانع سیاسی و حقوقی روابط را برطرف کند.
اقتصاد؛ آزمون اصلی روابط آینده
یکی از مهم‌ترین حوزه‌های اختلاف، مقررات تجاری اتحادیه اروپاست. پیشنهادهای موسوم به «ساخت اروپا» که هدف آن تقویت تولیدکنندگان داخلی اتحادیه است، ممکن است بر صادرات بریتانیا، به‌ویژه در صنعت خودرو، تأثیر بگذارد.
گزارش‌ها حاکی است که برنهام خواهان اعمال تعرفه‌های بیشتر بر خودروهای برقی چین بوده تا زمینه توافق برای معافیت بریتانیا از برخی محدودیت‌های پیشنهادی اروپا فراهم شود. آلمان نیز به دلیل پیوندهای صنعتی و تجاری خود با بریتانیا، در این زمینه منافع مشترکی دارد.
با این حال، حل چنین اختلافاتی مستلزم مذاکره با نهادهای اتحادیه اروپا و رعایت قواعد مشترک است. هرگونه تلاش لندن برای استفاده از روابط نزدیک با برلین به‌منظور ایجاد شکاف میان آلمان و بروکسل، می‌تواند نتیجه معکوس داشته باشد.
آینده روابط لندن و بروکسل
روابط بریتانیا و آلمان در سال‌های نخست پس از برگزیت، به‌ویژه در سال ۲۰۲۰، با تنش‌های جدی همراه بود؛ اما از آن زمان روند بهبود مناسبات سرعت گرفته است. اکنون همکاری‌های دفاعی، اقتصادی و فناوری می‌تواند زمینه‌ای برای گسترش روابط بریتانیا با اتحادیه اروپا فراهم کند.در نهایت، آلمان به دلیل جایگاه اقتصادی و سیاسی خود، ظرفیت مهمی برای تسهیل این روند دارد.