ستاره صبح، فائزه صدر: ولادیمیر پوتین در روزهای گذشته پیام تهران را به واشنگتن منتقل کرد، اقدامی که هنوز جزئیات و نتایج آن روشن نیست؛ اما هم زمان توافق عرضه گازوئیل روسیه به آمریکا علنی شد! این اتفاقات؛ دیپلماسی ایران، جنگ اوکراین و فشارهای انتخاباتی آمریکا را در پیوندی پیچیده قرار می‌دهد. پوتین در سخنانش از کمک به ایران برای پایان جنگ و حل مناقشه صحبت می‌کند، درحالیکه اراده روسیه در این زمینه محل سؤال است و میزان پذیرش نقش روسیه از سوی تهران و واشنگتن نیز جای ابهام دارد. ظاهراً مساله ای که میانجیگران قبلی یعنی پاکستان، عمان و قطر در حل و فصل آن موفق نبودند، این بار روی میز ولادمیر پوتین قرار گرفته و رئیس جمهور روسیه این شانس را دارد تا به عنوان بازیگری جهانی، زمینه بازگرداندن ایران و آمریکا به مذاکرات را فراهم کند. ستاره صبح در گفت و گو با نعمت الله ایزدی،سفیر پیشین ایران در روسیه و کارشناس و تحلیلگر سیاسی به بررسی این موضوع پرداخته که در ادامه می‌خوانید:
نعمت الله ایزدی درباره توانمندی روسیه در ایفای نقش میانجی میان تهران و واشنگتن، گفت: روس‌ها ظرفیت بالایی برای میانجیگری در تنش ایران و آمریکا دارند، اما متاسفانه مشکل اینجاست که روس‌ها اراده انجام این کار را ندارند. از زمانی که جنگ ایران با اسرائیل و آمریکا شروع شد و شاهد تنش در منطقه، خلیج فارس و تنگه هرمز بودیم؛ روس‌ها هیچ علاقه‌ای به حل این مشکل نشان ندادند در حالیکه می‌توانستند واسطه گر باشند و به سمت کاهش تنش حرکت کنند.
وی افزود: دلایل این رفتار روس‌ها متعدد است، روسیه گرفتاری‌هایی در اوکراین دارد که جنگ خاورمیانه باعث شد در آن زمینه فشار از روی روسیه برداشته شود. روسیه با آمریکا روابطی ویژه دارد و به لحاظ ظاهری نیز با ایران در ارتباط است. برای روسیه سخت است که نوعی بی طرفی پیشه کند، یا میانجیگر باشد و برگ یکی را پیش دیگری بسوزاند.
ایزدی در این رابطه اضافه کرد: روس‌ها در تنش بین ایران و آمریکا منافعی دارند و در فروش نفت و گاز، نیاز جهان به انرژی و رفع تحریم‌ها از جنگ ایران و آمریکا سود برده‌اند. از این نظر روسیه علاقه چندانی به خاتمه جنگ در خاورمیانه نشان نمی‌دهد. حرفی که پوتین در دیدار با رئیس جمهور ایران زد و علاقمند نشان دادن به پایان تنش، بیش از اینکه نشانی از اراده مسکو در این زمینه باشد، حرفی از سر تعارفات دیپلماتیک بود. یعنی آنجا نمی‌توانست حرف دیگری بزند و باید به طور ضمنی برای پایان دادن به تنش اعلام آمادگی می‌کرد. اما ما می دانیم که روسیه از این مناقشه ایران و امریکا سود برده و خواهد برد.
سفیر پیشین ایران در مسکو با اشاره به انفعال روسیه در قبال دو جنگ اخیر و حمله آمریکا و اسرائیل به ایران، اظهار داشت: اگر روسیه قصد داشته باشد کاری برای پایان دادن به تنش انجام دهد، اولین قدم این بود که در جنگ ۱۲ روزه و در جنگ ۴۰ روزه نمایندگانی برای دیدار با دو طرف اعزام می‌کرد یا از دو طرف برای حضور در مسکو دعوت می‌شد. روسیه انگیزه‌ای برای کمک به خاتمه دادن بر اختلافات ایران و آمریکا ندارد و از طولانی شدن مخاصمه بیشتر سود می‌برد.
وی افزود: ظرفیت و تجربه روس‌ها در حل و فصل درگیری‌های منطقه‌ای بالا است. روسیه بین هند و پاکستان سابقه میانجیگری دارد. روسیه کشور قدرتمندی است و اگر به عنوان میانجی ورود کند می‌تواند ضمانت‌های لازم برای توافق را فراهم کند. روسیه عضو دائم شورای امنیت است.
ایزدی ضمن ترسیم تصویر مخاصمه از نگاه رئیس جمهور آمریکا، در این رابطه گفت: ترامپ در فضایی گرفتار شده که اولویت اول اش جنگ با ایران است. ترامپ حرف‌هایی زده و رفتارهای ضد و نقیض داشته است و دلش نمی‌خواهد بعد از این جنگ به سوژه‌ای قابل انتقاد تبدیل شود. ترامپ ترجیح می‌دهد اگر قرار است در جایی امتیازی به کشوری می‌دهد، آن امتیاز ایران نباشد. برنامه ترامپ برای تهران جنگ است.
وی در ادامه خاطرنشان ساخت: من فکر می‌کنم ترامپ حاضر شده در اوکراین امتیاز بدهد و تحریم‌های روسیه را کم کند و قرار دادهای جدیدی برای خرید گاز و گازوئیل ببندد و حتی تا جایی از روسیه حمایت کند که به تغییر رئیس جمهور در اوکراین بیانجامد، ولی از تصمیمش درباره ایران برنگردد اولویت اول آمریکا جنگ با ایران است و بنا ندارد امتیاز بدهد. این که ترامپ موفق می‌شود یا نه، مشخص نیست اما اگر روسیه وارد فضای میانجیگری شود مساله ایران برای ترامپ فرق خواهد کرد و روسیه هم بهره‌اش را از دو طرف می‌برد.
این کارشناس سیاسی با یادآوری ظرفیت روسیه در حل و فصل مناقشات سیاسی منطقه، اظهار داشت: من به روسیه امیدوار بودم و چین و روسیه را دارای بیشترین توانایی حل و فصل مناقشه خاورمیانه می دانم ولی هر دو کشور را فاقد انگیزه لازم برای میانجیگری می‌بینیم. شاید چین و روسیه برای کمک به حل اختلافات ایران و آمریکا، بیشتر منتشر امتیازاتی هستند که ترامپ به آن‌ها می‌دهد و متاسفانه ترامپ حداقل در ظاهر این طور نشان می‌دهد که نمی‌خواهد درباره ایران به کسی امتیاز بدهد، البته شاید پشت پرده ماجرا متفاوت باشد!
نعمت الله ایزدی در پایان گفت و گو تاکید کرد: اگر روس‌ها درباره ایران برخوردی فعالانه داشته باشند برای ایران و برای منطقه شرایط خوبی به وجود می‌آید. روس‌ها با ایران رابطه خوبی دارند و می‌توانند ارتباط مسیر ارتباطی خوبی فراهم کنند، ضمن اینکه توافقی که از این طریق حاصل می‌شود دارای ضمانت بالایی خواهد بود. روسیه عمان، قطر یا پاکستان نیست درباره ابرقدرتی حرف می‌زنیم که عضو دائمی شورای امنیت است و قدرت و توانایی‌اش بلوف نیست و به آمریکا ثابت شده است. تندروها هم در داخل با میانجیگری یا توافقی که روسیه ضمانت اش کند، مشکلی نخواهند داشت و می‌توان به نتیجه امیدوار بود، البته به این شرط که روسیه بخواهد میانجی باشد!