گروه فرهنگ و هنر: مراسم تشییع و خاکسپاری داریوش عیاری، فیلمبردار پیشکسوت سینمای ایران، با حضور جمعی از هنرمندان در بهشت زهرا برگزار شد؛ مراسمی که بیش از هر چیز، یادآور منش آرام و بیادعای هنرمندی بود که سالها پشت دوربین ایستاد و در حافظه همکارانش جایگاهی ویژه داشت.
هنرمندی دور از هیاهو
به گزارش ایسنا، محمود کلاری، فیلمبردار باسابقه سینما، در این مراسم از چهار دهه آشنایی خود با عیاری گفت. او با اشاره به دشواری حرفه فیلمبرداری، این رشته را یکی از سختترین بخشهای فعالیت سینمایی دانست و یادآور شد که مسیر حرفهای او و عیاری تقریباً همزمان آغاز شده بود.
عیاری با فیلم «تنوره دیو» وارد این مسیر شد و کلاری نیز همراه تورج منصوری در فیلم «جادههای سرد» فعالیت داشت. کلاری در سخنانش بر ویژگیای تأکید کرد که به گفته او، عیاری را از بسیاری از همکارانش متمایز میکرد: دوری از نمایش و علاقه به سکوت. از نگاه او، عیاری بهجای تلاش برای دیدهشدن، به دیدن و شناخت تصویر اهمیت میداد؛ ویژگیای که با ماهیت حرفه فیلمبرداری نیز پیوند داشت.
خاطرات یک رفاقت
رسول صدرعاملی، کارگردان و تهیهکننده سینما، نیز در مراسم سخن گفت و از همکاری چندماهه خود با عیاری یاد کرد. او آن دوره را از تجربههای مهم زندگی حرفهایاش دانست و تصویری از انسانی ارائه داد که به آرامشی درونی رسیده بود و برای جلب توجه دیگران تلاش نمیکرد.
صدرعاملی با اشاره به شخصیت عیاری گفت شناخت او به گذر زمان نیاز داشت. به روایت این کارگردان، عیاری شاید در مرکز توجه قرار نمیگرفت، اما هنگامی که کسی به حضور یا کمکش نیاز داشت، همراهی خود را دریغ نمیکرد. این ویژگی، در کنار توانایی حرفهای، بخش مهمی از خاطرات همکارانش را شکل داده بود.
صدرعاملی همچنین ضمن ابراز همدردی با خانواده عیاری، بر اهمیت مراقبت از یکدیگر در مواجهه با فقدانها تأکید کرد. سخنان او یادآور این نکته بود که میراث یک هنرمند تنها به آثارش محدود نمیشود و روابط انسانی و شیوه حضورش در زندگی دیگران نیز بخشی از این میراث است.
نجابت در خاطره دوستان
حسن مقدم، کارگردان سینما، از دیگر سخنرانان مراسم بود. او نخستین آشنایی خود با عیاری را به سال ۱۳۵۱ نسبت داد؛ زمانی که عیاری مسئول صفحه فنی مجله تخصصی «تصویر» بود. مقدم برای آشنایی با امکانات فیلمسازی به دفتر مجله مراجعه کرده بود و عیاری او را به مجموعه «سینمای آزاد» راهنمایی کرد؛ فضایی که امکان تجربه فیلمسازی را برای علاقهمندان فراهم میکرد.
مقدم روایت کرد که چند ماه بعد، پس از نوشتن فیلمنامهای کوتاه، دوباره سراغ عیاری رفت و از او برای ساخت فیلم کمک خواست. عیاری پذیرفت فیلمبرداری اثر را بر عهده بگیرد و به این ترتیب، در شکلگیری تجربهای مهم در مسیر فیلمسازی مقدم سهیم شد. این خاطره، وجه دیگری از شخصیت عیاری را آشکار میکرد: همراهی با علاقهمندان و کمک به دیگران، بدون آنکه این کار به ابزاری برای خودنمایی تبدیل شود.
پیوندی قدیمی با سینمای آزاد
مجید جوانمرد، فیلمساز، نیز با خواندن شعری از فدریکو گارسیا لورکا با ترجمه احمد شاملو، یاد عیاری را گرامی داشت. او از آشنایی قدیمی خود با عیاری در فضای سینمای آزاد اهواز سخن گفت و خاطرات سالهای پایانی دهه چهل را مرور کرد؛ دورهای که فعالیتهای مستقل و تجربهگرایانه، زمینه آشنایی و همکاری بسیاری از علاقهمندان سینما را فراهم میکرد.
همایون اسعدیان، مدیرعامل خانه سینما، نیز در پایان مراسم از حضور جامعه هنری قدردانی کرد و بر ماندگاری عیاری در ذهن همکارانش تأکید داشت. شماری دیگر از سینماگران، از جمله بهرام بدخشانی، منوچهر شاهسواری و غلامرضا موسوی، نیز در این مراسم حضور داشتند.
میراثی فراتر از تصویر
خاکسپاری داریوش عیاری فرصتی برای مرور زندگی هنرمندی بود که نامش با حرفه فیلمبرداری و خاطرات دوستانش گره خورده است. روایتهای مطرحشده در مراسم، از همکاری، نجابت، آرامش و یاریرسانی حکایت داشت؛ ویژگیهایی که در کنار فعالیت حرفهای، بخشی از میراث او را شکل میدهند. در سینما، جایی که تصویر و دیدهشدن جایگاهی محوری دارند، عیاری در خاطره همکارانش با توانایی دیدن و دوری از هیاهو شناخته میشود. او سالها پشت دوربین ایستاد، اما تأثیرش تنها در قابهایی که ثبت کرد خلاصه نمیشود؛ خاطرات کسانی که با او کار کردند نیز نشان میدهد منش انسانی و حرفهای یک هنرمند میتواند پس از پایان زندگیاش همچنان در ذهن دیگران زنده بماند.