تنش میان واشنگتن و کییف بر سر حملات اوکراین به پالایشگاههای نفت روسیه، به مرحله تازهای رسیده است. دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، با متهم کردن ولودیمیر زلنسکی به تشدید بحران جهانی سوخت و مانعتراشی در مسیر صلح، خواستار توقف این حملات شده و حتی از ضرورت انتخاب رئیسجمهوری جدید برای اوکراین سخن گفته است. همزمان، توافق واشنگتن و مسکو برای عرضه گازوئیل روسیه به بازارهای جهانی، نگرانیها درباره تغییر رویکرد آمریکا در قبال جنگ اوکراین را افزایش داده است.
چرا اوکراین پالایشگاههای روسیه را هدف میگیرد؟
دولت اوکراین پالایشگاهها و تأسیسات سوخت روسیه را بخشی از زیرساختهای پشتیبان جنگ میداند و معتقد است حمله به این مراکز میتواند توانایی مسکو برای تأمین سوخت نیروهای نظامی و ادامه عملیات جنگی را کاهش دهد. کییف اعلام کرده است که حملات دوربردش بیش از نیمی از ظرفیت پالایش نفت روسیه را مختل کرده است.
بر اساس گزارش وزارت دفاع اوکراین، این حملات ۵۱ درصد از ظرفیت پالایش نفت روسیه را تحت تأثیر قرار دادهاند. ولادیمیر پوتین نیز پیشتر اذعان کرده بود که حملات اوکراین هزینه اقتصادی قابلتوجهی برای روسیه به همراه داشته است. طبق گزارش آژانس بینالمللی انرژی، برخی از پالایشگاههای روسیه از آغاز جنگ بارها هدف حمله قرار گرفتهاند. از نگاه کییف، این عملیات ابزاری برای تضعیف توان اقتصادی و نظامی روسیه است؛ اما واشنگتن معتقد است ادامه حملات میتواند عرضه جهانی فرآوردههای نفتی را مختل کند و به افزایش قیمت سوخت دامن بزند.
بحران سوخت و فشارهای
داخلی آمریکا
دولت ترامپ در شرایطی با افزایش قیمت گازوئیل مواجه شده که پیامدهای جنگ آمریکا با ایران نیز بازارهای انرژی را تحت فشار قرار داده است. ترامپ، با این حال، حملات اوکراین به پالایشگاههای روسیه را یکی از عوامل اصلی بحران میداند و تأکید میکند که زلنسکی باید این عملیات را متوقف کند.
طبق آمار انجمن اتومبیل آمریکا، میانگین قیمت هر گالن گازوئیل در این کشور به ۶٫۲۸ دلار رسیده؛ رقمی که در مقایسه با ۳٫۶۸ دلار در سال گذشته افزایش چشمگیری نشان میدهد. این وضعیت برای دولت آمریکا پیامد سیاسی نیز دارد، زیرا انتخابات میاندورهای کنگره در سوم نوامبر برگزار میشود و افزایش هزینههای انرژی میتواند موقعیت جمهوریخواهان را تضعیف کند. ترامپ در همین چارچوب، توافق با پوتین برای عرضه گازوئیل روسیه به بازار آمریکا و جهان را راهکاری برای مهار قیمتها معرفی کرده است. با این حال، کارشناسان درباره تأثیر واقعی این توافق بر کاهش قیمت سوخت تردید دارند. توافق جدید واشنگتن و مسکو از نگاه اوکراین فراتر از یک معامله تجاری است. کییف نگران است که درآمدهای حاصل از فروش فرآوردههای نفتی روسیه، منابع مالی بیشتری برای ادامه جنگ در اختیار کرملین قرار دهد و همزمان، فشار اقتصادی غرب بر مسکو را کاهش دهد. زلنسکی این اقدام را امتیازی به پوتین دانسته و هشدار داده است که چنین سیاستی به جای تسهیل صلح، ممکن است جنگ را طولانیتر کند. نگرانی او در شرایطی مطرح میشود که حملات روسیه همچنان تلفات غیرنظامی برجای میگذارد. در مقابل، ترامپ معتقد است توقف حملات به تأسیسات سوخت روسیه میتواند از اختلال در بازار جهانی انرژی جلوگیری کند. او روز جمعه بار دیگر از زلنسکی انتقاد کرد و گفت اوکراین به رهبری نیاز دارد که بتواند با مسکو به توافق برسد. این موضعگیری با استقبال کریل دمیتریف، مذاکرهکننده ارشد روسیه، روبهرو شد.