ستاره صبح - فرزاد فریدونی: نیما صمدی‌فر، دوچرخه‌سواری که از سال ۱۳۷۲ رکاب زدن را آغاز کرده و از سال ۲۰۱۵ به‌صورت حرفه‌ای در حوزه بایک‌فیتینگ فعالیت می‌کند، معتقد است تنظیم صحیح موقعیت بدن روی دوچرخه فراتر از بالا و پایین کردن زین است. او که تجربه انجام بیش از ۱۲۰۰ بایک‌فیتینگ برای دوچرخه‌سواران رشته‌ها و سبک‌های مختلف را دارد و مرکز خود را به‌عنوان نخستین مرکز بایک‌فیتینگ ایران و خاورمیانه معرفی می‌کند، در گفت‌وگویی از اهمیت این فرآیند، تفاوت آن با انتخاب سایز فریم و تأثیرش بر راحتی، راندمان حرکتی و حتی بازگشت به دوچرخه‌سواری پس از آسیب‌ها سخن گفت.
صمدی‌فر بایک‌فیتینگ را به زبان ساده تنظیم دقیق زوایای دوچرخه بر اساس فرم آناتومی و سطح آمادگی ورزشکار تعریف می‌کند. به گفته او این فرآیند تنها به ارتفاع زین یا جلو و عقب بودن آن محدود نمی‌شود و بخش‌های مختلفی از جمله محل قرارگیری پل کفش در رکاب‌های قفل‌شو، شیب زین، اختلاف ارتفاع فرمان نسبت به زین، سایز کرپی و فرمان و محل قرارگیری ترمزها و دسته‌دنده‌ها را در بر می‌گیرد. این تنظیمات بسته به رشته و سبک دوچرخه‌سواری متفاوت است؛ نیازهای یک دوچرخه‌سوار کورسی با کراس‌کانتری، پیست یا تورینگ یکسان نیست.
او تأکید می‌کند که هیچ موقعیت ثابتی برای همه دوچرخه‌سواران مناسب نیست. فرم لگن، فرم رکاب زدن فعلی، سابقه جراحی روی مفاصل یا استخوان‌ها، میزان انعطاف‌پذیری بدن و سطح آمادگی فرد همگی در فرآیند بایک‌فیتینگ لحاظ می‌شوند. به همین دلیل تنظیمات برای هر فرد منحصر به فرد است.
یکی از دلایل اصلی مراجعه دوچرخه‌سواران به بایک‌فیتینگ، وجود درد یا ناراحتی هنگام رکاب زدن است. صمدی‌فر می‌گوید بسیاری از ورزشکاران از درد در کف دست‌ها، مچ دست، محل نشیمنگاه، کمر، زانو یا گردن شکایت دارند. پس از اصلاح پوزیشن، این مشکلات در بسیاری از موارد برطرف شده و در کنار افزایش راحتی، راندمان حرکتی نیز بهبود یافته است. او هشدار می‌دهد که درد در حین دوچرخه‌سواری را نباید نادیده گرفت، هرچند درد مداوم یا شدید نیازمند بررسی پزشکی است و بایک‌فیتینگ جایگزین تشخیص یا درمان پزشکی نیست.
صمدی‌فر از تجربه مراجعه افرادی که سابقه مشکلات جسمی یا جراحی داشته‌اند به‌عنوان بخش ارزشمند کار خود یاد می‌کند؛ کسانی که از دیسک گردن یا کمر رنج می‌بردند یا عمل جراحی روی زانو، کتف یا کمر انجام داده بودند و بازگشت به دوچرخه‌سواری برایشان یک آرزو بود. این افراد پس از بایک‌فیتینگ توانسته‌اند دوباره رکاب بزنند.
او توصیه می‌کند از تغییرهای متعدد و بدون شناخت کافی در زوایای دوچرخه پرهیز شود، زیرا تغییر یک بخش می‌تواند موقعیت سایر قسمت‌های بدن را تحت تأثیر قرار دهد. تنظیمات اساسی بهتر است بر اساس اندازه‌گیری و بررسی دقیق بدن انجام شود.
در دوچرخه‌هایی که از رکاب‌های قفل‌شو استفاده می‌کنند، محل قرارگیری پل کفش یکی از بخش‌های مهم بایک‌فیتینگ است. قرارگیری نامناسب آن می‌تواند به مرور زمان روی راستای حرکت پا و نحوه وارد شدن نیرو تأثیر منفی بگذارد و فشار نامناسبی به زانو وارد کند. تنظیم پل کفش به عواملی مانند پهنای لگن، طول و فرم کف پا، فرم زانوها، اندازه کفش و رشته دوچرخه‌سواری بستگی دارد و نمی‌توان آن را با یک اندازه ثابت برای همه تعیین کرد.
صمدی‌فر بین «بایک‌سایزینگ» و «بایک‌فیتینگ» تمایز قائل می‌شود. بایک‌سایزینگ در زمان خرید دوچرخه انجام می‌شود و هدف آن انتخاب سایز کلی فریم متناسب با قد و ابعاد بدنی است. پس از تهیه دوچرخه با اندازه مناسب، نوبت به بایک‌فیتینگ می‌رسد؛ یعنی تنظیم دقیق دوچرخه خریداری‌شده متناسب با بدن فرد. حتی اگر دوچرخه کمی کوچک‌تر یا بزرگ‌تر از اندازه معمول باشد، در بسیاری از موارد می‌توان با بایک‌فیتینگ آن را تا حد زیادی مناسب‌سازی کرد، هرچند انتخاب صحیح سایز فریم همچنان اهمیت دارد.
تجربه او شامل دوچرخه‌سواران کورسی، کوهستان، پیست، گراول، تورینگ، ترایاتلون، شهری و حتی دوچرخه‌های برقی است. بخش قابل توجهی از مراجعه‌کنندگان را ورزشکاران حرفه‌ای کورسی، کوهستان و ترایاتلون تشکیل می‌دهند و اعضای تیم‌های ملی جاده، پیست و کوهستان نیز به‌صورت سالانه برای بررسی هندسه بدن و موقعیت خود روی دوچرخه مراجعه می‌کنند.
صمدی‌فر دوچرخه‌سواری را از سال ۱۳۷۲ آغاز کرد، در سال ۱۳۷۴ به عضویت تیم دانشگاه آزاد مشهد درآمد و عناوینی مانند نایب‌قهرمانی المپیاد سراسری دانشجویان کشور در سال ۱۳۷۶، مقام دوازدهم گرندفوندو اتریش در سال ۲۰۱۳ و مقام چهارم تور تایلند در سال ۲۰۱۸ را در کارنامه دارد. او داور رسمی درجه دو فدراسیون دوچرخه‌سواری، مربی و داور درجه سه ترایاتلون و مربی بین‌المللی سطح ۲ UCI است.
نقطه عطف ورود او به بایک‌فیتینگ سفر سال ۲۰۱۳ به اتریش برای شرکت در مسابقات گرندفوندو بود. پس از بازگشت حدود دو سال به تحقیق و مطالعه پرداخت، تجهیزات لازم را تهیه کرد و از سال ۲۰۱۵ فعالیت حرفه‌ای خود را آغاز کرد.
بایک‌فیتینگ محدود به ورزشکاران حرفه‌ای نیست. هر دوچرخه‌سواری که ساعت‌های زیادی روی دوچرخه می‌نشیند، از جمله دوچرخه‌سواران تفریحی، طبیعت‌گردها و کسانی که با دوچرخه سفر می‌کنند، می‌توانند از آن بهره ببرند. هرچه زمان بیشتری روی دوچرخه سپری شود، اهمیت قرارگیری مناسب بدن بیشتر می‌شود.
بدن و توانایی دوچرخه‌سوار در طول زمان ثابت نمی‌ماند. با افزایش سطح آمادگی و کسب مهارت‌های بیشتر ممکن است نیاز به اصلاح برخی زوایا ایجاد شود. صمدی‌فر توصیه می‌کند به‌صورت ایده‌آل هر دوچرخه‌سوار سالانه یک‌بار برای بایک‌فیتینگ و کنترل زوایا اقدام کند.
او در پایان تأکید می‌کند که بایک‌فیتینگ با اصلاح موقعیت بدن و دوچرخه، راحتی و کیفیت رکاب زدن را افزایش می‌دهد و می‌گوید: «شما ساعت‌ها روی دوچرخه در حال رکاب زدن هستید؛ روزها در طول هفته و سال‌ها قرار است که دوچرخه‌سواری کنید. حالا تصور کنید که با یک دوچرخه‌ای که تنظیم نیست، این همه مدت رنج بکشید.» به باور او یک جلسه بایک‌فیتینگ می‌تواند تجربه بهتری از رکاب زدن و لذت بیشتر از دوچرخه‌سواری به همراه داشته باشد و ورزشکار را به تمرین بیشتر ترغیب کند.