تورم
تورم نقطه‌به‌نقطه شهریور امسال به ۸۳.۸ درصد و تورم کالاها به ۱۱۸.۱ درصد رسید این نرخ در شهریور ۱۴۰۴ معادل ۴۳.۹ درصد بود؛ یعنی ۴۰ درصدی تورم نقطه‌ای ظرف یک سال افزایش‌یافته است. همچنین تورم ۱۲ ماهه در شهریور امسال به ۶۸.۴ درصد رسیده که در مقایسه با نرخ ۳۸.۹ درصدی سال گذشته، افزایش 30 درصدی در یک سال داشته است. در این شرایط فعالان کارگری به افزایش ۳۰۰ هزارتومانی اعتبار کالابرگ، اعتراض دارند.
فاصله سبد معیشت با دستمزد
در نشست ۲۴ اسفند ۱۴۰۴ شورای عالی کار، سبد معیشت حداقلی کارگران حدود ۴۲ میلیون و ۹۰۰ تومان برآورد شد. در همان زمان، پایه حداقل مزد سال جاری ۱۶ میلیون و ۶۲۵ هزار و ۵۵۰ تومان تعیین شد و دریافتی کارگران حداقل‌بگیر با احتساب مزایا به حدود ۲۵ میلیون تومان رسید. به این ترتیب، حتی در زمان تعیین دستمزد نیز میان هزینه حداقلی زندگی و دریافتی کارگران فاصله قابل‌توجهی وجود داشت؛ فاصله‌ای که حالا با جهش تورم و رشد نرخ ارز بیشتر شده است.
فاصله هزینه تا حقوق
روز چهارشنبه ۸ مهر ۱۴۰۵، هر دلار ۲۵۴ هزار و ۴۰۰ تومان، قیمت خورد؛ درنتیجه، حداقل مزد ۱۶ میلیون و ۶۲۵ هزار و ۵۵۰ تومانی معادل حدود ۶۵ دلار و دریافتی حدود ۲۵ میلیون تومانی کارگران حداقل‌بگیر با احتساب مزایا معادل حدود ۹۸ دلار است.
با در نظر گرفتن نرخ دلار آمریکا در روز چهارشنبه ۸ مهر ۱۴۰۵، سبد معیشت حداقلی ۹۰ میلیون تومان ماهانۀ یک خانوادۀ کارگری معادل حدود ۳۵۴ دلار است؛ رقمی که در مقایسه با دریافتی حدود ۹۸ دلاری یک کارگر حداقل‌بگیر با احتساب مزایا، فاصلۀ قابل‌توجه میان درآمد و هزینۀ زندگی را نشان می‌دهد.
این رقم از کسری شدید قدرت خرید کارگرانی خبر می‌دهد که دستمزدشان حتی کفاف سه نیاز اولیه زندگی، یعنی خوراک، پوشاک و مسکن را نمی‌دهد. دستمزدی که در ابتدای سال تعیین‌شده، در طول چند ماه بخش قابل‌توجهی از قدرت خرید خود را ازدست‌داده است؛ به‌خصوص برای خانوارهای کم‌درآمدی که بخش اصلی هزینه‌هایشان مربوط به کالاهای روزمره و غیرقابل‌حذف است.
ارزش کالابرگ 4 دلار
راهکار حمایتی دولت برای جبران بخشی از کاهش قدرت خرید، ادامۀ اجرای طرح کالابرگ الکترونیکی است. فعلاً اعتبار ماهانه‌ی کالابرگ، یک‌میلیون تومان به ازای هر نفر برای خرید کالاهای اساسی است. این رقم به‌شدت ناچیز است؛ به همین دلیل، از ابتدای سال بارها وعده افزایش اعتبار کالابرگ مطرح شد تا درنهایت، در روز یکشنبه ۲۹ شهریور، وزیر امور اقتصادی و دارایی از افزایش ۳۰۰ هزارتومانی اعتبار کالابرگ از ابتدای مهرماه خبر داد. این افزایش قرار است تنها شامل سه دهک نخست درآمدی شود و مجموع اعتبار آن‌ها را به یک‌میلیون و ۳۰۰ هزار تومان برساند، درحالی‌که برای دهک‌های دیگر فعلاً افزایشی در نظر گرفته نشده است.
با نرخ دلار آمریکا در روز چهارشنبه ۸ مهر ۱۴۰۵، اعتبار یک‌میلیون تومانی کالابرگ به ازای هر نفر حدود ۳.۹ دلار و اعتبار یک‌میلیون و ۳۰۰ هزارتومانی حدود ۵.۱ دلار ارزش دارد؛ بنابراین افزایش ۳۰۰ هزارتومانی اعتبار کالابرگ معادل حدود ۱.۲ دلار برای هر نفر است که رقم قابل‌اعتنایی نیست.
افزایش کالابرگ
محمدحسن موسیوند، دبیر اجرایی خانه کارگر لرستان و عضو هیأت‌مدیرۀ کانون بازنشستگان خرم‌آباد، دربارۀ محدودیت پوشش کالابرگ اظهار کرد: دهک‌های یک، دو و سه به‌هرحال زیرمجموعۀ سازمان‌های حمایتی مانند کمیته امداد و بهزیستی هستند، اما امروز تمام مردم با مشکل معیشت مواجه‌اند. با توجه به تورم کمرشکن و گرانی روزبه‌روز کالاها، مردم، به‌ویژه کارگران و بازنشستگان، زیر فشار سنگین معیشتی قرارگرفته‌اند. کارگران و بازنشستگانی داریم که در دهک‌های پنجم، ششم و هفتم قرار دارند. بنابراین دلیلی ندارد که فقط دهک‌های یک، دو و سه مشمول افزایش کالابرگ شوند و کارگران و بازنشستگان سایر دهک‌ها از آن محروم بمانند.
موسیوند تأکید کرد: مردم حق‌دارند از دولت بخواهند برای بهبود معیشت آن‌ها اقدام کند، چراکه امروز بسیاری از مردم در مضیقه و فشار معیشتی قرار دارند و وضعیت معیشت و مسکن آن‌ها واقعاً دشوار شده است. دولت باید به‌ویژه برای کارگران و بازنشستگانی که با حداقل دستمزد امرارمعاش می‌کنند، تدبیری عاجل داشته باشد.
نقد دوم فعالان کارگری به طرح افزایش اعتبار کالابرگ، عدم تطابق مبلغ آن باقیمت کالاهای خوراکی است. حتی برای سه دهک نخست نیز افزایش ۳۰۰ هزارتومانی اعتبار کالابرگ، با توجه به سطح فعلی قیمت‌ها، نمی‌تواند فاصله میان درآمد و هزینه‌های زندگی را جبران کند. مبلغ فعلی کالابرگ در مقایسه با تورم و افزایش قیمت کالاها ناچیز است و باید برای مردم افزایش پیدا کند.
ضرورت ترمیم حقوق
پرویز زعیمی، نمایندۀ کارگران شرکت ایران پوپلین و دبیر جامعۀ مطالبه گری کارگری استان گیلان، دربارۀ مبلغ کالابرگ گفت: اگر یک خانوادۀ چهارنفره را در نظر بگیریم، مبلغ کالابرگ برای این خانواده پنج میلیون و ۲۰۰ هزار تومان می‌شود که با این مبلغ، با توجه به قیمت‌های فعلی، حدود ۲.۹ کیلوگرم ران گوسفندی بدون استخوان می‌توان خرید. این مبلغ نمی‌تواند مشکلات معیشتی کارگران را حل کند و افزایش ۳۰۰ هزار تومانی نیز کمک چندانی به معیشت کارگران نمی‌کند. با توجه به تورمی که داریم و هزینه‌هایی که در حوزۀ مواد غذایی و درمان افزایش پیداکرده، این مبلغ نمی‌تواند پاسخگوی مشکلات معیشتی کارگران باشد. امروز دو عدد کنسرو ماهی حدود ۵۵۰ هزار تومان قیمت دارد؛ یعنی حقوق روزانۀ یک کارگر حتی کفاف خرید همین دو کنسرو را هم نمی‌دهد. وقتی حقوق برای هشت ساعت کار این‌چنین ناچیز است، کالابرگ قرار است چه کمکی بکند؟ اول، حقوق را ترمیم کنند بعد به فکر «حمایت یارانه‌ای» باشند.
برگرفته از ایلنا