گروه بین الملل: پاسخ آمریکا به طرح هفت‌روزه ایران برای کاهش تنش و پایان جنگ، از مسیر میانجی‌گری قطر به تهران منتقل شده و اکنون در ایران در حال بررسی است. انتقال این پیام، نشانه ادامه رایزنی‌های غیرمستقیم میان تهران و واشنگتن است، هرچند هنوز از توافق نهایی میان دو طرف خبری نیست.
پیامی که از دوحه رسید
علاءالدین بروجردی، عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس، اعلام کرده است که آمریکا پیشنهادهایی برای ایران ارسال کرده و این پیشنهادها از طریق میانجی قطری به تهران رسیده است. کاظم غریب‌آبادی، معاون وزیر امور خارجه، نیز تأیید کرده که طرح هفت‌روزه‌ای که عباس عراقچی در نیویورک تشریح کرده بود، از طریق واسطه‌ها به آمریکا منتقل شده و واشنگتن نظر خود را درباره آن ارائه داده است. غریب‌آبادی گفته است این نظرات اکنون در داخل کشور در حال بررسی است و پس از جمع‌بندی، موضع نهایی ایران از مسیر مقتضی اعلام خواهد شد. به این ترتیب، پاسخ آمریکا هنوز به معنای پذیرش کامل پیشنهاد تهران نیست و محتوای دقیق آن می‌تواند در تعیین مرحله بعدی مذاکرات نقش مهمی داشته باشد.
اختلاف بر سر ترتیب گام‌ها
طرح هفت‌روزه ایران با هدف ایجاد یک روند اعتمادساز برای کاهش تنش ارائه شده است. بر اساس گزارش‌های منتشرشده، تهران اعلام کرده در صورت فراهم شدن شرایط لازم، می‌تواند طی هفت روز زمینه بازگشایی تنگه هرمز و بازگشت عبور و مرور عادی دریایی را فراهم کند. در مقابل، ایران خواستار کاهش فشار نظامی آمریکا و رفع محاصره بنادر خود شده است. یک مقام ارشد ایرانی پیشتر به رویترز گفته بود که اختلاف اصلی دو طرف بیشتر بر سر ترتیب اجرای اقدامات است و نه لزوماً درباره عناصر اصلی طرح. همین موضوع باعث شده میانجی‌گری قطر همچنان اهمیت زیادی داشته باشد، زیرا دو طرف تلاش می‌کنند درباره اینکه کدام اقدام باید نخست انجام شود و چه تعهدی باید همزمان با آن اجرا شود، به تفاهم برسند.
هرمز در مرکز رایزنی‌ها
تنگه هرمز یکی از مهم‌ترین محورهای این رایزنی‌هاست. ایران بازگشایی این آبراه را به مجموعه‌ای از اقدامات متقابل پیوند زده و آمریکا درباره چگونگی تأمین امنیت و آزادی کشتیرانی در منطقه ملاحظات خود را دارد. به همین دلیل، هر توافق احتمالی تنها به یک تصمیم سیاسی محدود نمی‌شود و می‌تواند پیامدهای اقتصادی و امنیتی گسترده‌ای برای منطقه و بازار انرژی داشته باشد. طرح تهران در چارچوب تلاش برای پایان دادن به درگیری در جبهه‌های مختلف مطرح شده است. پیش از این، محسن رضایی اعلام کرده بود که هفت شرط ایران برای پایان جنگ و مذاکره با آمریکا از طریق میانجی قطری به واشنگتن منتقل شده است. پایان جنگ در همه جبهه‌ها، آزادسازی دارایی‌های بلوکه‌شده ایران و پایان محاصره دریایی بنادر از جمله محورهای اعلام‌شده بود.
دیپلماسی در کنار آمادگی نظامی
الجزیره از افزایش تحرکات دیپلماتیک میان ایران و آمریکا خبر داده و اعلام کرده است که میانجی قطری مجموعه‌ای از پیشنهادها را برای نزدیک کردن دیدگاه‌های دو طرف مطرح کرده است. بر اساس این گزارش، پیشنهادهای جدید در ایران بررسی می‌شود و فضای رایزنی‌ها با وجود اختلافات درباره شرایط مذاکره و پرونده هسته‌ای، نسبتاً مثبت ارزیابی شده است.
با این حال، تهران همزمان بر آمادگی خود برای مقابله با هرگونه تشدید تنش تأکید دارد. همین موضع نشان می‌دهد که مذاکرات هنوز به مرحله توافق نهایی نرسیده و مسیر پیش رو می‌تواند همزمان شاهد ادامه رایزنی‌های سیاسی و افزایش فشارهای میدانی باشد.
در این مرحله حساس، پرسش اصلی این است که پاسخ آمریکا تا چه اندازه با شروط ایران همخوانی دارد و آیا دو طرف می‌توانند بر سر ترتیب اجرای تعهدات به توافق برسند یا نه. انتقال پیام از مسیر قطر به معنای دستیابی به توافق نیست، اما نشان می‌دهد پنجره دیپلماسی همچنان باز مانده است. نتیجه بررسی پاسخ واشنگتن در تهران می‌تواند مسیر تحولات روزهای آینده را تعیین کند و مشخص سازد آیا طرح هفت‌روزه به سکویی برای کاهش تنش تبدیل خواهد شد یا اختلافات بار دیگر بر روند گفت‌وگوها غلبه می‌کند.
برگرفته از: تابناک