گروه فرهنگ و هنر - پری ثابت: نشست هماندیشی مدیران نگارخانههای سراسر کشور دیروز با حضور گالریداران، مدیران وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و بانک کارآفرین در فرهنگسرای نیاوران برگزار شد.
توسعه هنر از مسیر نگارخانهها
ایدین مهدیزاده، مدیرکل هنرهای تجسمی، در نشست مدیران و مدیران هنری نگارخانهها، با تأکید بر نقش تعیینکننده نگارخانهها در آینده هنرهای تجسمی، گفت: رویکردهای گذشته در توسعه این هنر، گاه بر حمایت مستقیم از هنرمندان، گاه بر آموزش و در مقاطعی بر توسعه فضاهای هنری متمرکز بوده است، اما تحولات پیشرو نشان میدهد مسیر توسعه هنرهای تجسمی بیش از گذشته از مسیر توسعه نگارخانهها عبور خواهد کرد.
او با اشاره به سرعت تحولات فناوری و اجتماعی، بهویژه تأثیر هوش مصنوعی، اظهار کرد که جهان هنر در فاصلهای کوتاه با تغییرات جدی روبهرو خواهد شد و بسیاری از ادبیات و شیوههای رایج امروز، پاسخگوی شرایط آینده نخواهد بود.
مهدیزاده با بیان اینکه «روزگار مدیریت از بالا به پایین به پایان رسیده است»، گفت مدیران دولتی در دوره پیشرو باید بیش از گذشته شنونده باشند و از تجربه و دانش فعالان حوزه نگارخانهها یاد بگیرند. به گفته او، نگارخانهها دیگر صرفاً محل نمایش آثار هنری نیستند و میتوانند در شکلدهی به جریانهای تازه فرهنگی، اقتصادی و اجتماعی نقش داشته باشند. مدیرکل هنرهای تجسمی همچنین بر اهمیت انجمن نگارخانهداران تأکید کرد و خواستار تقویت جایگاه آن در ساختار تصمیمگیری و سیاستگذاری این حوزه شد. او افزود که فعالیتهای مرتبط با نگارخانهها باید از محدوده تهران فراتر رفته و به یک جریان سراسری و ملی تبدیل شود.
مهدیزاده با اشاره به وجود حدود ۴۰۰ نگارخانه، بر ضرورت تقویت بدنه این مجموعه تأکید کرد و گفت همه نگارخانهها از ظرفیت و توان یکسانی برخوردار نیستند و در مسیر توسعه، برخی مجموعهها پیشروتر خواهند بود.
او در پایان اعلام کرد تصمیمها و برنامههای اداره کل هنرهای تجسمی در این حوزه، با هدف تقویت ظرفیت نگارخانهها و در تعامل با فعالان این عرصه دنبال خواهد شد و از نگارخانهداران خواست با ارائه پیشنهادها و نقدهای خود، در ترسیم مسیر آینده مشارکت کنند. او همچنین با ابراز امیدواری نسبت به آینده هنر ایران گفت: «جهان منتظر هنرمندان ایرانی است.»
اقتصاد فرهنگ در مسیر تأمین مالی
سیدصادق پژمان، مدیر مؤسسه کمک به توسعه فرهنگ و هنر، با تشریح برنامههای این مؤسسه در دوره جدید، گفت: رونق اقتصاد فرهنگ و هنر بر چهار محور تأمین مالی، آموزش و توانمندسازی، حضور در بازارهای جهانی و اصلاح قوانین و مقررات دنبال میشود. او با اشاره به حرکت اقتصاد جهانی به سمت اقتصاد خلاق، تأکید کرد که داراییهای نامشهود، مالکیت فکری و سرمایههای ذهنی باید در نظام اقتصادی کشور به رسمیت شناخته شوند. به گفته او، در حال حاضر نظام بانکی عمدتاً وثایق فیزیکی مانند زمین و ماشینآلات را میشناسد و داراییهایی مانند آثار تجسمی، قراردادهای هنری و مالکیت فکری هنوز جایگاه مشخصی در نظام اعتبارسنجی و ارزشگذاری ندارند.
وی همچنین از تأسیس صندوق پژوهش و فناوری توسعه فرهنگ و هنر با همکاری معاونت علمی، صندوق نوآوری و شکوفایی و بخش خصوصی خبر داد و گفت این صندوق برای صدور ضمانتنامه و ارائه تسهیلات به فعالان حوزه فرهنگ و هنر ایجاد شده است. او افزود: دولت نمیتواند مسئله اقتصاد فرهنگ و هنر را حل کند. باید بازار جدیدی برای اقتصاد هنر طراحی شود. پژمان همچنین گفت سامانه اصالت، ورود آثار هنری به بازارهای خارجی و چند اقدام دیگر در این زمینه تحقق پیدا کرده و گالریداران میتوانند از این ظرفیتها استفاده کنند.
آثار هنری بهعنوان وثیقه
حمیدرضا پورمیرزا، مدیر طرح و توسعه بانک کارآفرین، با تشریح چالشهای ورود آثار هنری به نظام تأمین مالی گفت: تغییر رفتار مصرفکنندگان و گسترش اقتصاد دیجیتال، ضرورت بازنگری در شیوههای سنتی اقتصاد هنر را افزایش داده است. در بسیاری از کشورهای جهان، آثار هنری در مدیریت ثروت بهعنوان یک دارایی ارزشمند شناخته میشوند، اما این رویکرد در ایران با موانعی روبهرو بوده است.
او نبود شاخص استاندارد برای ارزیابی و ارزشگذاری آثار هنری را یکی از مهمترین چالشها دانست و گفت نظام بانکی برای پذیرش اثر هنری بهعنوان وثیقه، به ابزارهای تخصصی و قابل اتکا برای تعیین ارزش آن نیاز دارد. به گفته او، نبود بیمه تخصصی، ریسک جعل و تقلب و مشخص نبودن مالکیت و قابلیت انتقال آثار، از دیگر موانع این مسیر بوده است. همچنین نبود بازار ثانویه شفاف و ادبیات مشترک میان نظام بانکی و اقتصاد هنر، پذیرش آثار هنری را دشوار میکرد. وی افزود با همکاری وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، بانک مرکزی و مؤسسه کمک به توسعه فرهنگ و هنر، امکان پذیرش آثار هنری بهعنوان وثیقه تسهیلات بانکی از سوی رگولاتور بانکی به رسمیت شناخته شده است. همچنین ظرفیت صنعت بیمه برای پوشش این آثار در حال توسعه است.
خرید اعتباری آثار هنری
شهاب شهبازیان، مدیرعامل جیاسام، در نشست فعالان نگارخانهها با تشریح مدل همکاری این مجموعه با حوزه هنرهای تجسمی گفت: مسئله اصلی در بسیاری از خریدهای آثار هنری، علاقه و انتخاب مخاطب نیست، بلکه شیوه پرداخت و تأمین مالی خرید است. او با اشاره به تجربه نگارخانهها توضیح داد که گاه مخاطب پس از انتخاب اثر و اطلاع از قیمت، به دلیل محدودیت در پرداخت از خرید منصرف میشود. به گفته شهبازیان، جیاسامپی در همین نقطه وارد فرایند میشود تا امکان خرید اعتباری را برای مشتری فراهم کند، بدون آنکه در فرایند انتخاب اثر، رابطه نگارخانه با مشتری یا شیوه ارائه آثار مداخله کند. مدیرعامل جیاسام با بیان اینکه این مجموعه یک شرکت فناوریمحور است و تاکنون بیش از ۱۰ همت اعتبار به مشتریان ارائه کرده، افزود: هدف همکاری با نگارخانهها، سادهتر کردن فرایند پرداخت و کاهش دغدغههای مالی خریداران است.
او تأکید کرد این مدل میتواند قدرت خرید علاقهمندان به هنر را افزایش دهد، به نگارخانهها کمک کند سریعتر به منابع حاصل از فروش دسترسی پیدا کنند و زمینه را برای فعالیت بیشتر هنرمندان فراهم سازد. شهبازیان همچنین توسعه بازار هنر و افزایش جامعه مخاطبان آن را از دیگر پیامدهای این همکاری عنوان کرد.