گروه اقتصاد: تاکنون 5 کشور منطقه با قبول و اجرای تحریم آمریکا، پذیرش هواپیماهای ایرانی را متوقف کردهاند. درنتیجه، پرواز از ایران به فرودگاههای گرجستان، جمهوری آذربایجان، امارات، عمان و عراق معلق شده است. در آخرین اقدام هم دو فرودگاه نجف و اربیل در مرکز و شمال عراق نیز به تحریمها پیوستند و پرواز به ایران یا بالعکس را متوقف کردند.
توجه به چند نکته درباره محاصره
رضا غبیشاوی در عصر ایران نوشت:
1- تاکنون تحریم پروازهای ایران توسط 5 کشور اجراشده است.
*عراق، باوجوداینکه نخستوزیر و اکثر وزیران دولت، شیعه و نزدیک به ایران هستند اما تحریم آمریکا از سوی فرودگاههای این کشور به اجرا گذاشته شد. عراق در برابر هیچکدام از تحریمهای آمریکا یا اروپا یا سازمان ملل متحد، مقاومت نمیکند بلکه اجرا میکنند حتی اگر به ضررشان تمام شود چون خواهان بازگشت تحریمها علیه این کشور یا رویارویی با آمریکا و اروپا بر سر ایران یا کشور دیگری نیستند. دولت عراق به لحاظ سیاسی نزدیک ایران است اما در برابر تحریم آمریکا، تسلیم است و منافع اقتصادی سیاسی این کشور را در اولویت قرار میدهد.
*گرجستان هم باوجوداینکه دولت نزدیک به روسیه در این کشور برقرار است اما خواهان تنش و درگیری با آمریکا نیست. رابطه با آمریکا آنقدر برای گرجستان ارزشمند است که از منافع مادی ارتباطات اقتصادی و گردشگری با ایران میگذرد.
*عمان در میان کشورهای جنوب خلیجفارس، بهترین و نزدیکترین روابط سیاسی با ایران را دارد و بارها به لحاظ اقتصادی نیز به سود ایران فعالیت داشته است. از جمله در زمینه دور زدن تحریمها. همین حالا نیز یکی از راههای دور زدن محاصره دریایی آمریکا علیه ایران، بندرها عمان هستند. اما وقتی پای تحریم آمریکا وسط باشد دستهای عمانیها هم بالاست و آنها نیز خواهان قربانی کردن منافع اقتصادی سیاسیشان نیستند.
*جمهوری آذربایجان هم شرایط مشابه با عراق و عمان وجود دارد. رابطه سیاسی با دولتهای آنها خوب است اما میان ایران و آمریکا، انتخاب آنها واشنگتن است.
*امارات نیز قبل از این در وضعیت تنش و درگیری با ایران بود. صدور ویزا برای ایرانیها را متوقف و حتی استفاده مسافران ایرانی از پروازهای اماراتی را ممنوع کرده بود. بهتازگی هم همه ارتباطات اقتصادی با ایران را تعلیق کرد.
*توقف تورهای گردشگری: توقف پروازها به عراق، گرجستان، عمان و امارات، حجم مهمی از تورهای گردشگری ایرانیها را متوقف میکند و آسیب جدی به شرکتهای هواپیمایی و آژانسهای گردشگری ایرانی وارد میکند.
2 - تحریم شرکتهای هواپیمایی ایران از سوی آمریکا در قالب برنامه جدید آمریکاست. برخلاف قبل که برنامه اتمی یا موشکی یا حقوق بشری یا جنگ روسیه - اوکراین، دلیل تحریم اعلام میشد این بار اما هدف، کاهش ارتباطات خارجی اقتصاد ایران است. تحریم پروازی، یعنی شرایط جنگی و غیرعادی برای ایران ادامه دارد. علاوه به راین، آمریکا به دنبال ایجاد محاصره هوایی علیه ایران پس از محاصره دریایی است. آمریکا از 23 تیرماه گذشته، محاصره دریایی علیه بندرها جنوب ایران اعمال کرده است. در این برنامه، نیروی دریایی آمریکا مانع از رفتوآمد کشتیها به سمت بندرها ایران در خلیجفارس و دریای عمان شدهاند. محاصره دریایی ادامه دارد. حالا آمریکا در گام دوم تلاش میکند محاصره هوایی نیز علیه ایران اعمال کند تا رفتوآمد پروازها به سمت ایران متوقف شود.
3- آیا مسئولان ایرانی از قبل، از توقف پروازها اطلاع داشتند یا نداشتند؟ اگر از قبل میدانستید چرا اطلاعرسانی نکردند؟ اگر اطلاع نداشتند پس وظیفه و مأموریت آنها چیست و چه جایگاه حقوقی دارند؟
تقریباً تنها درباره گرجستان، مقامات این کشور خود از قبل توقف پروازها به ایران را اعلام کردند و مانع از سردرگمی مسافران و شرکتهای هواپیمایی ایرانی شدند.
در سایر موارد، مقامات ایرانی همزمان با توقف پروازها یا با تأخیر، این موضوع را اعلام کردند.
4 - برخی هنوز طعم تلخ تحریم را نچشیدهاند و در سختی گرفتار نشدهاند. اگر مردم عادی به دلیل تحریم و وضعیت اقتصادی، برای پیدا کردن یک داروی خاص با مشکل مواجهاند آن مقام مسئول با سفارش فلان رفیق، در بازگشت از اولین سفر خارجی، دارو حاضر میشود. اگر مردم عادی برای خرید یک خودروی معمولی روز دنیا مجبورند چند برابر قیمت آن را بپردازند و در مقابل، مسئولان درکی از هزینههای خرید و نگهداری خودرو و ... در روزهای کنونی ندارند.
اگر مردم به دلیل جهش قیمت دلار و عدم صدور ویزا و شرایط جنگی، از سفر خارجی محروماند اما سفر خارجی برخی مسئولان ادامه داشت.
مسئولان برای توقف تحریم و محاصره کاری کنند. مسئولانی که با ناکارآمدی و ضعف، مانع از تحریم نشدند و اجازه دادند تحریمها بهجایی برسند که رفتوآمد عادی مردم به کشورهای همسایه را نیز قطع کند.