ستاره صبح - فرزاد فریدونی: شاید سادهترین توصیه برای داشتن زندگی سالم این باشد که بیشتر راه برویم. با این حال، پیادهروی که سالها فعالیتی معمولی و کماهمیت تلقی میشد، حالا به یکی از موضوعات جدی پژوهشهای پزشکی و ورزشی تبدیل شده است. دانشمندان دیگر فقط درباره تعداد قدمها صحبت نمیکنند، بلکه الگوی حرکت، مدت نشستن، شدت فعالیت، زمان پیادهروی و حتی تغییرات روزانه آن را بررسی میکنند. نتیجه این تحقیقات تصویری متفاوت از ورزش ارائه میدهد؛ تصویری که در آن حرکت کردن بخشی از زندگی روزمره است، نه کاری که فقط در باشگاه انجام شود.
افسانه ۱۰ هزار قدم
سالها عدد ۱۰ هزار قدم به عنوان هدفی تقریباً جادویی برای سلامت مطرح میشد. بسیاری از ساعتهای هوشمند و اپلیکیشنهای ورزشی نیز همین عدد را معیار موفقیت قرار دادهاند. اما پژوهشهای جدید نشان میدهند رابطه میان تعداد قدمها و سلامت، به یک عدد مشخص محدود نمیشود.
فعالیت بیشتر معمولاً با پیامدهای مطلوبتر سلامت همراه است، اما برای بسیاری از افراد افزایش تدریجی فعالیت از تلاش برای رسیدن ناگهانی به یک عدد خاص مهمتر است. به همین دلیل، فردی که روزانه چهار هزار قدم راه میرود و به تدریج این میزان را افزایش میدهد، لزوماً وضعیت بدتری نسبت به کسی ندارد که از ابتدا برای رسیدن به یک هدف سنگین تلاش میکند.
پژوهشی در سال ۲۰۲۶ با بررسی دادههای بیش از ۲۰ هزار نفر نشان داد تغییرات در میزان فعالیت روزانه میتواند با تغییرات بعدی در رفتار حرکتی ارتباط داشته باشد. این یافته اهمیت توجه به روند فعالیت را بیشتر میکند. یعنی بهتر است به جای اینکه فقط به عدد یک روز نگاه کنیم، ببینیم در طول هفتهها و ماهها چه الگویی داریم.
بدن با نشستن طولانی کنار نمیآید
یکی از مسائل مهم زندگی مدرن، نشستن طولانیمدت است. بسیاری از مشاغل امروزی ساعتها کار پشت میز، رانندگی یا کار با رایانه را به همراه دارند. حتی ممکن است فردی روزانه نیم ساعت ورزش کند، اما باقی ساعات روز تقریباً بدون حرکت باشد.
به همین دلیل، متخصصان فعالیت بدنی increasingly به این نتیجه رسیدهاند که سلامت فقط به ورزش رسمی وابسته نیست. بلند شدن از پشت میز، رفتن به محل کار با پای پیاده، استفاده از پله، خرید روزانه یا یک پیادهروی کوتاه بعد از غذا هم میتواند به مجموع تحرک روزانه اضافه شود. این نگاه، ورزش را از یک فعالیت جداگانه به بخشی از سبک زندگی تبدیل میکند.
پیادهروی و وزن
پژوهشی دیگر در سال ۲۰۲۶ ارتباط میان تعداد قدمها، کیفیت رژیم غذایی و شاخصهای چاقی مرکزی را بررسی کرد. این مطالعه روی بیش از ۳۵۰۰ نفر انجام شد و نشان داد افزایش میزان قدمزدن با برخی شاخصهای بهتر مربوط به چربی شکمی همراه است. ارتباط میان تحرک و وضعیت بدنی در افرادی که رژیم غذایی مناسبتری داشتند نیز بیشتر مشاهده شد.
این یافته یک پیام ساده دارد: هیچ عادت سالمی را نباید جدا از دیگر عادتها دید. پیادهروی به تنهایی قرار نیست همه مشکلات مربوط به وزن را حل کند، اما در کنار تغذیه مناسب و خواب کافی میتواند بخشی از یک سبک زندگی سالم باشد.
پیادهروی فقط برای بدن نیست
پیادهروی علاوه بر فعالیت جسمی، فرصتی برای فاصله گرفتن از محیط کاری و تغییر فضای ذهنی است. بسیاری از افراد هنگام راه رفتن احساس میکنند فرصت بیشتری برای فکر کردن دارند. حتی یک مسیر کوتاه در پارک یا خیابان میتواند جایگزین بخشی از زمان نشستن و استفاده مداوم از تلفن همراه شود.
شاید به شاید به جای پرسیدن اینکه «امروز به ۱۰ هزار قدم رسیدم یا نه؟» بهتر باشد سؤال سادهتری مطرح کنیم: امروز چقدر از جای خود همین دلیل است که پیادهروی یکی از معدود فعالیتهایی است که تقریباً بدون هزینه، تجهیزات خاص یا مهارت حرفهای قابل انجام است.
قرار نیست همه افراد هر روز رکورد تازهای ثبت کنند. مهمتر این است که حرکت به بخشی ثابت از زندگی تبدیل شود.
بلند شدم و حرکت کردم؟
برگرفته از: Nature
npj Exercise Medicine and Health