یک فعال سینما با تأکید بر اینکه طراحی صحنه نباید به آمادهسازی سطحی صحنه تقلیل پیدا کند، میگوید: متأسفانه در بسیاری از پروژهها نگاه خلاقانه جای خود را به نگاه پیمانکاری داده و طراحان فرصت خلق جهان فیلم را ندارند.
سیامک کارینژاد -طراح صحنه در آستانه ۲۱ شهریور ماه روز سینما در گفتوگو با ایسنا از راکد بودن اوضاع صنفی، کمرنگ شدن نگاه خلاقانه در طراحی صحنه، تبدیل سینما به کالایی پیمانکاری، کمبود آرشیوهای پژوهشی و چالشهای پیش روی طراحان صحنه در ایران سخن گفت و در عین حال خبر داد به تازگی عضویتش در آکادمی بین المللی سینما و تلویزیون کانادا تایید شده است.
کارینژاد با اشاره به فعالیت این روزهایش گفت: من اخیراً یک فیلم سینمایی کار کردهام و این روزها چند فیلمنامه را هم خواندهام. اما به نظرم حال سینما خوب نیست و اغلب فیلمنامههایی را که خواندم، نپسندیدم.
او درباره وضعیت صنفی این حرفه در این روزها معتقد است: اوضاع صنفی ما هم مثل بسیاری از بخشهای دیگر راکد است. انگار در یک وضعیت انتظار و تعطیلی به سر میبریم تا ببینیم چه میشود.تعداد زیادی از اعضای صنف بیکار هستند. پروژهها شروع نمیشوند و یک سکون عجیبی حاکم است. امیدوارم این فضا تغییر کند و تعریف طراحی صحنه در سینما هم کمی عوض شود؛ یعنی فقط این نباشد که کسی صحنه را برای فیلمبرداری آماده کند، بلکه فرصت داشته باشد جهان فیلم را طراحی کند.
کارینژاد در پاسخ به این نقطهنظر که با وجود حضور طراحان خوب در سینما اما رویکرد تولید در این بخش هم سطحی شده است،گفت: بله، متأسفانه در بخشی از تولیدات، کار به نوعی پیمانکاری تبدیل شده؛ اینکه فقط صحنهای آماده شود تا فیلمبرداری آغاز شود. فرصت کافی برای فکر کردن به جهان فیلم وجود ندارد و در نتیجه آفرینش هنری هم کمرنگ میشود. در بسیاری از موارد نگاه این است که سریع صحنه را آماده کنیم و جلو برویم. فکر میکنم آثار این آسیب را میتوان در بعضی فیلمها هم به راحتی دید.
کارینژاد درباره آسیبشناسی این وضعیت خاطرنشان کرد:آسیبشناسی این موضوع مفصل است، اما از لحاظ فنی امروز در بسیاری از پروژهها خودِ تولید فیلم و رسیدن سریع به خروجی اهمیت بیشتری پیدا کرده است. اقتصاد ضعیف، گرانی مواد اولیه و متریال و محدودیت بودجه هم این وضعیت را تشدید کردهاند. در کنار اینها، ضعف نگاه تخصصی در بخشی از تهیهکنندگی و تبدیل شدن فیلم به یک کالای صرفاً تجاری، میتواند باعث شود فرصت برای تجربه و خلاقیت کمتر شود.
این فعال طراحی صحنه درباره تاثیر شرایط اقتصادی بر تولید اثر مناسب،گفت: قطعاً بودجه و امکانات تأثیر زیادی دارد، اما فقط مسئله پول نیست. در سالهای اخیر نمونههایی هم داشتهایم که طراحی و ساخت دکور در آنها جدی گرفته شده است. مثلاً فیلم «جنگ جهانی سوم» به کارگردانی هومن سیدی از نظر دکور، طراحی و ساختار سینمایی برای من نمونه قابل توجهی بود و نشان میدهد این ظرفیت در سینمای ما وجود دارد بنابراین بخشی از موفقیت به نگاه کارگردان و تهیهکننده برمیگردد.
کارینژاد در پاسخ به اینکه طراحی صحنه ما برای ارائه یک کار خوب به چه چیزی نیاز دارد؟گفت: اول از همه فیلمنامه خوب؛ بعد نگاه درست کارگردانی که طراح بتواند با او وارد تعامل شود و جهان فیلم را بسازد. بعد از آن هم به تولید و تهیهکنندگی متفکری نیاز داریم که امکانات لازم را در اختیار طراح بگذارد، عجله نکند، زمان پیشتولید مناسبی فراهم کند و طراح از مراحل اولیه به پروژه متصل شود. نباید همهچیز به خاطر رسیدن به یک تاریخ یا جشنواره به شکل فورسماژور پیش برود.
این فعال عرصه طراحی صحنه درباره اینکه ما چقدر به استانداردهای جهانی نزدیک هستیم؟ توضیح داد: از نظر توانایی فردی و خلاقیت، در مواردی میتوانیم کاملاً همپا باشیم، اما ساختارها متفاوتاند. در بسیاری از کشورهای صاحب صنعت سینما، سندیکاها، پروتکلها و تعاریف شغلی مشخصی وجود دارد. ساختار صنفی ما هنوز در بسیاری از حوزهها به چنین تعریفهای روشن و اجرایی نرسیده است. با این حال سینمای مستقل ایران همچنان توانسته در جهان حرف خودش را بزند.
وی توضیح داد: بیشتر منظورم کل ساختار تولید و بدنه سینماست. در بعضی پروژهها از نظر توان فنی و هنری کاملاً قابل رقابت هستیم، اما از نظر ساختار تولید، زمان پیشتولید، استانداردهای حرفهای و مناسبات صنفی هنوز فاصله داریم.