یدالله اسلامی
در میان غرش موشکها و جنگ، گاهی خبرهایی پنهان میماند که ارزش بررسی و کندوکاو دارند. یکی از این مقولات، الزام شرکتهای بورسی به اختصاص درصدی از سود خود به مسئولیتهای اجتماعی است. بر همین اساس، شرکتهای بورسی بخشی از سود سالیانه خود را به مسئولیتهای اجتماعی اختصاص میدهند. محل هزینهکرد این بودجههای کلان روشن نیست.
اگر به تصمیمهای مجامع بورسی نگاهی بیندازیم، رقمهای اختصاصیافته به شکل شگفتانگیزی در حال افزایش است. یک نمونه آن شرکت ملی مس ایران یا همان نماد بورسی «فملی» است. در مجمع عمومی سال جاری که ۳۱ تیرماه برگزار شد، مبلغ ۱۰ همت به مسئولیتهای اجتماعی اختصاص پیدا کرد.
پاسخهای دادهشده درباره محل مصرف این مبلغ، کلی و بیشتر در حد توجیه این برداشت نامناسب بود و به دستورالعملی استناد شد که هنوز تصویب نشده است. مبلغی که فملی برای این کار اختصاص داده، بیش از ۲۰ درصد سود سهامداران است؛ یعنی برداشت از سهم سهامداران خرد برای هزینهکرد در موضوعاتی نامشخص و پرابهام.
فملی نمونهای است که باید مورد توجه نهادهای ناظر قرار گیرد. همه شرکتهای سودآور بورسی چنین دستاندازیهایی به اموال سهامداران دارند، البته نه به اندازه فملی.
پرسش این است که چگونه ۳ درصد هزینه مسئولیتهای اجتماعی شرکت فملی در ظرف چهار سال به بالای ۲۰ درصد رسیده است؟ چه کسانی تصمیم میگیرند که سهم سهامداران خرد در جایی هزینه شود که حسابوکتاب روشنی ندارد؟ آیا سازمان بورس بر این برداشتها نظارت دارد؟ آیا گزارشی روشن و دقیق از محل هزینهکرد این اعتبارات ارائه شده است؟ آیا هیأتمدیره یا سهامداران اصلی مجازند سهم سهامداران خرد را بدون اجازه آنها و در هر جایی که بخواهند هزینه کنند؟ و پرسش دیگر؛ اندکی انصاف هم چیز بدی نیست. بیش از ۲۰ درصد برداشت از سود سهامداران از کدام معیار اخلاقی و قانونی پیروی میکند؟ همه میدانند پس از بازگشایی نمادها، معادل سود تقسیمی از قیمت سهم کاسته میشود. این برداشت دیگر صرفاً برای مسئولیت اجتماعی نیست؛ بلکه برای هزینهکرد در جاهایی است که حسابوکتاب شفافی ندارد.
بیچاره سهامداران خرد که صدایی ندارند.