رئیس مرکز تحقیقات سرطان ایران بهتازگی اعلام کرد: هر ۵ دقیقه یک ایرانی به سرطان مبتلا میشود و رشد ابتلا به سرطان در ایران بالاترین نرخ در جهان را دارد. سرطان پس از بیماریهای قلبی-عروقی، دومین علت مرگ در کشور است و سالانه حدود ۱۰۰ هزار بیمار جدید سرطانی شناسایی میشوند. همچنین ۹۸ درصد عوامل ابتلا به سرطان به سبک زندگی و تنها ۲ درصد به ژنتیک مربوط است؛ سرطان پستان شایعترین سرطان و سرطان معده کشندهترین سرطان در ایران است.
رشد ابتلا به سرطان
پاشا مخدومی، نایبرئیس انجمن رادیو آنکولوژی ایران گفت: وزارت بهداشت هرسال آمار ابتلا به بیماریها را منتشر میکند. بهطور تقریبی، حدود ۱۷۰ هزارتا ۱۸۰ هزار مورد جدید سرطان در سال تشخیص داده میشود. اگر عدد تقریبی را ۲۰۰ هزار نفر در نظر بگیریم، بهطور تقریبی هر پنج دقیقه 2 نفر به سرطان مبتلا میشوند. ایران یکی از کشورهایی است که نسبت سرطان بهکل جمعیت آن متوسط است، اما نسبت افزایش رشد سرطان در ایران از متوسط آمار جهانی کمی بیشتر است. بااینحال، این بیمعنای آن نیست که ایران جزو کشورهای با آمار بالای سرطان محسوب میشود.
عوامل سرطانزا
به گفته وی، تغییرات در سبک زندگی مردم بهطور قابلتوجهی میتواند بر نرخ رشد سرطان تأثیر بگذارد. این تغییرات شامل عواملی مانند استرس بیشتر، آلودگی هوا، تغذیه و فعالیت بدنی است. این عوامل میتوانند به افزایش بیماریها ازجمله سرطان کمک کنند. سرطان معمولاً یک بیماری چندعاملی است که تحت تأثیر ترکیبی از عوامل ژنتیکی و محیطی قرار دارد. برخی نکات کلیدی در این زمینه عبارتاند از: ژنهای سرطانزا: در برخی افراد، ژنهایی وجود دارد که میتواند خطر بروز سرطان را افزایش دهد، اما این ژنها ممکن است هیچگاه فعال نشوند و منجر به بیماری نشوند.
عوامل محیطی: آلودگی هوا، سیگار و مواد شیمیایی میتوانند به بروز سرطان کمک کنند.
عامل پروژنیتور: عواملی که بهطور مستقیم موجب ایجاد تغییرات ژنتیکی میشوند و میتوانند منجر به سرطان شوند.
عامل پروموتور: عواملی که به تحریک و تسریع روند بروز سرطان کمک میکنند، مانند سیگار که هم بهعنوان محرک و هم بهعنوان عاملی که خطر بروز سرطان را افزایش میدهد، عمل میکند. بهطورکلی، تعامل بین عوامل ژنتیکی و محیطی نقش مهمی در بروز سرطان ایفا میکند.
سبک زندگی
این متخصص سرطان، گفت: مسئله این است که تغییر در سبک زندگی و آلودگیهای محیطی ممکن است برخی از سرطانها را افزایش دهد. تغییر در سبک زندگی، برای مثال خوردن بیشتر غذاهای فستفود و آماده و… نشان داده شده که با افزایش سرطانهای روده همراه است. آلودگی هوا، سرطانهای ریه، کلیه، مثانه و… را ایجاد میکند. دخانیات نیز به همان ترتیب در ریه، حنجره، مثانه و کلیه نقش دارد و برخی سرطانهای دیگر را نیز تحت تأثیر قرار میدهد.
هزینه درمان
او گفت: هزینههای درمان سرطان بالا است و تکنولوژیهای جدیدی برای درمان آن وجود دارد. در درمان سرطان، علاوه بر جراحی و پرتودرمانی (رادیوتراپی)، موارد زیر موردنیاز هستند: تجهیزات رادیوتراپی که ناکافی و هزینه هستند؛ بیش از ۹۰ درصد آنها از خارج تأمین میشود. نصب این دستگاهها زیرساختهای پیچیده و عظیمی میطلبد. قیمت داروهای شیمیدرمانی کلاسیک نسبتاً پایینتر است و پوشش بیمه بهطور متوسطی آنها را شامل میشود. برخی از داروها هنوز تحت پوشش بیمه نیستند. همچنین داروهای ایمونوتراپی هزینه بالایی دارند و پوشش کافی بیمه را ندارند. در هر تومور و در هر مرحله بیماری، ترکیبی از درمانهای جراحی، پرتودرمانی، شیمیدرمانی کلاسیک یا جدید، ایمونوتراپی موردنیاز است؛ درنتیجه هزینه درمان زیاد و بار مالی بالایی برای بیمار و سیستم بهداشت و درمان به وجود میآید.
مشکلات اقتصادی
وی یادآور شد: در قانون اساسی جمهوری ایران، ماده ۲۲۲صریحاً بیان میکند که «حفظ سلامت عمومی» یکی از وظایف اصلی دولت است. همینطور در اصل ۴۳ آمده است که «دولت ملزم است وسیلههای لازم برای تأمین بهداشت، درمان و سلامت مردم را فراهم آورد». وظیفه دولت است که از طریق سرانه و روشهای پوشش بیمه سلامت همگانی را تأمین کند و در این راستا بیمههای دولتی باید برای مردم فراهم شوند. حال اینکه چقدر این امر ناقص انجام میشود، به مسئله اقتصاد کل جامعه مربوط میشود. اقتصاد سلامت بخشی از اقتصاد کل است و تا زمانی که مشکلات اقتصاد کل حل نشود، اقتصاد سلامت ناپایدار خواهد بود. مسلماً کسانی که مسئول حل مشکلات اقتصاد کل هستند، باید در این زمینه پاسخگو باشند.
برگرفته از ایلنا