غلامعلی رجایی در آغاز گفت و گو با اشاره به تنش اخیر ایران و ایالات متحده گفت: رابطه سیاسی ایران و آمریکا در حساسترین زمان خود است، به ویژه بعد از ناآرامیهای اخیر مذاکره دو کشور در شرایطی تحریک پذیر انجام میگیرد. البته نمیتوان گفت ایران در موقعیتی دست پایین قرار دارد، چون حداقل از نظر داخلی اوضاع را در کنترل دارد و از همین برگ به عنوان آوردهای در مذاکرات بهره خواهد برد.
رجایی در ادامه افزود: طرف مقابل سالها ایران را تحت نظر گرفته و این بار متفاوت از قبل ظاهر شده است. حضور داماد رئیس جمهور آمریکا در جریان مذاکرات به این گفت و گوها وجه متفاوتی میدهد. جرالد کوشنر در این مذاکرات مأموریت دیپلماتیک ندارد، اما نسبت و نزدیکی وی به دونالد ترامپ نشان میدهد که نتیجه گرفتن از گفتوگوها برای رئیس جمهور آمریکا اهمیت دارد. حضور فرمانده سنتکام در مذاکرات محتمل بودن گزینه نظامی را یادآور میشود و باز از جدیت آمریکا برای حصول نتیجه نشان دارد.
وی در این خصوص اضافه کرد: برای ایران این نگرانی وجود دارد که مبادا این بار هم آمریکا مثل دور قبلی مذاکرات در حین گفتوگوها به خاک کشور حمله کند. وزیر امور خارجه دقایقی بعد از گفتوگوها اعلام کرد: شروع خوبی بود ولی تجربه به ما هشدار میدهد که مراقب باشیم چون بعید نیست ترامپ شگفتانهای رو کند و یا به ایران حمله کند و یا کار عجیب دیگری انجام دهد. اما به نظر میرسد فعلاً اسرائیل برنامهای برای دخالت در تنش اخیر ندارد.
مشاور رئیس پیشین مجمع تشخیص مصلحت نظام ضمن تاکید بر نقش میانجیهای منطقهای گفت: اگر چه در حال حاضر صحبت درباره نتیجه ممکن نیست، ولی میتوان به برخی امتیازات این دور از گفتوگوها اشاره کرد. این بار میانجی گریهای منطقهای اعتبار بیشتری دارند. آمریکا در وضعیت حمله بود و مرتباً ناوگان دریایی خود را به رخ میکشید. اما منطقه تلاش زیادی برای از سر گیری گفتوگوها داشت و آمریکا به این تلاش گردن نهاد. آمریکا در برابر رویکردی واقعگرایانه قرار گرفت و احساس کرد میتواند بدون جنگ به اهداف خود برسد.
وی افزود: در این گفتوگوها ایران هم امتیازاتی خواهد داد، آمریکا هم امتیازات حداقلی میدهد. عادت آمریکاییها این است که یکی دو شرط بگذارند، قبل از مذاکره یک شرط اضافه کنند و در حین مذاکره شروط دیگری اضافه شود و به همین ترتیب به خواستههای خود وسعت دهند تا اگر تنها در یکی دو مورد نتیجه بگیرند هم احساس پیروزی داشته باشند.
این کارشناس سیاسی ضمن اشاره به ویژگی پیش بینی ناپذیری در شخصیت رئیس جمهور آمریکا، گفت: در این دور از گفتوگوها این دریافت قوت دارد که بدون جنگ باید نتیجه بگیریم و به نظر من دو طرف به این نکته رسیدهاند که باید امتیازاتی بدهند. از این رو من خوش¬بین به جریان مذاکرات هستم، اگر چه طرف مقابل ریاست جمهوری دونالد ترامپ است و هیچ اقدام شگفتی سازی از وی بعید نیست و برای هر سناریویی باید آماده بود.
وی در ادامه خاطرنشان ساخت: آمریکا متوجه تفاوت ایران با دیگر کشورهای منطقه بوده و هست و میداند که با یکی از کهنترین امپراتوریهای جهان طرف است و جمهوری اسلامی لبیک گوی سیاستهای ایالات متحده نخواهد بود. آمریکا اقداماتی که به بنیان افکنی نظام سیاسی ایران میانجامد را پیشتر امتحان کرده و نتیجهای که انتظار داشت حاصل نشده است. از این رو این بار آمده تا از طریق دیگری با ایران به نتیجه برسد.
این کارشناس و تحلیلگر سیاسی ضمن یادآوری ماهیت تنش ایران و آمریکا گفت: تنش میان ایران و آمریکا بیش از آنکه سیاسی باشد، اقتصادی است. بحث انرژی ایران، منطقه و جهان مطرح است. نقشی که ایران در تأمین نیاز انرژی چین ایفا میکند مطرح است. در داخل ایران مساله تحریم و فشارهای اقتصادی مطرح است. پوشش تنشی که آمریکا خلق کرده سیاسی است، ولی ریشه مشکل اقتصادی است به ویژه در آمریکای دوره ترامپ که حتی به مسائل سیاسی، ایدئولوژیک و اجتماعی هم نگاه اقتصادی دارد.
غلامعلی رجایی در پایان گفت و گو متذکر شد: پیش بینی من ورود آمریکا به جنگ نیست. حتی اگر آمریکا به ایران حمله کند این جنگ گسترده و ادامه دار نخواهد بود، چون هزینه جنگیدن با ایران برای آمریکا بالا است و ترامپ نمیخواهد منابع آمریکا را در چنین درگیری فرسایشی صرف کند. ایالات متحده در حال حاضر به دنبال امتیاز گیری از ایران است و نیروی نظامی آمریکا در منطقه نمایشی از قدرت برای حصول نتیجه است.