مینو چین، دانشمند مشهور خانوادهدرمانی با مطرح کردن زیر منظومه خانواده روی بازگشت به «مرزسازی» از سوی زوج به منظور پیشگیری از عود مشکلات تأکید کرده است .
بر این اساس وقتی در خانواده مشکلی به وجود میآید، معمولاً یک نفر از اعضای خانواده سپر بلا شده و سایر اعضای خانواده ریشه مشکلات را در او میدانند.
مثلاً در فیلم «ابد و یک روز» با پرداختن به ساختار خانواده درهمتنیده، سپر بلا پسر معتاد خانواده در نظر گرفتهشده است .
اصلاح مرزبندی
با اصلاح مرزبندی در سلسلهمراتب قدرت که در خانواده درهمتنیده و گسسته به آشفتگی رسیده است، میتوان به بازتعریف نقش هریک از اعضای خانواده پرداخت تا خانواده را از فروپاشی نجات داد .
امروزه حفظ محرمانگی فضای اعضای خانواده تبدیل به یک سال مهم شده است .
در محیطی که به لحاظ اجتماعی آشفتگی دارد، پرداختن به این سؤالات میتواند راهگشا باشد :
-آیا فضای گوشی تلفن همراه همسر مصداق فضای شخصی او بهحساب میآید ؟
-آیا زوج اجازه دارند گوشی یکدیگر را ببینند؟
-این مساله درمورد فرزندان به چه ترتیب هست ؟
-حدومرز رازداری بین زوج تا کجاست؟
تمامی این سؤالات با بررسی قوانین خانواده و وجود اندکی انعطاف در وضع قوانین از سوی والدین به پاسخ میرسند.
خانواده منسجم
در خانواده منسجم که رابطه زوج بر پایه صمیمیت نهاده شده است، آنچه به نظر میرسد عدم وجود پنهانکاری حتی در فضای مجازی به چشم میخورد .
وقتی زوج روی گوشی تلفن همراه خود به هر دلیلی رمز میگذارد، بهتر است قبل از مواجهه یکدیگر بر سر این موضوع مهم باهم گفتوگو کنند. گفتوگویی عاری از توهین و تحقیر و باهدف رسیدن به یک توافق دوستانه جهت رفع ایجاد سو تفاهم است.
سوءتفاهم زمانی قوت میگیرد که زوج مساله را خودش کشف کند درحالیکه اگر همین موضوع قبل از کشف یکی از زوج مورد صحبت قرار بگیرد اثر منفی آن روی رابطه بهمراتب کاهش مییابد . حدومرز ورود به فضای مجازی فرزندان در خانوادههای منسجم بدینصورت است که فرزندان بدان حداقل دسترسی رادارند . ولی حالت عکس آن یعنی چک کردن مستقیم فضای مجازی فرزندان مورد تائید نیست .
برای این مورد والدین نظارت غیرمستقیم داشته باشند. این نظارت با ایجاد فضای گفتوگوی مناسب در خصوص دغدغههای فرزندان و بررسی و گفتوگو امکانپذیر میشود.
فن گوینده -شنونده
برای رسیدن به انعطاف قوانین در خانواده و وجود اقتدار لازم جهت اجرای قوانین در خانواده بهتراست، زوج چند وقتی یکبار با به چالش کشیدن قوانین خانواده شرایط را به جهت رسیدن به قوانین قابلاجرا و عملی مهیا سازند. با مرور فن گوینده -شنونده در محیط خانواده میتوان به صمیمیت در خانواده دست پیدا کرد.
فن گوینده -شنونده:
-کسی وسط حرف دیگری صحبت نمیکند .
-تمام اعضای خانواده حق صحبت کردن دارند حتی اگر کودکی در خانواده است، او هم میتواند نظرش را بگوید.
-لازم نیست موضوع مطرحشده حتماً بررسی مشکل باشد، میتوان روی موضوعات مختلف مثل آبوهوا، ورزش، غذاها و… تمرین گفتوگوی سالم را در خانواده انجام داد.
-وقتی یک نفردرحال صحبت کردن هست بقیه اعضا با چشم و تائید صحبتهای او نشان میدهند که سخن آن فرد را گوشداده نه اینکه با گوشی یا تلویزیون مشغول باشند.
-تعیین زمان گفتوگوی در شروع صحبت مهمترین تمرین فن گوینده -شنونده است.
یکی از آفتهای گفتگو در فرهنگ بخصوص شرق نشانان، ابهام در بعضی کلمات است .
مثال:
معمولاً بزرگترها به عروس و داماد توصیه میکنند: «به هم احترام بگذارید» احترام در این جمله مبهم است. بهتراست احترام واضحتر بیان شود . بیان نیازهای هریک از زوج اگر بهصورت مستقیم و شفاف از سوی خود زوج به یکدیگر گفته شود اقدامی پیشگیرانه به لحاظ بروز بیاحترامی از سوی هریک از آنها در رابطه است .
مثال:
یکی از زوج میگوید: « جلوی پدرومادرم از من ایراد نگیر» یا « وقتی برای من چای میآوری یعنی به من احترام میگذاری » این موارد شاید به نظر ساده برسد اما ریشه بسیاری از اختلافات عمیق آینده زندگی مشترک را بهمرور شکل میدهد. بنابراین بیان واضح نیازهایی که برای هر زوج متفاوت از زوج دیگر است نکته مهم دیگری است که با پرداختن بدان رابطه قوت میگیرد.
سازگاری و انعطافپذیری
آنچه انعطافپذیری را معنا میبخشد این است که زوج بدانند کجا کوتاه بیایند. اینکه هرکس روی موضع خودش سفتوسخت بماند رابطه را آزاردهنده میکند . زوج باید کوتاه آمدن نوبتی را باهم تمرین کنند.
یکبار او کوتاه بیاید و بار بعد زوج دیگر. بدین ترتیب زوج به سازگاری میرسند.
با جایگزینی دیدگاه «مشکل از رابطه است» بهجای «مشکل از فرد است» میتوان به هدف سازگاری و انعطاف در رابطه نائل آمد.