احد وظیفه، رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی سازمان هواشناسی کشور در گفتوگو با خبرنگار ایلنا در پاسخ به این پرسش که چرا استان تهران برخلاف استانهای دیگر امسال بارندگی نداشت، گفت: استانهای کرمانشاه، همدان، مرکزی، شمال خوزستان و در ادامه شهرهای کرمانشاه، چهارمحال و بختیاری، کهگیلویه و بویر احمد، یعنی استانهایی که در منطقه زاگرس مرکزی قرار دارند و همچنین مناطق مرکزی ایران شامل استانهای مرکزی، قم و استانهای شمال این منطقه ازجمله قزوین، تهران، البرز، سمنان، مناطق کمبارش در سال جاری هستند که بین 50 تا 75 درصد بارش آنها تاکنون ثبتشده است. بخشی از این پدیده کمبارش بهاصطلاح مربوط به تغییرات و نوسانات سالانه است؛ اینطور نیست که همواره بارندگیها بهخوبی صورت گیرد.
وی توضیح داد: موضوعی که وجود دارد این است که در دهههای گذشته، بهویژه به دلیل گرم شدن زمین، الگوهای جوی بهگونهای تغییریافتهاند که تعداد سالهای خشکسالی در کشور افزایشی شدهاند. همچنین، هنگامیکه بارندگی رخ میدهد، شاهد این میشویم که باراکها بیشتر بهصورت سیلابی ظاهر میشوند. نمونههای اینچنینی را میتوان در چند موج اخیر که در جنوب کشور اتفاق افتاد و استانهای فارس، بوشهر، هرمزگان و کرمان که شاهد وقوع سیلاب بودند، مشاهده کرد. این پدیده درواقع دوروی یک سکه است؛ افزایش دما سبب ارتقای ظرفیت نگهداری رطوبت در جو میشود و در شرایطی که سامانههای فعال جوی درگذر هستند و عبور جبهه ممکن میشود، بارشها بهصورت رگباری و شدید رخ میدهند.
فراوانی سالهای خشک
وی افزود: فراوانی یا بسامد سالهای خشک در سالهای اخیر رو به افزایش است. بهویژه در برخی مناطق کلان کشور مانند تهران، بخش شمالی فلات مرکزی و تقریباً سرتاسر زاگرس امسال ششمین سال پیاپی است که دوره خشکسالی را تجربه میکنیم. این روند عمدتاً میتواند به دلیل تغییرات اقلیمی باشد؛ ولی ترکیب آن با نوسانات سالیانه نیز به وجود آمدن چنین شرایطی کمک کرده است. همچنین اثرات دورههای خشکسالی و بارشهای کم بهوضوح محسوستر از گذشته شدهاند. افزایش جمعیت و تقاضای بیشتر برای آب، همراه باندم تأمین کافی منابع آبی، منجر به تشدید کمآبی در کشور میشود. این کمبود آب بهصورت واضحی در بخشهای مختلف کشور احساس میشود.
بارش بهاری
تداوم کمبود آب
وظیفه پیشبینی کرد بارندگی فصل بهار در اکثر مناطق ایران تقریباً در حد میانگین بلندمدت خواهد بود؛ نه پربارش و نه کم بارش. در ماههای باقیمانده فصل زمستان پیشبینی میشود بارندگی نسبت به میانگین کمتر باشد. برای استان تهران، بارندگیهای آینده قادر به جبران کمبود آب موجود نیست. تاکنون حدود ۶۰ تا ۷۰ درصد بارش معمول سالیانه حاصلشده و نیمسال آبی تقریباً به اتمام رسیده است. پیشبینی وضعیت بارش در نیمه دوم سال برای استانهای تهران، مرکزی، قزوین، قم و سمنان نشان میدهد که استان تهران تا به امروز تقریباً ۲۰ میلیمتر بارش دریافت کرده است. این مقدار نسبت به نیازهای آبی منطقه بهمراتب کم بوده و کمبود جدی آب را ایجاد کرده است. احتمال جبران این کمبود در ماههای آینده وجود دارد، اما به دلیل پیشبینی بارشهای کمتر از حد متوسط، این امکان ضعیف ارزیابی میشود. لذا انتظار میرود که استانهای مرکزی، قم، قزوین و سمنان باکم بارشی مواجه هستند.