علی بیگدلی در واکنش به خبر احتمال از سرگیری گفت و گو بین ایران و آمریکا، به ستاره صبح گفت: آمریکا در دوستی را به روی جمهوری اسلامی باز نکرده است، توجه داشته باشید که یکی از ایراداتی که ترامپ در سال ۲۰۱۸ به برجام وارد کرد و از توافق خارج شد، اعتراض وی به ناقص بودن برجام و عدم تعیین تکلیف برخی از چالشهای آمریکا با ایران در این توافق بود. آمریکا در زمینههای مختلفی با ایران مشکل دارد و امروز دونالد ترامپ در کاخ سفید حضور دارد. خواستههای ایالات متحده رسماً به ایران اعلام شده است.
بیگدلی در ادامه افزود: با توجه به شرایط کشور، سطح انتظارات آمریکا بالا است و در هر دور از گفت و گو های علنی و غیر علنی برای تهران مقدور نبود که خواستههای واشنگتن را عملی کنند. میلیاردها دلار هزینهای که برای تاسیسات هستهای ایران شده اجازه نمیدهد تهران به این راحتی پا پس بکشد. در مورد پروژه موشکی وضعیت همین است به ویژه که شرایط ژئوپلیتیک منطقه به زیان ایران شده است.
وی در این رابطه اظهار داشت: سال ها شعار داده شده و تصویری از این برنامهها ترسیم شده که بعد از هر تصمیمی جمهوری اسلامی باید در داخل جواب مردم را بدهد و این چالشی برای مقامات کشور محسوب میشود. یکی از دلایلی که موجب شده سطح تنش میان تهران و واشنگتن در دوره اخیر به بالاترین سطح خود برسد، پا پس نکشیدن ایران در خصوص شروطی است که آمریکا فهرست کرده است.
این تحلیلگر سیاست خارجی با اشاره به سخنان مقامات ایران و آمریکا، تشریح کرد: در روزهای اخیر نیز اظهاراتی از عالیترین مقامات سیاسی دو کشور شنیده شد که به نتیجه رسیدن گفت وگو بین نمایندگان طرفین را دشوار میکند. ترامپ اعلام کرده از معترضان حمایت می کند. ایران نیز به دنبال شکایت از آمریکا به دلیل جنایاتش است. ترامپ گفت: ایران به من قول داده ۸۰۰ نفر از دستگیرشدگان اعتراضات اخیر را اعدام نمیکند و در طرف مقابل دادستان تهران میگوید: ترامپ حرف بیخود می زند و با دستگیرشدگان برخوردی شدید و بازدارنده میشود.
وی افزود: اگر واقعیت روابط بین دو طرف این باشد، تنش ادامه پیدا خواهد کرد و گفت و گو های پشت پرده فقط تا اندازهای آرامش را به سطح روابط دیپلماتیک بازمیگرداند. ایران و آمریکا در بن بست تصمیم گیری قرار گرفتهاند، بی عملی محسوسی دیده میشود و برای هم خط و نشان میکشند. البته این وضعیت میتواند خطرناک باشد.
این استاد دانشگاه ضمن یادآوری چالشهای سیاست خارجی ایالات متحده اظهار داشت: بازی چندگانه ترامپ با مردم ایران از بلاتکلیفی و بی تکلیفی نشات می گیرد. ایالات متحده در چندین منطقه از جمله اوکراین، گرینلند و ونزوئلا تکالیف و مشکلاتی برای خود ایجاد کرده است. در چنین شرایطی حمله به ایران ضمن دگرگون کردن وضعیت منطقه و متحدان آمریکا، چاه بزرگی پیش پای ترامپ باز میکند. با وجود آنکه سیل تسلیحات آمریکا به سوی منطقه روانه شده، اما فکر نمیکنم سناریوی ایالات متحده برای جنگیدن با ایران عملی شود.
وی در خصوص تبعات منطقهای جنگ احتمالی ایران و آمریکا خاطرنشان ساخت: عواقب حمله آمریکا به ایران غیر قابل پیش گیری است. تهران گروههای نیابتی دارد و میتواند در منطقه مشکلاتی برای آمریکا به وجود بیاورد. دو کشور باید در مورد مسائل انعطاف نشان بدهند. در خصوص ایران چه با آمریکا آشتی کند و چه نکند، وضعیت در داخل همین است که مشاهده می شود. مقامات باید در انتظار اعتراضات اجتماعی باشند که به دلیل انباشت مطالبات و نارضایتی ممکن است به تنش میان مردم و نیروهای نظامی و انتظامی بکشد.
وی گفت: ریشه ناآرامیها نارضایتی مردم است و اقداماتی که موجب تشدید نارضایتی میشوند، بدترین تصمیم مقامات است. سختگیری برای کسانی که به خاطر تنگدستی، کمبودهای معیشتی و نارضایتی از وضع موجود به خیابانها آمدهاند؛ جواب نخواهد داد. شاید بتوان علت این ماجراها را به گردن این و آن انداخت و از مسئولیت شانه خالی کرد، ولی در این صورت مشکل حل نشده باقی میماند و مثل آتش زیر خاکستر خواهد بود.
علی بیگدلی در پایان گفت و گو با اشاره به نقش مهم اسرائیل در معادله روابط ایران و آمریکا یادآور شد: آنچه برای من جالب توجه است، رفتار اسرائیل در خلال این ماجرا است. خط و نشان نمیکشد و برای جنگیدن با ایران آمادگی نشان نمیدهد! کشورهای منطقه از جمله؛ ترکیه، قطر و مصر واسطه گری میکنند تا تنش کاهش پیدا کند و از بروز جنگ جلوگیری شود. ایران باید از قفس امنیتی که به دور خود کشیده رها شود و با پذیرش واقعیتهای جدید تنظیم سیاست کند. سیاست خارجی میتواند با کاهش تحریمها از میزان نارضایتیهای داخلی بکاهد. وضعیت اقتصادی کنونی نمیتواند ادامه پیدا کند.