آلودگی خاک در استانهای تهران، خوزستان، اصفهان و کرمان از حد مجاز عبور کرده
ستاره صبح آنلاین: بر اساس آخرین تحقیقات مرکز پژوهشهای مجلس و گزارش سازمان حفاظت محیطزیست، ۶۰ درصد آلودگی خاک ناشی از پسماند و ۲۱ درصد از فاضلابهای صنعتی، کشاورزی و انسانی است. آلودگی خاک در سه استان خوزستان، اصفهان و کرمان از حد مجاز عبور کرده و زنگ خطر کاهش تولید محصولات سالم را به صدا درآورده است. رئیس بخش تحقیقات حاصلخیزی خاک و تغذیه گیاه موسسه تحقیقات خاک و آب کشور هم گفته: «حاصلخیزی خاک کشور به دلیل فقر مواد آلی در حال فروپاشی است».
تأثیر آلودگی خاک بر تولید مواد غذایی و آب شرب
محسن شهریاری مقدم، مدیرکل دفتر حفاظت و مدیریت زیستمحیطی آبوخاک سازمان محیطزیست کشور، درباره آلودگی خاک به تعریفی اشاره میکند که در متن قانون حفاظت از خاک آمده است: تعریف آلودگی خاک عبارت است از آمیختن یک یا چند ماده خارجی به خاک یا پخش آنها روی خاک، به میزانی که کیفیت فیزیکی، شیمیایی یا زیستی آن را به نحوی تغییر دهد که برای انسان، سایر موجودات زنده، گیاهان یا آثار و ابنیه زیانآور باشد. این تعریف، آلودگی پوششهای آبرفتی و سنگی سطح زمین را نیز در برمیگیرد.
او درباره تبعات آلودگی خاک توضیح میدهد: اولین اثر آلودگی خاک، تهدید امنیت غذایی است، زیرا بخش عمده تولید مواد غذایی مبتنی بر خاک است. تهدید امنیت غذایی میتواند به دو صورت بروز کند: از یکسو، ممکن است محصولاتی ناسالم تولید شود زیرا بسیاری از آلایندهها وارد زنجیره غذایی میشوند و برخی از آنها در زنجیره غذایی اثر تجمیعی دارند. از سوی دیگر، آلودگی خاک میتواند بهطور مستقیم توان خاک را در تولید مواد غذایی کاهش دهد.
مدیرکل دفتر حفاظت و مدیریت زیستمحیطی آبوخاک اثر غیرمستقیم آلودگی خاک بر منابع آب سطحی و آب زیرزمینی هم اشاره کرد: آبهای زیرزمینی بهطور مستقیم از آبی تغذیه میشوند که از بستر خاک عبور میکند و وارد منابع زیرزمینی میشود. بنابراین، وقتی خاکآلوده میشود، طبیعتاً میتواند بر آبهای زیرزمینی و همچنین آبهای سطحی اثر بگذارد. بسیاری از حوزههای آبریز به آبهای سطحی منتهی میشوند. در صورت شستوشوی خاکهای آلوده و ورود آنها به منابعی مانند رودخانهها که تغذیهکننده سدها هستند، آلودگی به این بخشها منتقل میشود. بخشی از آب شرب همین آبهای زیرزمینی هستند و آلودگی خاک میتواند بهطور غیرمستقیم بر آنهم اثرگذار باشد.
پسماند و فاضلاب
او تأکید کرد که آلودگی خاک مسئلهای جهانی است و محدود به ایران نیست: خاک به طرق مختلف میتواند آلوده شود. از مهمترین منابع آلودگی خاک در کشور ما میتوان به پسماندها و فاضلابهای شهری و صنعتی اشاره کرد. همچنین استفاده بیرویه از سموم و کودها هم میتواند موجب آلودگی خاک شود. در صنعت نیز فعالیتهایی مانند معدنکاری یا نشت آلودگیهای نفتی میتوانند زمینهساز آلودگی خاک در کشور ما شوند. ذرت غبار هم بخش دیگری از آلایندههایی هستند که وارد خاک میشوند این ذرات در بسیاری از مواقع روی خاک مینشینند و اگر حامل مواد آلاینده باشند، میتوانند موجب آلودگی خاک شوند.