مدیرکل مرکز مدیریت بیماریهای غیر واگیر وزارت بهداشت با اشاره به آخرین وضعیت بروز سرطانها در ایران و دنیا، گفت: بر اساس آمار کشوری، پیشبینی میشود در کمتر از دو دهه آینده تعداد موارد جدید این بیماری در کشور دو برابر شود؛ این در حالی است که خوشبختانه بین ۳۰ تا ۵۰ درصد از سرطانها با اجتناب از عوامل خطر و اجرای استراتژیهای پیشگیرانه قابلپیشگیری هستند.
دکتر جعفر خندقی بابیان اینکه سرطان نهتنها یک چالش پزشکی بلکه یک مصالح اجتماعی است، گفت: درمان و پیشگیری از سرطان نیازمند همراهی تمام افراد از مسئولان تا خانوادهها و از متخصصان تا تکتک مردم است. با اصلاح سبک زندگی، توجه به تغذیه سالم، پرهیز از عوامل خطرزا مانند دخانیات و الکل و مراجعه منظم به مراکز غربالگری میتوان گامهای بزرگی در کاهش ابتلا به این بیماری و همچنین بهبود نتایج درمان برداشت.
سرطان مهمترین چالش بهداشتی جهان
مدیرکل دفتر مدیریت بیماریهای غیرواگیر وزارت بهداشت بابیان اینکه سرطان از مهمترین چالشهای بهداشتی در سراسر جهان است، گفت: روند بروز سرطان در بسیاری از کشورها ازجمله ایران رو به افزایش است. «داشتن اطلاعات دقیق درباره بروز انواع سرطانها»، «پراکندگی جغرافیایی»، «عوامل خطر» و «میزان مرگومیر سرطان» برای مقابله مؤثر با این بیماری امری ضروری است. این اطلاعات به متخصصان کمک میکند تا الگوهای بیماری را شناسایی کرده و عوامل خطر را بهتر درک کنند.
وضعیت سرطان در ۲۵ سال آینده
خندقی بابیان اینکه حدود ۲۰ میلیون مورد جدید سرطان در سال ۲۰۲۲ در دنیا گزارششده، افزود: همچنین حدود ۱۰ میلیون مرگ ناشی از سرطان در این سال ثبتشده است. آمارهای جهانی بیانگر این است که یک نفر از هر پنج نفر طی زندگی خود به سرطان مبتلا میشوند. هرساله، حدود ۴۰۰هزار کودک در دنیا (روزانه ۱۱۰۰ مورد) به سرطان مبتلا میشوند. پیشبینیشده که تا ۲۵ سال آینده بیش از ۳۵ میلیون مورد جدید سرطان سالیانه رخ دهد که بیانگر افزایش ۷۷ درصدی این بیماری نسبت به سال ۲۰۲۲ است.
عوامل مؤثر بر مرگومیر ناشی از سرطان
مدیرکل دفتر مدیریت بیماریهای غیرواگیر وزارت بهداشت درباره مرگومیرهای ناشی از سرطان اظهار کرد: حدود یکسوم مرگومیرهای ناشی از سرطانها در دنیا به دلیل مصرف دخانیات، شاخص توده بدنی بالا، مصرف الکل، مصرف کم میوه و سبزیها و عدم فعالیت بدنی است. علاوه بر این موارد، آلودگی هوا یک عامل خطر مهم برای سرطان ریه بهحساب میآید.
وضعیت سرطان در ایران
خندقی درباره آخرین وضعیت سرطان در کشور خاطرنشان کرد: بر اساس آخرین گزارش رسمی منتشرشده، تعداد موارد جدید سرطانها ۱۴۱هزار و ۶۴۱ مورد در سال بوده که از این تعداد، ۶۹هزار و ۶۶ نفر زن و ۷۲هزار و ۵۷۵ نفر نیز مرد بودهاند. حدود ۳۹۰ مورد جدید سرطان روزانه در کشور شناسایی میشود که در زنان و مردان به ترتیب ۱۹۱ و ۱۹۹ مورد است. درواقع، در هر ۱۰۰هزار نفر جمعیت ایرانی، سالیانه حدود ۱۷۳ مورد ابتلای جدید به این بیماری در کشور شناسایی میشود که این عدد برای زنان اندکی کمتر و ۱۷۱ در ۱۰۰هزار و مردان نیز اندکی بالاتر با ۱۷۵ در هر ۱۰۰هزار نفر است. پیشبینی میشود در کمتر از ۲ دهه آینده تعداد موارد جدید این بیماری در کشور دو برابر شود. خوشبختانه، بین ۳۰ تا ۵۰ درصد از سرطانها با اجتناب از عوامل خطر و اجرای استراتژیهای پیشگیرانه قابلپیشگیری هستند.
شایعترین سرطانها در ایران
مدیرکل دفتر مدیریت بیماریهای غیرواگیر وزارت بهداشت درباره شایعترین سرطانها در کشور توضیح داد: بر اساس آخرین آمار منتشرشده، سرطانهای پستان، پروستات، کولورکتال، پوست (غیر ملانوما) و معده شایعترین سرطانها در کل جمعیت کشور هستند. درعینحال نیز تأکید میشود که تشخیص زودهنگام از طریق برنامههای غربالگری، کلید اصلی در کنترل این بیماری است. وی درباره شایعترین سرطانهای مردان وزنان گفت: سرطانهای پروستات، پوست (غیرملانوما)، معده، کولورکتال و مثانه شایعترین سرطانهای مردان و همچنین سرطانهای پستان، تیروئید، کولورکتال، پوست (غیر ملانوما) و معده نیز شایعترین سرطانهای زنان هستند.
میزان مرگومیر ناشی از سرطان
خندقی درباره میزان مرگومیر ناشی از سرطان در جهان گفت: سرطانها، پس از بیماریهای قلبی_عروقی، بیشترین میزان مرگومیرهای ناشی از بیماریهای غیرواگیر را به خود اختصاص دادهاند. سال ۲۰۲۰، حدود ۱۰ میلیون نفر در دنیا جان خود را به دلیل ابتلا به این بیماری ازدستدادهاند؛ بهعبارتدیگر، تقریباً یک مرگ از هر ۶ مرگ در سال ۲۰۲۰ به دلیل سرطان است.
سرطان و فقر
وی درباره نقش ریسکفاکتورها در مرگومیر ناشی از سرطان گفت: تقریباً ۷۰ درصد از مرگومیرهای ناشی از سرطان در کشورهای کمدرآمد و با درآمد متوسط رخ میدهد. شایعترین علل مرگ ناشی از سرطان طی سال ۲۰۲۰ در دنیا به دلیل سرطان ریه است. همچنین سرطانهای روده بزرگ و مقعد در جایگاه بعدی قرار دارند. ظهور مجدد سرطان ریه شاید به مصرف مداوم تنباکو در آسیا مربوط میشود.
دو برابر شدن مرگ در اثر سرطان
مدیرکل دفتر مدیریت بیماریهای غیرواگیر وزارت بهداشت بابیان اینکه سالانه 79هزار نفر جان خود را به دلیل سرطان در کشور از دست میدهند، گفت: مرگ سالانه 79هزار نفر معادل 216 نفر در روز است. پیشبینیشده که تعداد موارد مرگ ناشی از سرطان در ایران تا ۱۵ سال آینده بیش از دو برابر شود. مطالعه موارد مرگ در کشور نشان داده که حدود ۱۲ درصد از علل مرگ در کشور به دلیل نئوپلاسمهای بدخیم رخ داده و مرگ ناشی از سرطان معده جزو ۱۰ علت اول مرگ در ایران است.