گروه بین الملل: فرانسه در آستانه انتخابات ریاستجمهوری سال ۲۰۲۷ با بحرانی روبهرو شده که ابعاد آن فراتر از رقابت معمول احزاب سیاسی است. افزایش نفوذ جریان راست افراطی، گسترش ادبیات ضد مهاجران و مسلمانان و وقوع حملات خشونتآمیز با انگیزههای نژادپرستانه، فضای سیاسی و اجتماعی این کشور را متشنج کرده است. همزمان، استفاده از ادبیات جنگ داخلی و معرفی گروههایی از شهروندان بهعنوان دشمنان داخلی، نگرانیهایی جدی درباره آینده همزیستی اجتماعی و ساختار دموکراتیک فرانسه ایجاد کرده است.
به گزارش جماران، رسانههای فرانسوی از جمله لوموند، مدیاپارت و لو نوول اوبس در گزارشها و تحلیلهای خود نسبت به گسترش خشونت راست افراطی هشدار دادهاند. این رسانهها معتقدند راست افراطی دیگر صرفاً یک جریان سیاسی حاشیهای نیست، بلکه توانسته است بر فضای عمومی، ادبیات سیاسی و حتی رفتارهای خیابانی تأثیر بگذارد.
خشونت نژادپرستانه و زنگ خطر اجتماعی
یکی از مهمترین نشانههای تشدید بحران، حمله نژادپرستانه در شهر تراپس در ۲۳ اکتبر است که به کشته شدن یک نفر و زخمی شدن شدید چهار نفر انجامید. همچنین حملاتی علیه معترضان در شهر نیس در روز بعد، نگرانیها درباره گسترش خشونت سازمانیافته را افزایش داد. این حوادث در شرایطی رخ میدهند که جریانهای راست افراطی با برجسته کردن موضوع مهاجرت و هویت ملی، تلاش میکنند نارضایتیهای اجتماعی را به سمت گروههای مهاجر و مسلمان هدایت کنند. تحلیلگران معتقدند خطر اصلی تنها در وقوع حملات فیزیکی خلاصه نمیشود، بلکه عادیسازی ادبیات تبعیضآمیز و تبدیل آن به بخشی از گفتوگوی روزمره جامعه نیز تهدیدی جدی به شمار میرود.
عادیسازی ادبیات راست افراطی
روزنامه لوموند در بررسی خود بر انتقال مفاهیم و شعارهای راست افراطی از حاشیه به مرکز مباحث سیاسی فرانسه تمرکز کرده است. مفاهیمی مانند اولویت ملی، نظریه جایگزینی بزرگ و مهاجرت معکوس، بهتدریج در فضای سیاسی و رسانهای این کشور حضور پررنگتری پیدا کردهاند.
نکته نگرانکننده آن است که برخی احزاب سنتی و میانهرو نیز برای جذب رأیدهندگان، مواضع سختگیرانهتری در قبال مهاجرت اتخاذ کردهاند. به این ترتیب، موضوعاتی که پیشتر عمدتاً در گفتمان جریانهای افراطی مطرح میشد، اکنون به بخش مهمی از رقابت سیاسی تبدیل شده است.
متیو گوار، نویسنده لوموند، معتقد است فضای انتخابات ۲۰۲۷ تحت تأثیر الگویی از سیاستورزی قرار گرفته که در آن مخالف سیاسی نه رقیبی برای رقابت دموکراتیک، بلکه دشمنی برای حذف کردن تلقی میشود. این رویکرد با تشدید تنشها و تضعیف امکان گفتوگوی سیاسی همراه است.
ردپای گروههای خشونتطلب در نیس
مدیاپارت در گزارشی تحقیقی به فعالیت گروههای راست افراطی در شهر نیس پرداخته و از جمله گروه آکیلا پوپولاریس را مورد توجه قرار داده است. این تحقیق به ارتباطات احتمالی این گروه با جریانهای نئونازی و استفاده از ابتکارهای ظاهراً اجتماعی برای جذب نیروهای افراطی اشاره میکند.
بر اساس این گزارش، برخی گروهها با استفاده از شعارهایی مانند حمایت از کسبوکارها و مقابله با ناامنی، تلاش کردهاند حضور خود را در محلهها گسترش دهند. همچنین رفتار پلیس در مواجهه با این گروهها مورد پرسش قرار گرفته است. شهادتها، تصاویر و پیامهای منتشرشده در شبکههای اجتماعی، ابهاماتی درباره نحوه برخورد نیروهای انتظامی ایجاد کردهاند. البته این شواهد بهتنهایی اثباتکننده همکاری رسمی پلیس با گروههای افراطی نیستند.
ساختن دشمن داخلی؛ خطر بزرگتر
روزنامه لو نوول اوبس نیز در گفتوگو با نینون گرنج، فیلسوف فرانسوی، به بررسی رواج ادبیات جنگ داخلی پرداخته است. از نگاه این تحلیل، طرح مداوم احتمال جنگ داخلی میتواند ابزاری برای ایجاد ترس و معرفی راست افراطی بهعنوان نیرویی نجاتبخش و بازگرداننده نظم باشد. خطر زمانی افزایش مییابد که بخشی از شهروندان بهعنوان تهدیدی علیه ملت معرفی شوند. چنین رویکردی اختلافات سیاسی و فرهنگی را از سطح رقابت دموکراتیک به تقابل هویتی و اجتماعی منتقل میکند و زمینه خشونت واقعی را فراهم میسازد.
انتخابات در سایه قطبیسازی
آنچه از مجموع تحلیلهای رسانههای فرانسوی برمیآید، این است که مسئله اصلی انتخابات آینده صرفاً احتمال پیروزی راست افراطی نیست، بلکه گسترش تدریجی ارزشها و ادبیات این جریان در سراسر فضای سیاسی فرانسه است. استفاده انتخاباتی از ترس مهاجرت، برجسته کردن دشمنان داخلی و تضعیف اعتماد عمومی به رسانهها میتواند کیفیت رقابت دموکراتیک را کاهش دهد. فرانسه اکنون در برابر آزمونی مهم قرار دارد. اگر احزاب سیاسی نتوانند به جای تشدید اختلافات، راهی برای پاسخگویی به مشکلات اقتصادی و اجتماعی پیدا کنند، انتخابات ۲۰۲۷ ممکن است به نقطه عطفی در افزایش شکافهای اجتماعی تبدیل شود.