گروه بینالملل:انتخابات پارلمانی اسرائیل به آزمونی تعیینکننده برای آینده سیاسی بنیامین نتانیاهو تبدیل شده است؛ سیاستمداری که سالها در رأس قدرت بوده و به دلیل نفوذ و ماندگاریاش در ساختار سیاسی این رژیم، لقب «کینگبیبی» را به خود اختصاص داده است. اکنون پرسش اصلی این است که آیا او میتواند با تکیه بر ائتلاف راستگرا و احزاب مذهبی بار دیگر دولت تشکیل دهد یا مخالفانش سرانجام به دوران طولانی نخستوزیری او پایان خواهند داد. نتیجه این رقابت، علاوه بر سیاست داخلی اسرائیل، میتواند بر مناسبات منطقهای و بهویژه رویکرد تلآویو در قبال ایران اثر بگذارد.
سید هادی برهانی، کارشناس ارشد مطالعات اسرائیل و استاد دانشگاه تهران، در گفتوگو با خبرآنلاین معتقد است پیروزی نتانیاهو میتواند به ادامه یا حتی تشدید سیاستهای تهاجمی علیه ایران منجر شود. به گفته او، نتانیاهو در هفتههای اخیر مواضع تندی اتخاذ کرده و از تغییر نظام سیاسی ایران سخن گفته است. از این رو، تداوم حضور او در قدرت میتواند خطر ادامه تنشها و تقابل نظامی را افزایش دهد.
سه مسیر پیش روی اسرائیل
به اعتقاد برهانی، آینده سیاسی نتانیاهو را میتوان در قالب سه سناریو بررسی کرد. در سناریوی نخست، او با کمک حزب لیکود، احزاب راست افراطی و جریانهای مذهبی متحد خود اکثریت پارلمان را به دست میآورد. کسب دستکم ۶۱ کرسی از مجموع کرسیهای کنست، امکان تشکیل دولت را برای این ائتلاف فراهم میکند و نتانیاهو میتواند برای دورهای دیگر در مقام نخستوزیری باقی بماند.
سناریوی دوم، پیروزی مخالفان به رهبری چهرههایی مانند گادی آیزنکوت است. این جریان ممکن است با کسب اکثریت پارلمانی دولت تشکیل دهد یا با حمایت احزاب عربی حاضر در کنست، به تشکیل دولت اقلیت دست یابد. در چنین شرایطی، نتانیاهو از قدرت کنار میرود و مسیر تازهای در سیاست داخلی اسرائیل شکل میگیرد.
سناریوی سوم، بنبست سیاسی است؛ وضعیتی که در آن نه ائتلاف حاکم و نه مخالفان قادر به تشکیل دولت نیستند. در این حالت، احتمال برگزاری انتخابات مجدد وجود دارد و نتانیاهو تا روشن شدن نتیجه روند سیاسی ممکن است همچنان بهعنوان نخستوزیر مستقر باقی بماند. بنابراین، حتی شکست انتخاباتی او نیز لزوماً به معنای کنارهگیری فوری از قدرت نخواهد بود.
اختلاف بر سر شیوه مقابله با ایران
برهانی تأکید میکند که میان نتانیاهو و مخالفانش درباره ایران تفاوتهایی وجود دارد، هرچند هر دو جریان برنامه هستهای و نفوذ منطقهای ایران را مسئلهای امنیتی تلقی میکنند. هر دو نسبت به توافقی که از نگاه آنها نتواند نگرانیهای اسرائیل را برطرف کند، موضعی منفی دارند؛ اما درباره شیوه مواجهه اختلاف نظر دارند.
به گفته این کارشناس، نتانیاهو بیش از دیگر رهبران سیاسی اسرائیل به سمت تقابل مستقیم و اقدام نظامی حرکت کرده است. در مقابل، برخی چهرههای مخالف او معتقدند تهدید ایران نباید بیش از اندازه بزرگنمایی شود و اقدامات اسرائیل باید با هماهنگی آمریکا و کشورهای اروپایی انجام گیرد. از نگاه آنان، تصمیمهای یکجانبه و جنگهای پرهزینه میتواند انزوای بینالمللی اسرائیل را افزایش دهد. این تفاوت به معنای تغییر کامل سیاست اسرائیل در صورت پیروزی مخالفان نیست، اما ممکن است بر میزان تنش، نحوه تصمیمگیری و هماهنگی با متحدان غربی تأثیر بگذارد.
جنگ؛ ریسک بزرگ انتخاباتی
حمایت علنی دونالد ترامپ از نتانیاهو نیز یکی از موضوعات مورد توجه در این رقابت است. با این حال، برهانی معتقد است چنین حمایتی الزاماً نمیتواند نتیجه انتخابات را تغییر دهد و شواهدی از اثرگذاری تعیینکننده لابیهای خارجی بر رأیدهندگان اسرائیلی در دست نیست. او همچنین احتمال حمله نظامی پیش از انتخابات را چندان بالا نمیداند. به اعتقاد برهانی، نتانیاهو هنوز امید دارد که پیروز شود و آغاز جنگ در آستانه رأیگیری، خطر بزرگی برای او خواهد بود. هرگونه شکست نظامی، تلفات سنگین یا واکنش مؤثر ایران میتواند به دستاویزی برای مخالفان تبدیل شود و اعتبار دولت را تضعیف کند. اهمیت این انتخابات تنها به ماندن یا رفتن یک نخستوزیر محدود نمیشود. نتیجه آن میتواند مسیر سیاست منطقهای اسرائیل را نیز تحت تأثیر قرار دهد. با این حال، حتی تغییر دولت هم لزوماً به معنای پایان اختلافها با ایران نیست؛ مسئله اصلی آن است که کدام جریان قدرت را در دست میگیرد و برای پیشبرد اهداف خود چه شیوهای را انتخاب میکند.