محمدکاظم موسوی بجنوردی، رئیس بنیاد دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، با تأکید بر ضرورت بازسازی پیوندهای اجتماعی، همزیستی و مدارا را از مهمترین الزامات عبور ایران از بحرانهای کنونی دانست. او در مراسم رونمایی از دوره جدید فصلنامه «ایرانشهر امروز» تأکید کرد که ایجاد فرصتهای برابر، تضمین آزادی، برخورداری از حقوق یکسان در برابر قانون و پذیرش تنوع فرهنگی، میتواند زمینهساز تقویت همبستگی ملی و ساختن آیندهای بهتر باشد.
به گزارش ایرنا، موسوی بجنوردی با اشاره به تجربههای تاریخی و تحولات بیش از نیم قرن گذشته، دستیابی به حقیقت و اخلاق را از بنیادیترین جستوجوهای انسان برای معنا بخشیدن به زندگی دانست. به اعتقاد او، جامعه ایران برای عبور از بحرانهای متعدد، به تجدید پیمانی اخلاقی نیاز دارد؛ پیمانی که در آن، احترام به انسان و طبیعت، مبنای تصمیمگیریها و ترسیم مسیر آینده کشور قرار گیرد.
وی با تأکید بر اهمیت وحدت ملی، تصریح کرد که ایرانی بودن نباید صرفاً محصول اجبار تاریخی تلقی شود، بلکه باید انتخابی آگاهانه برای زندگی بهتر در کنار یکدیگر باشد. تحقق چنین نگرشی مستلزم آن است که همه شهروندان، فارغ از تفاوتهای فرهنگی و اجتماعی، از فرصتهای واقعی و برابر برخوردار باشند و قانون نیز با رعایت انصاف، حقوق یکسانی برای همگان تضمین کند.
موسوی بجنوردی وطندوستی را جداییناپذیر از پذیرش تنوع و تکثر فرهنگی دانست و گفت که علاقه به ایران، بدون درک و احترام به آدابورسوم گوناگون آن، معنای کاملی نخواهد داشت. به باور او، تنوع فرهنگی و تاریخی، از عوامل شکلگیری هویت ایرانی است و جامعه باید بهجای محدود ماندن در افتخارات گذشته، با تعامل ملی برای ساختن آیندهای مشترک تلاش کند.
او همچنین توسعه پایدار، رفاه عمومی و رفع تبعیض را از عوامل مؤثر در تقویت همبستگی ملی برشمرد. بر این اساس، همزیستی و مدارا صرفاً توصیههایی اخلاقی نیستند، بلکه برای ایجاد جامعهای منسجمتر، کاهش شکافهای اجتماعی و فراهم کردن امکان مشارکت برابر شهروندان در زندگی عمومی ضرورت دارند.
در بخش دیگری از این مراسم، مصطفی محقق داماد، عضو شورای عالی علمی مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، به نقش پژوهشگران و اندیشمندان در ارتقای دانش ایرانی و اسلامی پرداخت. او تأکید کرد که پشتوانه اصلی این مرکز، تلاش علمی و فرهنگی پژوهشگرانی است که با تعهد و علاقه، در تولید و گسترش دانش نقش داشتهاند. وی انتشار مجله را فرصتی برای عرضه اندیشههای تازه و پر کردن خلأهای موجود در فضای پژوهشی دانست.
علی آلداوود، سردبیر فصلنامه «ایرانشهر امروز»، نیز با اشاره به آغاز دوره جدید این نشریه پس از وقفهای در انتشار، مطالعات ایرانی، بررسی مسائل فرهنگی و نقد کتاب را از محورهای اصلی آن معرفی کرد. او بر ضرورت نقد جدی و منصفانه آثار تأکید کرد و هشدار داد که رونمایی از کتاب، بدون ارزیابی علمی و انتقادی، لزوماً به ارتقای کیفیت تألیف و ترجمه منجر نمیشود.
دیگر سخنرانان مراسم نیز بر اهمیت استمرار انتشار نشریات فرهنگی، رعایت بیطرفی علمی، پرهیز از جانبداری و توجه به کیفیت پژوهشها تأکید کردند. آنان نشریات تخصصی را ابزاری برای انتقال اندیشههای متنوع، ثبت وضعیت فرهنگی جامعه و پیوند میان دانشگاه و افکار عمومی دانستند.
مجموع دیدگاههای مطرحشده در این نشست، بر پیوند میان اخلاق اجتماعی، عدالت، فرهنگ و توسعه تأکید داشت. بر اساس این رویکرد، عبور از بحرانهای ایران تنها با تکیه بر یک عامل امکانپذیر نیست؛ بلکه مستلزم تقویت اعتماد اجتماعی، احترام به تفاوتها، تضمین حقوق برابر و فراهم کردن زمینه مشارکت همه شهروندان است. همزیستی و مدارا در این چارچوب، نه نشانه چشمپوشی از اختلافها، بلکه راهی برای مدیریت مسالمتآمیز آنها و حفظ امکان ساختن آیندهای مشترک به شمار میرود.