گروه سیاسی: یک مقام ارشد وزارت خزانهداری آمریکا به چندین کشور در خاورمیانه و اروپا سفر کرده و به شرکای تجاری ایران هشدار داد تا انتخاب کنند: تجارت با تهران یا واشنگتن؟ به نظر میرسد آمریکا عزمش را جزم کرده تا طرح طرد اقتصادی یا انزوای ایران را پیش ببرد، البته چین و روسیه از این طرح حمایت نکردهاند. نکته دیگر این است که آمریکا به حمایت کشورها از تحریم ایران و محاصره دریایی امیدوار شده است. برای مقابله با جنگ اقتصادی هنوز باب دیپلماسی بسته نشده است. پزشکیان کماکان به دنبال مذاکره با آمریکا است ولی آمریکایی ها جا خالی می دهند. قالیباف هم گفته هم مذاکره می کنیم هم جنگ. والاستریت ژورنال نوشت: در روزهای اخیر، شرکتهای هواپیمایی ایران از مسیرهای مهم منطقهای محروم شدهاند و یکی از بزرگترین بانکهای تجاری ایران (ملی و ملت) نیز از انجام تراکنش در امارات متحده عربی و ترکیه منع شده است؛ اقداماتی که علاوه بر تحریمهای دیرینه آمریکا و ادامه محاصره دریایی این کشور علیه ایران صورت گرفتهاند.
بیاعتمادی در منطقه
افزایش بیاعتمادی کشورهای عرب حوزه خلیجفارس به تهران، کارزار فشار آمریکا را مؤثرتر کرده است؛ کارزاری که واشنگتن در حالی دنبال میکند که میکوشد به جنگی پایان دهد که قیمت سوخت در آمریکا را افزایش داده است. دولت آمریکا حتی در شرایطی که ایران پیشنهادهای دیپلماتیک، ازجمله پیشنهاد توقف هفتروزه حملات درازای دریافت امتیازات اقتصادی، مطرح کرده، همچنان به راهبرد اعمال فشار پایبند است.
فشار شدید آمریکا
جاناتان برک، مقام وزارت خزانهداری آمریکا و مدیرعامل سابق سیتیگروپ در لندن، گفت: «ما شاهد فوریت و جدیت جدیدی از سوی شرکایمان هستیم. آنها این موضوع را جدی گرفتهاند.» نایجل کوشنر، وکیل بریتانیایی که دو دهه است به شرکتها درباره تحریمهای ایران مشاوره میدهد، گفت: هرگز شاهد چنین فشاری بر بخشهای بانکی و هوانوردی ایران نبوده است. کوشنر گفت: «آمریکا ظرف چند هفته تأثیری بیشتر از کارزارهای طولانی که از سال ۲۰۱۰ آغاز شدند، بر ایران گذاشته است.»
جنگ در هرمز و باب المندب
جنگ امسال بسیاری از کشورهای حوزه خلیجفارس را نسبت به حفظ این روابط دلسرد کرده است. ایران به اهدافی ازجمله زیرساختهای انرژی در کشورهایی مانند امارات متحده عربی حمله کرده؛ همزمان، به کشتیها در اطراف تنگه هرمز، ورودی باریک خلیجفارس که پیش از جنگ مسیر عبور حدود یکپنجم نفت جهان بود، حمله میکند.
در همین حال، حوثیها در یمن بخشهایی از مناطق واقع در امتداد تنگه بابالمعده را به تصرف خود درآورده و به زیرساختهای نفتی عربستان سعودی حمله کردهاند.
اکنون شرکای تجاری ایران با این احتمال مواجهاند که اگر نتوانند برخی از آخرین ارتباطات تهران با جهان خارج را قطع کنند، آمریکا علیه آنها نیز اقدام کند. برک که دستیار وزیر خزانهداری آمریکا در امور تأمین مالی تروریسم است، گفت: «ایران ۵۰ سال است که یک مشکل بوده و ما بهنوعی به اوج تحمل این مشکل رسیدهایم.»
عمان؛ نخستین مقصد کارزار فشار
عمان مدتها بهعنوان میانجی میان ایران و غرب عمل کرده است، اما با ادامه جنگ ایران، با تهدیدهای فزایندهای از سوی دولت ترامپ مواجه شده است. دولت عمان سفر برک را نشانهای از جدیت آمریکا در اجرای تحریمهای خود و این پیام تلقی کرد که خودداری از همکاری میتواند به اقتصاد این کشور آسیب بزند. مسقط تمام پروازهای ماهان را ممنوع کرد و پسازآنکه محدودیتهای جدید آمریکا علیه هوانوردی ایران اجرایی شد، روز چهارشنبه تمامی پروازهای شرکتهای هواپیمایی ایران را نیز مسدود کرد.
فشار بر امارات و بانک ملی ایران
برک سپس برای دیدار با مقامهای امارات متحده عربی به این کشور رفت. امارات، اگرچه متحد مهم آمریکا در منطقه است، روابط فرهنگی و اقتصادی دیرینهای با ایران دارد؛ روابطی که برای تهران یک مسیر حیاتی و پشتیبان برای دسترسی بهنظام مالی جهانی فراهم کرده است. برک در دیدارهای خود به اقدام اخیر علیه شعبه محلی یک بانک مصری که با ایران تعاملاتی داشت، اشاره کرد. این هفته، مقامهای اماراتی شعبههای محلی بانک ملی ایران، بزرگترین بانک تجاری جمهوری اسلامی، را از انجام تراکنشهای مرتبط با ایران منع کردند. روز پنجشنبه نیز امارات متحده عربی تمامی پروازهای شرکتهای هواپیمایی ایران را ممنوع کرد؛ اقدامی که احتمالاً تجارت را مختل خواهد کرد.
توقف پرواز به ترکیه
برک همچنین به ترکیه سفر کرد و پسازآن، آنکارا نیز پروازهای ماهان را لغو کرد. مقامهای ترکیه همچنین مجوز فعالیت یکی از بزرگترین بانکهای خصوصی ایران، بانک ملت، را لغو کردند؛ بانکی که بهعنوان یکی از مجاری انجام معاملات تجاری میان ایران و ترکیه عمل میکند. دیپلماتهای آمریکایی با کشورهایی مانند جمهوری آذربایجان و گرجستان نیز تماس گرفتند؛ کشورهایی که آنها هم پروازهای شرکتهای هواپیمایی ایران را متوقف کردند.
پروازهایی که باقیمانده است؟
ماهان همچنان به چین و روسیه، دو شریک بزرگ ایران، پرواز دارد. وزارت خزانهداری آمریکا شرکتها و عوامل وابسته به ایران در هر دو کشور را تحریم کرده است، اما برک گفت گفتوگو با این کشورها بخشی از مذاکرات سیاسی با کاخ سفید است.
پایان سفر برک
برک سفر دوهفتهای خود را در لندن به پایان رساند؛ جایی که با وزارت خارجه و وزارت خزانهداری بریتانیا دیدار کرد. بریتانیا اعلام کرده است که معافیتهای مربوط به بانکهای ایرانی فعال در مرکز مالی اروپا را تمدید نخواهد کرد. این اقدام میتواند عملاً به فعالیت شعبه لندن بانک ملی ایران پایان دهد.
برگرفته از اقتصادنیوز