گروه بین الملل: پروژههای عمرانی دونالد ترامپ در واشنگتن تنها به ساخت بناهای جدید محدود نمانده و اکنون به موضوعی درهمتنیده با مناقشات حقوقی، تاریخی و سیاسی تبدیل شده است. تازهترین نمونه، طرح ساخت یک طاق بزرگ در نزدیکی پل یادبود آرلینگتون است؛ بنایی که ابتدا قرار بود نمادی برای گرامیداشت دویستوپنجاهمین سالگرد استقلال آمریکا باشد، اما اکنون دولت ترامپ از تبدیل آن به یک مجموعه با کارکردهای نظامی نیز سخن میگوید.
ترامپ اعلام کرده است که به درخواست ارتش آمریکا و با استناد به دلایل امنیت ملی، این طاق میتواند به محلی برای استقرار تجهیزات نظامی، پهپادها، تکتیراندازها و نگهداری مهمات تبدیل شود. با این حال، وزارت دفاع آمریکا تاکنون توضیح مستقلی درباره ضرورت نظامی چنین پروژهای ارائه نکرده است. همین مسئله پرسشهایی درباره تغییر ماهیت طرح و نحوه استفاده از عنوان «امنیت ملی» برای پیشبرد آن ایجاد کرده است.
طاقی با دو چهره
طرح اولیه، ساخت طاقی حدود ۷۶ متری را پیشبینی میکرد که در بالای آن سکویی برای بازدیدکنندگان قرار داشته باشد و در بخشهای مختلف آن فضاهای گردشگری و اداری ایجاد شود. این بنا قرار است در محدوده «مموریال سیرکل» و در نزدیکی گورستان ملی آرلینگتون ساخته شود؛ منطقهای که از مهمترین فضاهای تاریخی و یادمانی پایتخت آمریکا به شمار میرود.
اما تغییر کاربری اعلامشده، پرسشهای تازهای ایجاد کرده است. در نقشههای اولیه، بخشهای نظامی مورد اشاره دولت دیده نمیشد و مشخص نیست این فضاها چگونه قرار است بدون تغییر اساسی در طراحی اولیه بنا اضافه شوند.
از سوی دیگر، منتقدان درباره تأثیر این سازه بر سیمای تاریخی واشنگتن هشدار دادهاند. ارزیابی سرویس پارک ملی آمریکا نیز بر اساس گزارش منتشرشده، نشان داده است که ساخت این بنا میتواند بر چشمانداز تاریخی منطقه، از جمله رابطه بصری میان بنای یادبود لینکلن و گورستان آرلینگتون، تأثیر بگذارد.
پروندهای در دادگاه
این پروژه در کنار مخالفتهای معماری و تاریخی، با یک چالش حقوقی نیز روبهروست. گروهی از کهنهسربازان و مورخان معماری علیه دولت ترامپ شکایت کردهاند و استدلال آنها این است که ساخت چنین بنایی نیازمند مجوز کنگره است.
قاضی پرونده نیز به دولت درباره ادامه روند ساختوساز در شرایطی که دعوای حقوقی همچنان در جریان است، هشدار داده است. وکیل گروه شاکیان نیز گفته است اضافه کردن عنوان امنیت ملی، پرسش اصلی درباره اختیار دولت برای ساخت بنا بدون مجوز کنگره را برطرف نمیکند.
موضوع دیگری که در این میان مطرح شده، موقعیت طاق در نزدیکی فرودگاه ملی رونالد ریگان است. اداره هوانوردی فدرال اعلام کرده که بنا خطر قابل توجهی برای ناوبری هوایی ایجاد نمیکند، اما برای افزایش قابلیت مشاهده آن از سوی خلبانان، شرایطی برای نورپردازی و علامتگذاری ساختمان در نظر گرفته شده است.
الگویی فراتر از یک بنا
بحث درباره طاق واشنگتن زمانی ابعاد گستردهتری پیدا میکند که در کنار پروژه تالار تشریفاتی جدید کاخ سفید قرار گیرد. این تالار در ابتدا به عنوان محلی برای برگزاری مراسم رسمی و رویدادهای بزرگ مطرح شد، اما در جریان مناقشات حقوقی، دولت آن را بخشی از مجموعهای مرتبط با امنیت ملی معرفی کرده است.
بر اساس گزارشهای منتشرشده، دولت استدلال کرده که توقف پروژه میتواند پیامدهای امنیتی داشته باشد و همین استدلال در روند قضایی مورد استفاده قرار گرفته است. در این نگاه، مسئله فقط ساخت یک تالار یا طاق نیست، بلکه به محدوده اختیارات رئیسجمهور و میزان قدرت کنگره برای نظارت بر پروژههای دولتی نیز مربوط میشود.
برخی کارشناسان حقوقی نیز معتقدند استفاده از اختیارات مرتبط با فرماندهی کل نیروهای مسلح میتواند دامنه قدرت اجرایی رئیسجمهور را در حوزههایی افزایش دهد که در حالت عادی با محدودیتهای بیشتری مواجه هستند.
در نهایت، طاق پیشنهادی واشنگتن همچنان در مرحلهای قرار دارد که هم طراحی نهایی و هم کارکرد نظامی آن محل بحث است. پرونده حقوقی نیز ادامه دارد و هنوز مشخص نیست دولت ترامپ برای ترکیب کارکرد یادمانی، گردشگری و نظامی این بنا چه طرح نهایی ارائه خواهد کرد. به این ترتیب، پروژهای که ابتدا قرار بود نمادی برای یک مناسبت ملی باشد، اکنون به بخشی از بحث گستردهتر درباره معماری پایتخت، میراث تاریخی و حدود اختیارات دولت فدرال تبدیل شده است.
برگرفته از: جماران