شکست مذاکرات واشنگتن و اتاوا نشان میدهد اختلاف دو کشور فراتر از وضع تعرفه ها است
گروه بین الملل: تنها چند روز پس از آنکه دونالد ترامپ از نزدیک بودن توافق تجاری با کانادا سخن گفت، مذاکرات میان دو طرف شکست خورد و روابط اقتصادی دو کشور وارد مرحله تازهای از تنش شد. آمریکا تعرفه ۵۰ درصدی بر کالاهای کانادایی اعمال کرده و اتاوا نیز وعده داده است متناسب با آن پاسخ دهد. این منازعه در حالی در جریان است که ارزش تجارت کالا و خدمات میان دو کشور در سال ۲۰۲۵ به حدود ۹۰۰ میلیارد دلار رسیده است.
به این ترتیب، اختلاف دیگر صرفاً جنگ بر سر چند درصد تعرفه نیست؛ بلکه به آزمونی برای سنجش میزان تحمل اقتصادی و سیاسی دو طرف تبدیل شده است. پرسش این است کدام طرف زودتر به این نتیجه خواهد رسید که هزینه ادامه جنگ تجاری از امتیاز گرفتن یا امتیاز دادن بیشتر است.
توافقی که در آخرین لحظه فروپاشید
روند مذاکرات تا اواسط هفته امیدوارکننده به نظر میرسید. مقامهای کانادایی از پیشرفت قابل توجه سخن میگفتند و حتی ترامپ اعلام کرده بود دو طرف به توافق نزدیک شدهاند. با این حال، مذاکرات نهایی به بنبست رسید.
واشنگتن مدعی شد کانادا در آخرین مرحله خواستههای تازهای مطرح کرده و تعادل توافق را برهم زده است. در مقابل، مارک کارنی، نخستوزیر کانادا، آمریکا را متهم کرد که در مرحله پایانی شرایط جدیدی را مطرح کرده و پیشنهادهای واشنگتن را ناعادلانه و از نظر اقتصادی غیرمنطقی دانست. پیشنویس توافق نشان میداد فاصله دو طرف چندان زیاد نبود. قرار بود تعرفه فولاد و آلومینیوم کانادا از ۵۰ به ۲۵ درصد و تعرفه خودرو از ۲۵ به ۱۵ درصد کاهش یابد و تعرفه چوب نیز حذف شود. در مقابل، کانادا باید بخشی از اقدامات تلافیجویانه خود را کنار میگذاشت و دسترسی کالاهای آمریکایی به بازار لبنیات را افزایش میداد.
سیاست داخلی مانع توافق شد
مشکل اصلی در نهایت فقط به اختلافات تجاری محدود نماند. در هر دو کشور، دولتها با فشارهای داخلی برای عقبنشینی نکردن روبهرو هستند.
در کانادا، اظهارات مکرر ترامپ درباره تبدیل این کشور به «ایالت پنجاهویکم» و توصیف نخستوزیران کانادا به عنوان «فرمانداران»، مسئله تعرفه را به موضوعی مرتبط با حاکمیت ملی تبدیل کرده است. نظرسنجیها نیز نشان میدهد بخش بزرگی از مردم کانادا خواهان حفظ موضع سختگیرانه دولت هستند. بنابراین، کارنی برای پذیرش هرگونه امتیاز با هزینه سیاسی سنگینی مواجه است.
از سوی دیگر، صنایع فولاد و آلومینیوم آمریکا نیز با کاهش تعرفهها مخالفت کردهاند، زیرا چنین اقدامی میتواند حمایت تجاری مورد نظر آنها را کاهش دهد.
کانادا آسیبپذیرتر است
از نظر اقتصادی، کانادا احتمالاً در کوتاهمدت ضربه مستقیمتری دریافت خواهد کرد. وابستگی گسترده بخشهای مختلف اقتصاد کانادا به بازار آمریکا باعث میشود تعرفهها صنایعی مانند ماشینآلات، الکترونیک، پلاستیک، لاستیک، مبلمان، چوب، کاغذ و مواد شیمیایی را تحت فشار قرار دهد.
برآوردهای اقتصادی حاکی از احتمال از دست رفتن حدود ۹۰ هزار شغل در کانادا است. استانهایی مانند انتاریو، کبک و بریتیش کلمبیا نیز در معرض آسیب بیشتری قرار دارند.
اتاوا در واکنش، همزمان دو مسیر را دنبال میکند: در کوتاهمدت حمایت از شرکتها و کارگران و پاسخ تعرفهای به واشنگتن و در بلندمدت کاهش وابستگی اقتصادی به آمریکا. سرمایهگذاری در زیرساختها و تلاش برای توسعه بازارهای جدید انرژی، بخشی از این راهبرد است.
آمریکا هم از جنگ تجاری در امان نیست
با وجود قدرت اقتصادی بیشتر، آمریکا نیز هزینههای این تقابل را پرداخت خواهد کرد. تعرفهها میتوانند قیمت کالاهایی مانند مصالح ساختمانی، نوشیدنیها و برخی محصولات مصرفی را افزایش دهند و فشار تورمی ایجاد کنند؛ مسئلهای که در آستانه انتخابات میاندورهای اهمیت سیاسی بیشتری پیدا میکند.
واشنگتن برای محدود کردن آسیب، نفت خام، پتاس و برخی مواد معدنی حیاتی کانادا را از تعرفهها معاف کرده است؛ زیرا اقتصاد آمریکا به این منابع وابستگی قابل توجهی دارد.
جنگی که هنوز پایان ندارد
جنگ تجاری آمریکا و کانادا بیش از آنکه نبردی برای پیروزی مطلق باشد، به یک بازی فرسایشی تبدیل شده است. کانادا برای حفظ حاکمیت اقتصادی خود ناچار به مقاومت است و آمریکا نیز نمیتواند بدون تحمل پیامدهای تورمی و صنعتی، فشار را بینهایت افزایش دهد. از همین رو، احتمال بازگشت دو طرف به میز مذاکره همچنان وجود دارد. معافیت منابع حیاتی از تعرفهها و ادامه برخی کانالهای سیاسی نشان میدهد واشنگتن و اتاوا هنوز به نقطه گسست کامل نرسیدهاند.
برگرفته از: جماران