گروه بینالملل: تصمیمهای دونالد ترامپ درباره کاهش رزمایشهای نظامی با کره جنوبی، همزمان با انتقال بخشی از تجهیزات دفاعی آمریکا از آسیا به خاورمیانه، بار دیگر یک پرسش را درباره آینده قدرت آمریکا مطرح کرده است: آیا واشنگتن همچنان توانایی دفاع همزمان از متحدان خود در چند نقطه جهان را دارد یا خیر؟ گزارش والاستریت ژورنال نشان میدهد که مجموعهای از مشکلات، از کاهش ذخایر مهمات و ضعف ظرفیت صنعتی گرفته تا سردرگمی راهبردی و بیثباتی سیاسی، متحدان آمریکا را نگران کرده و به فکر ائتلاف های منطقه ای و احتمالا نزدیک شدن به چین انداخته است.
کاهش حضور آمریکا در آسیا
به نوشته والاستریت ژورنال، تصمیم ترامپ برای کاهش رزمایشهای مشترک با کره جنوبی و توصیف کره شمالی به عنوان کشوری «غیرتهدیدآمیز و محترم»، در شرایطی اتخاذ شده که پیونگیانگ همچنان به توسعه توان موشکی خود ادامه میدهد و حتی در چارچوب همکاری با روسیه نیرو و تجهیزات نظامی به اروپا اعزام کرده است. این رویکرد برای متحدان آسیایی آمریکا تنها یک تغییر تاکتیکی نیست، بلکه میتواند نشانهای از تغییر اولویتهای راهبردی واشنگتن تلقی شود. همزمان، آمریکا برای مدیریت بحران خاورمیانه، بخشی از سامانههای دفاع موشکی و تجهیزات نظامی مهم خود، از جمله ناو هواپیمابر مستقر در اقیانوس آرام، را به این منطقه منتقل کرده است. از سوی دیگر، تلاش دولت ترامپ برای جلب نظر چین نیز بر نگرانیها افزوده است. توقف قراردادهای تسلیحاتی به ارزش حدود ۱۴ میلیارد دلار با تایوان، از نگاه منتقدان، نشانهای دیگر از کاهش توجه واشنگتن به تعهدات امنیتی خود در شرق آسیاست.
اروپا هم به آمریکا اطمینان ندارد
این نگرانی تنها به آسیا محدود نیست. مقامهای اروپایی نیز نسبت به توانایی آمریکا برای دفاع از اعضای ناتو در صورت گسترش جنگ روسیه و اوکراین ابراز تردید کردهاند.رودریش کیسویتر، نماینده حزب حاکم آلمان، معتقد است کاخ سفید حاضر نخواهد شد امنیت آمریکا را برای دفاع از کشورهای بالتیک یا حتی آلمان به خطر اندازد. از نگاه او، مفهوم سنتی «چتر هستهای آمریکا» نیز دیگر مانند گذشته قابل اتکا نیست. این نگرانی در شرایطی اهمیت بیشتری پیدا میکند که اروپا خود با کمبود ظرفیت نظامی و ذخایر مهمات مواجه است و برای دههها بخش مهمی از امنیت خود را به قدرت نظامی آمریکا وابسته بوده است.
کمبود ذخایر موشکی آمریکا
یکی از مهمترین محورهای گزارش، وضعیت ذخایر مهمات آمریکاست. مرکز مطالعات استراتژیک و بینالمللی برآورد کرده است که آمریکا در جریان جنگ با ایران بخش قابل توجهی از ذخایر موشکهای رهگیر خود، از جمله سامانههای پاتریوت و تاد، را مصرف کرده است. همچنین حدود یکسوم ذخایر موشکهای دوربردی مانند توماهاوک و JASSM مورد استفاده قرار گرفته است.
این مسئله از آن جهت مهم است که جنگهای مدرن، مصرف بسیار بالایی از مهمات دقیق و سامانههای دفاع هوایی ایجاد میکنند. در برابر یک موشک بالستیک، گاهی دو یا سه موشک رهگیر مورد نیاز است؛ بنابراین حتی دفاع موفق نیز میتواند ذخایر یک کشور را با سرعت زیادی کاهش دهد.
البته دولت ترامپ این ارزیابیها را رد کرده است. شان پارنل، سخنگوی پنتاگون، ادعاهای مربوط به کمبود مهمات را نادرست دانسته و تأکید کرده است که ارتش آمریکا همچنان قدرتمندترین نیروی رزمی جهان است.
مسابقه موشکی و فرسایش بازدارندگی
والاستریت ژورنال در ادامه به یک مشکل ساختاری اشاره میکند: سرعت تولید موشکهای تهاجمی در برخی کشورهای رقیب آمریکا، ممکن است از توان تولید موشکهای رهگیر در غرب بیشتر باشد. بر اساس برآوردهای مطرحشده در گزارش، روسیه ماهانه بیش از ۱۰۰ موشک بالستیک و تعداد مشابهی موشک کروز تولید میکند. مجموع ظرفیت تولید موشکهای بالستیک چین، کره شمالی و ایران نیز در مقایسه با ظرفیت تولید رهگیرهای غربی قابل توجه است. این وضعیت میتواند معادله بازدارندگی را تغییر دهد. موشکهای بالستیک امروزی دیگر صرفاً سلاحهایی پرهزینه و کمدقت نیستند، بلکه به ابزار فشار ژئوپلیتیکی تبدیل شدهاند.
چالش اصلی، چندجبههای شدن بحرانها
مسئله اصلی برای آمریکا صرفاً کمبود یک نوع موشک یا انتقال یک ناو از یک منطقه به منطقه دیگر نیست؛ مشکل عمیقتر، توانایی واشنگتن برای مدیریت همزمان چند بحران است. اگر اروپا، خاورمیانه و شرق آسیا بهطور همزمان نیازمند حضور نظامی آمریکا باشند، واشنگتن ناچار خواهد شد میان تعهدات خود اولویتبندی کند.
از این منظر، گزارش والاستریت ژورنال تصویری از شکافی فزاینده میان تعهدات جهانی آمریکا و ظرفیت واقعی اجرای آنها ارائه میدهد؛ شکافی که اگر ادامه یابد، میتواند اعتماد متحدان را کاهش داده و رقبای واشنگتن را به آزمودن محدودیتهای قدرت آمریکا ترغیب کند.
برگرفته از: جماران