گروه اقتصاد: کاهش ارزش پول ملی، افزایش تورم، تحریم و ... اقتصاد را بیمار کرده است. دولتها در هر دوره به دلیل اجرای سیاستهای غلط و کمبود ارز و افزایش تنش داخلی و خارجی مجبورند، دست به جراحی اقتصادی بزنند که پیامد سخت در پی دارد. گرانی کالاها از خوراکیها گرفته تا کالاهای اساسی و کاهش ارزش پول ملی، سفرهها را کوچک کرده است. مردم نگران آینده و شرایط اقتصادی در ماههای آخر سال هستند.
وجود باند قدرت و ثروت در اقتصاد
مجید رضا حریری، رئیس اتاق بازرگانی مشترک ایران و چین معتقد است یکی از ریشههای مشکلات اقتصاد، وجود باندهای قدرت و ثروت یا همان الیگارشهاست؛ گروههایی که صرفنظر از نوع سیاستگذاری، همواره میتوانند از شرایط موجود منتفع شوند. درنتیجه تا زمانی که دست این باندها از اقتصاد کوتاه نشود، تفاوتی نمیکند ارز تکنرخی باشد یا چند نرخی، کوپن داده شود یا نشود؛ درهرصورت این گروهها و الیگارشها راه خود را برای کسب منافع پیدا میکنند. بهبیاندیگر، سرنوشت بخش مهمی از اقتصاد کشور در اختیار شبکههایی قرار دارد که علاوه بر قدرت اقتصادی، از نفوذ سیاسی نیز برخوردارند. وی تأکید کرد که حتی در صورت اجرای سیاست ارز تکنرخی، دولت موظف است برای جبران فشارهای اقتصادی واردشده به اقشار ضعیف و آسیبپذیر، راهکارهای مؤثری بیندیشد، چراکه حذف رانت ارزی بدون طراحی سازوکارهای حمایتی کارآمد و مؤثر، نمیتواند به بهبود شرایط معیشتی قابلکنترل باشد.
کاهش ارزش یارانه
حریری در پاسخ به این پرسش که دولت اعلام کرده است پرداخت کالابرگ و بستههای معیشتی را در دستور کار دارد و حتی وعده داده ارزش این کالابرگها در آینده افزایش یابد، به تجربه پرداخت یارانه نقدی در سالهای ۱۳۸۹ تا ۱۳۹۰ اشاره کرد و گفت: در آن دوره به ازای هر ایرانی، از تمام دهکها، یارانهای معادل ۴۵ دلار بهصورت ماهانه پرداخت میشد؛ رقمی که امروز ارزش آن کاهشیافته است.
وی با طرح این پرسش که آیا یارانه و کالابرگ فعلی به سطح همان ۴۵ دلار رسیده است یا خیر، تأکید کرد صرف پرداخت یارانه، بدون حفظ ارزش پول ملی، مشکلی را حل نخواهد کرد.
کوچک شدن سفرهها
به گفته رئیس اتاق بازرگانی مشترک ایران و چین؛ پیش از اجرای هر سیاست اقتصادی توسط دولت، باید به یک سال اساسی پاسخ داده شود که آیا این سیاست منجر به افزایش تورم میشود یا به کاهش آن کمک میکند؟ به گفته حریری، اگر تصمیمات اقتصادی دولت، ازجمله سیاست اخیر ارزی، به افزایش تورم منجر شود، اثر نهایی آن بر زندگی مردم منفی خواهد بود. حتی اگر دولت ماهانه یکمیلیون تومان کالابرگ به مردم پرداخت کند، اما درنهایت سفره خانوار نسبت به سال گذشته کوچکتر شود، نمیتوان این سیاست را موفق دانست.
پیشبینی نرخ دلار
وی درباره پیشبینی نرخ ارز تا پایان سال میگوید: در اقتصاد ایران امکان پیشبینی دقیق نرخ ارز وجود ندارد. نوسانات ارزش پول ملی بیش از آنکه ریشه اقتصادی داشته باشد، تحت تأثیر عوامل سیاسی، بهویژه سیاست خارجی است. حریری یادآور شد از سال ۱۳۵۰ تا ۱۳۹۰، متوسط تورم سالانه کشور حدود ۲۲ تا ۲۳ درصد بوده، اما از سال ۱۳۹۰ به بعد این عدد به حدود ۴۰ درصد افزایشیافته که بخش مهمی از آن ناشی از تحولات سیاسی و بینالمللی است. به گفته او، نرخ ارز درنهایت به میزان فروش نفت و دسترسی دولت به منابع ارزی حاصل از آن وابسته است. هرچه امکان فروش نفت و انتقال منابع ارزی آسانتر باشد، بانک مرکزی قدرت بیشتری برای مداخله و تعدیل نرخ ارز خواهد داشت و در مقابل، محدودیت در این حوزه فشار بیشتری بر بازار ارز وارد میکند.
4 سیاست اصلاحی
درمجموع از نگاه رئیس اتاق ایران و چین؛ اگرچه حرکت به سمت ارز تکنرخی از منظر نظری اقدامی ضروری و اصلاحی تلقی میشود، اما موفقیت آن در عمل، به مجموعهای از عوامل ازجمله مهار تورم، حفظ ارزش پول ملی، نظارت دقیق و طراحی سیاستهای حمایتی مؤثر بستگی دارد؛ مسائلی که تعیینکننده اثر نهایی این سیاست بر معیشت مردم خواهند بود. برگرفته از تابناک