استرس و اضطراب به یک پدیده رایج و چالش سلامت عمومی تبدیلشدهاند؛ از جوانان تا بزرگسالان، بسیاری درگیر احساس نگرانی ناپایدار، ناتوانی در تمرکز و اضطراب اجتماعی هستند، این پدیده نهفقط یک حالت عاطفی موقت، بلکه نشانه تغییر در ساختار جامعه و نحوه تعامل افراد با دنیای دیجیتال است اما آیا اضطراب واقع یک بیماری است یا پاسخ منطقی انسان به تغییرات است؟
اضطراب شایعترین مشکل روانپزشکی
اختلالات اضطرابی شایعترین مشکلات روانپزشکی در جامعه است، زمانی که میزان اضطراب فرد موجب فرسودگی جسمی و ذهنی و اختلال در عملکرد روزمره او شود این اضطراب بیمارگونه نیاز به مداخلات درمانی توسط فرد متخصص دارد. بهطورکلی همه افراد در طول زندگی روزمره اضطراب را به جهات مختلف تجربه میکنند. اما باید دانست که اضطراب بهخودیخود همواره منفی و آسیبزا نیست و در سطح مناسب میتواند به افزایش تمرکز و هوشیاری فرد کمک کند که این نوع اضطراب درواقع میتواند در حفظ بقای فرد و حتی پیشرفت افراد درزمینه های مختلف نقش اساسی ایفا کند.
نشانههای اضطراب
هنگامیکه فرد دچار اضطراب میشود، تغییرات متعددی در هورمونهای بدن رخ میدهد که مهمترین این تغییرات، افزایش هورمون کورتیزول و سایر هورمونها است، این هورمون در پاسخ به استرس ترشح میشود و بهصورت بروز علائم جسمی مانند افزایش ضربان قلب، افزایش فشارخون و حتی آسیب به سیستم ایمنی در فرد نمایان میشود. این تغییرات هورمونی در درازمدت میتواند بر کیفیت خواب، خلقوخو، اشتها و عملکرد شناختی تأثیر منفی گذاشته و عملکرد مغز را مختل کند.پاسخ هر فرد به استرس متفاوت است؛ افراد مختلف ممکن است علائم متفاوتی بروز دهند اما بهطورکلی، اضطراب با علائمی ازجمله تعریق، سردرد، تپش قلب، تنگی نفس، بیقراری، حملات اضطرابی ناگهانی و مکرر ظاهر شود و فرد بهطور مداوم نگران تکرار این حملات باشد. ترس از حضور در مکانهای شلوغ و موقعیتهای اجتماعی مختلف، ترس از مکانهای بسته، ترس از یک شیء خاص و حتی نگرانی غیرقابلکنترل در برابر بسیاری از موقعیتها از نشانههای بارز اختلالات اضطرابی هستند که نیاز به انجام مداخلات درمانی دارد.
شیوع اضطراب در زنان
شیوع اضطراب در زنان نسبت به مردان بالاتر است که این تفاوت میتواند نتیجه ترکیبی از عوامل بیولوژیکی، روانی و اجتماعی زنان در مقایسه با مردان باشد. در تشخیص اختلالات اضطرابی، گام نخست، رد علل زمینه ای جسمی است، این امر نیازمند ارزیابیهای بالینی توسط روانپزشک برای بررسی سیستم قلبی عروقی، تنفسی و اختلالات تیروئیدی است. پس از رد علل جسمی، رویکرد درمانی با در نظر گرفتن شدت و نوع اختلال اضطرابی صورت میگیرد که این رویکرد ترکیبی از مداخلات دارویی و غیر دارویی است.
درمان
گاهی افراد برای کنترل اضطراب، خودسرانه اقدام به مصرف دارو میکنند که این موضوع میتواند باعث عوارض ناخواسته دارویی یا تشدید علائم اضطرابی شود. مداخلات غیر دارویی شامل درمان شناختی رفتاری CBT، رواندرمانی، درمان مواجههای، آموزشهای بین فردی و خانواده محور است برشمرد؛ در انتخاب نوع درمان، فاکتورهای مختلفی ازجمله شدت و مزمن بودن بیماری، وجود یک یا چند بیماری روانپزشکی و پزشکی همزمان، تاریخچه قبلی و سابقه خانوادگی، انگیزه بیمار برای تغییر رفتار و افکار در نظر گرفته میشود.