کتاب «حافظه، تروما و هویت» نوشته ران آیرمن با ترجمه ماهرخ علیپناهلو به زودی از سوی نشر قطره منتشر میشود. این کتاب مجموعهای از مقالات کلیدی آیرمن در حوزه جامعهشناسی فرهنگی است که به بررسی چگونگی شکلگیری و انتقال تروماهای فرهنگی و تأثیر آنها بر هویت جمعی میپردازد.
این اثر که در سال ۲۰۱۹ منتشر شد، نقطه ورود مناسبی به نظریه ترومای فرهنگی است و نشان میدهد چگونه رویدادهای تاریخی و اجتماعی، از طریق روایتها و حافظه جمعی، به بخشی از هویت گروهها و ملتها تبدیل میشوند. این مجموعه از مقالات پراکنده که بین سالهای ۲۰۰۴ تا ۲۰۱۸ منتشر شدهاند، حول یک مقدمه بدیع گرد هم آمدهاند که نه تنها مروری تاریخی بر آسیبهای فرهنگی ارائه میدهد، بلکه به خودی خود سهم نظری مهمی در آسیبهای فرهنگی و هویت جمعی دارد. پسگفتار اریک وودز، جامعهشناس، مقالات را به هم پیوند میدهد و اهمیت آنها را برای حوزههای گستردهتر جامعهشناسی، علوم رفتاری و مطالعات آسیبهای روانی بررسی میکند.
انتشار کتاب «پادشاهان، جادوگران و کودکان»
کتاب «پادشاهان، جادوگران و کودکان» نوشته تورج دریایی با ترجمه شبنم بهمنپور از انتشارات فرمهر منتشر شد.
در این کتاب، تورج دریایی، تاریخدان و از چهرههای پیشرو در مطالعات ایران باستان، ما را به تأملی عمیق در نسبت تاریخ، اسطوره و انسان فرامیخواند. پادشاهان، جادوگران و کودکان نه صرفاً مجموعهای از یادداشتهای تاریخی، بلکه بازاندیشی در بنیانهای اندیشه و قدرت در تمدن ایرانی است؛ پژوهشی میانرشتهای که در آن نویسنده از مرزهای تاریخنگاری سنتی فراتر میرود و پرسشهای فلسفی و انسانشناختی را به دل متنهای باستانی میبرد.
در این اثر، تاریخ نه روایتی ایستا، که موجودیتی پویاست و در لایههای فرهنگ، ایدئولوژی و حافظهی جمعی بازتاب مییابد. از آیینها و اسطورهها تا ساختار قدرت و جنسیت، از بازنمایی زنان در متون زرتشتی تا سیاست فرهنگی ساسانیان، کتاب تصویری چندوجهی از جهان ایرانی عرضه میکند؛ جهانی که همواره در مرز میان اسطوره و واقعیت زیسته است.
پادشاهان، جادوگران و کودکان دعوتی است برای نگریستن دوباره به گذشته؛ نه بهمثابه سایهای بر پشت سر، بلکه چون نیرویی زنده که پیوسته در اکنون ما حضور دارد. این کتاب گفتوگویی است میان تاریخ و انسان، میان دیروز و امروز؛ گفتوگویی که هر خوانندهی جدی تاریخ و فرهنگ را به تأملی تازه در معنای ایران فرامیخواند.
تورج دریایی، استاد مطالعات ایران و سردبیر دانشنامه ایرانیکا و رئیس مرکز مطالعات ایران ویراستاری نشریه نامه ایران باستان و انتشار مقالات در گاهنامههای مهم ایرانشناسی از دیگر فعالیتهای اوست. تورج دریایی در سال ۱۹۶۷ میلادی (۱۳۴۶) در تهران به دنیا آمد و دوران دبستان و دبیرستان خود را در ایران و یونان گذرانده و در سال ۱۹۹۹ از دانشگاه کالیفرنیا در لُسآنجلس دکترای تاریخ دریافت کرد.
پاسخ به ۲ سؤال درباره «هزار و یکشب»
کتاب «و شهرزاد دیگر سخن نگفت» با پاسخ به دو سؤال مهم درباره «هزار و یکشب»، نوشته شهرام دلشاد منتشر شد.
در پیشگفتار کتاب آمده است: این کتاب پاسخی به دو سؤال بنیادین و مهم درباره «هزار و یکشب» است. سؤالاتی که در تحقیقات مرتبط با «هزار و یکشب» همچنان بیپاسخ مانده یا در قالب پژوهشهای مستقل و دقیق مورد واکاوی قرار نگرفته است. هر دو سؤال از دو دغدغه مهم سرچشمه میگیرد؛ دغدغههایی که منجر به ایجاد دو گونه شک و تردید ناخواسته میشود. این تردیدها هویت و سرنوشت کتاب محبوبِ «هزار و یکشب» را وارد مسیری نامطلوب میکند. پرسش نخست مربوط به سکوت و قرنها عزلتگزینی، حاشیهنشینی یا خاموشی «هزار و یکشب» است. هر آنکس که اندکی «با هزار و یکشب» سروکار داشته باشد، میداند که این کتاب سرنوشت عجیبی پشتسر گذاشته است. از نکات غریب و شگفتآور سرنوشت کتاب، قرنها گمنامی و فراموشی آن است. «و شهرزاد دیگر سخن نگفت: فرهنگ اجتماعی و روایت ادبی در هزار و یکشب» نوشته شهرام دلشاد در ۲۳۶ صفحه با شمارگان ۲۲۰ نسخه و قیمت ۳۶۰ هزار تومان در انتشارات مروارید راهی بازار کتاب شده است.