تلاطم در بازار ارز
افزایش بیسابقهی ارزش ارز با سرعت بالا، به طور مستقیم بر بازارها تأثیر گذاشته و نقدینگی مورد نیاز کسبوکارها را تحت فشار قرار داده است. نمایندگان صنوف مختلف هشدار میدهند که تداوم این آشفتگی ارزی، خطر ورشکستگی گسترده کسبوکارها و عمیقتر شدن رکود اقتصادی را به همراه خواهد داشت.
آنها خواهان مداخله فوری دولت برای کنترل تلاطمات نرخ ارز و ترسیم یک مسیر شفاف اقتصادی هستند، چرا که فعالیت مستمر و حرفهای در چنین شرایطی غیرممکن شده است.
یکی از معترضین به ایلنا گفت: ما برای پرداخت اجاره مغازه چارهای جز فروش نداریم، اما مشکل اینجاست که پس از فروش، به دلیل نوسانات مداوم قیمتها، دیگر توانایی خرید و جایگزینی کالایی را که فروختهایم، نداریم.
شعارهای اقتصادی
احمد بخشایش اردستانی، عضو کمیسیون امنیت ملی درباره آغاز اعتصاب در پاساژ علاءالدین و بازار تهران و توقف فروش در فروشگاههای اینترنتی به ایلنا گفت: امیدوارم این وضعیت مقدمهای برای آشوبهای بعدی نباشد. وضعیت معیشتی مردم سخت شده است، بهویژه با توجه به اینکه بانک مرکزی نرخ تورم را معادل افزایش قیمت دلار و سکه اعلام کرده و مردم مجبورند پولهای خود را به سکه و دلار تبدیل کنند. وقتی سکه در حال افزایش است و احتمال دارد که دلار قیمتهای بالاتری نیز پیدا کند. این دو مسئله میتواند بهعنوان پیشران برای افزایش قیمتهای دیگر عمل کند، در حالی که نباید اینگونه باشد.
سبد کالا 11 قلمی
این عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس گفت: پیشرانهای وضعیت اقتصادی ما که دلار و سکه هستند بر معیشت مردم تأثیر میگذارند. دولت هم به این نتیجه رسیده که بهترین راهحل این است که قیمتها تابع عرضه و تقاضا باشند و هرچه بازار تعیین کرد، تمام شده حساب کند. در مقابل بیاید یک سبد کالا ۱۱ قلمی را با قیمت ثابت به طبقه متوسط به پایین بدهد اما در این میان، بحثی در مجلس و وزارت کار وجود دارد که وزیر کار زیر بار این مسئولیت نمیرود. اما باید این کار انجام شود تا طبقه متوسط به پایین تحت فشار قرار نگیرند.
تعطیلی بازار
وی ادامه داد: وقتی قیمتها بهصورت لحظهای افزایش مییابد، خرید و فروش مختل میشود و اولین قشری که متأثر میشوند، کسانی هستند که اجناسشان با دلار مرتبط است، مانند فروشندگان موبایل و خودرو. این افراد نگران هستند که با افزایش قیمت دلار، قیمت کالاهایشان نیز بالاتر برود، اما در عین حال، خرید و فروش نیز مختل میشود و این وضعیت باعث نارضایتی آنها میشود و ممکن است به خیابانها بیایند. بنابراین، مجلس و دولت باید اقداماتی انجام دهند تا از بروز این وضعیت جلوگیری کنند. امیدوارم که این فضا بیش از این ملتهب نشود.
نارضایتی
بخشایش اردستانی درباره انتقال نارضایتی اجتماعی و اقتصادی، گفت: در علوم سیاسی، اصولی وجود دارد که نشان میدهد هر گروه ناراضی از لحاظ اقتصادی، نهایتاً به گروه ناراضی سیاسی تبدیل میشود، بهویژه در جوامعی مانند جمهوری اسلامی، چین و روسیه. بهتر است سطح تقاضا در صنوف باقی بماند تا اگر قرار است مشکلی حل شود، این امر محقق گردد. اما اگر قرار باشد مشکلات حل شوند، معمولاً گروههای ناراضی از لحاظ اقتصادی به گروههای ناراضی سیاسی تبدیل میشوند و شعارهای آنها نیز سیاسی میشود. شعارهایی که اکنون مشاهده میشود، شعارهای صنفی نیست و شعارهایی با بن مایه سیاسی است. اگر این گروهها میخواهند کار درست شود باید در حد شعارهای اقتصادی و صنفی باقی بماند. این به نفع کشور، دولت و مجلس است. اگر قرار باشد انتظارات اقتصادی به انتظارات سیاسی تبدیل شود مشکلات بیشتری ایجاد میشود.
تکرار گذشته
این عضو کمیسیون امنیت ملی درباره تکرار الگوی نارضایتی و اعتراضی در سال های قبل گفت: من معتقدم به این اقشار رسیدگی شود و تا حدی که امکان دارد درد آنها درمان شود. ما باید در سیاستهای اقتصاد خود تغییراتی ایجاد کنیم و روشی که بانک مرکزی و آقای فرزین و تیم ایشان اتخاذ کردهاند، یعنی رساندن قیمت ارز به قیمت بازار آزاد و تکنرخی کامل، ممکن است لطمهزننده باشد، مگر اینکه هر چه سریعتر کالا برگ و ۱۱ قلمهای اساسی مشخص شوند و آن را به صورت سبد تعیین کنند که تا پایان سال، قیمت آن ثابت باشد. تا به بخشهای عمدهای از جامعه آسیب نرسانند تا اگر تظاهراتی انجام گرفت سایر مردم که منتفع نیستند همراهی نداشته باشند.
سود دلار در جیب چه کسانی می رود؟
بخشایش اردستانی گفت: این وضعیت میتواند مقدمهای برای نارضایتیهای دیگر باشد، اما در حال حاضر، گروههای مرجع از این مسئله سود میبرند. دولت از فروش بالاتر دلار و طلا بهرهمند میشود، زیرا ۸۰ درصد اقتصاد ما دولتی است. بنابراین، دولت باید اقداماتی انجام دهد تا رضایت قشرهای متوسط را جلب کند. گروههای ذینفع که از افزایش قیمتها بهرهمند میشوند، بیشتر دولت و شبهدولتیها هستند و بدهکاران بزرگ بانکی که دلار و یورو دارند و شاید بیش از ۱۲۰ شرکت هم باشند. آنها وقتی چنین فضایی را میبینند چون از وضعیت موجود راضی هستند سعی میکنند افکار عمومی را به نحوی با خودشان همراه کنند. مردم تابع اقتصاد هستند یعنی اگر مباحث معیشت آنها به خطر بیفتد با گروههای ناراضی همراهی خواهند کرد. بنابراین ارائه سبد کالا درخصوص قشر متوسط رو به پایین است. باید حاکمیت ریال تقویت شود و از خلق پول جلوگیری شود. همچنین، حقوق تا ۳۰ درصد افزایش پیدا کند و ارزش افزوده به ۱۰ درصد بیاید که از این جیب به آن جیب اتفاق نیفتد. قوه قضاییه هم باید وارد شود آنهایی بدهی دلاری و ارزی دارند باید به سرعت ارز خود را برگردانند.
برگرفته از ایلنا