ازنظر سازمان جهانی بهداشت، سلامت روان به توانایی سازگاری هیجانی و رفتاری فرد همراه با تجربه شادکامی است که روندی روبه رشد داشته و بیمار در ارزیابی زندگی اش پیشرفت خود را احساس میکند .
مراجعان سخت و دشوار به آن دسته از افرادی میگویند که اختلال روانی در آنها به صورت مزمن است و عملکرد زندگی آنها را کاهش داده است. مشکلات روحی و روانی درصورتی که مورد توجه و دقت قرارنگیرد و مورد بی توجهی قرار گیرند، در سال های بعد زندگی، خودشان را نشان خواهند داد. در این شرایط نیاز به جلسات درمان، دارو درمانی و روانکاوی بیشتر خواهد شد.
باتوجه به پیشرفت علم روانشناسی میتوان تغییر قابل ملاحظهای در برخورد با این بیماران در جهت بازتوانی و بازگشت آنها به جامعه را مشاهده کرد. ابعاد انسانی مواجهه با بیماران روان در غرب و شرق تقریبا مشابه بوده است .
در گذشته با غل وزنجیر بیمار را میبستند. (عکس های آن زمان در موزه بیمارستان روزبه برای بازدید متخصصان وجود دارد) گاه در غرب این افراد را زنده زنده میسوزاندند .
در شرق دانشمندانی همچون فارابی، رازی و ابن سینا روش مدارا با این بیماران را بهترین نوع مواجهه دانستند. در غرب با اعمال جراحی سعی در بهبود بیماری داشتند.
شکایات جسمی بیماران مزمن شامل: بی اختیاری ادرار، شب ادراری، عفونت های مکرر ادرار، سرگیجه، عدم توجه به بهداشت دهان ودندان، میخچه کف پا، مشکلات گوارشی، خونریزی غیرطبیعی رحم زنان، کم کاری تیرویید، نرمال نبودن اشتها (پرخوری یا کم خوری) است. البته این مشکلات با دارو درمانی بهبود مییابند .
باورهای نادرست بیماران مزمن نیز با جلسات روان درمانی اصلاح میشوند . نگاه از بالا (فرد خودش را بالاتر از بقیه میبیند)، بیان جملاتی مثل: من فرشتهام یا من رئیسجمهورم و ... اینها باورهای بزرگ منشانه و غیرواقعی هستند که در جلسات روان درمانی اصلاح میشوند .
تجارب شنیداری مبنی بر شنیدن صداهایی که دیگران نمیشنوند دال بر ادراک، هذیان و گزند و آسیب دال بر محتوای فکر، خود آسیب رسانی، تهدید دیگران و افسردگی دال برسابقه بالینی و نداشتن تمرکز برسن و سال واقعی فرد دال برهویت و شناخت، میتوانند در دسته بندی تشخیصی مورد استفاده متخصصان و روانشناسان ومددکاران قرار گیرد. تداوم داشتن این نشانهها در مدت زمان 6 ماه برای احراز بیماری مزمن ضروری است.
طرحواره درمانی با شناسایی طرحواره های بیمار مزمن با بررسی چگونگی نیاز به دلبستگی وشکل گیری طرحواره های آسیب رسان پیگیری میشود.
بررسی مکانیسم های دفاعی بیماران شامل وجود انکار، فرافکنی، واپس روی و گسست از واقعیت مورد بررسی قرار میگیرند .
مجموعهای از عوامل زمینه ساز (عوامل خانوادگی وتاریخچه)، آشکار ساز (از چه تاریخی علایم نشان داده شد؟)، تداوم بخش (مواردی که فرد را به ادامه بروز نشانهها دعوت میکند؟) قابل بازنگری در جلسات روان درمانی هستند .
مهمترین بخشی که در پاسخ به درمان مدنظر قرار میگیرد پیش آگهی مثبت یا منفی بیمار نسبت به درمان است. آنچه درمان بیماران روان را امیدبخش میکند آموزش خانواده و پیگیری درمان از سوی خود فرد میباشد .