تغییرات اخیر با شکست جمهوریخواهان و تصمیم دونالد ترامپ برای تغییر تیم سیاسی و اجراییاش در ارتباط است. آنچه در واشنگتن اتفاق میافتد، صرفاً جابهجایی چند مقام نیست؛ بلکه نشانهای از تغییر آرایش قدرت در دولت دونالد ترامپ است.
برکناری سوزی وایلز یکی از مهمترین تغییرات روزهای گذشته بود. رئیس دفتر ترامپ و یکی از نزدیکترین افراد به او دقیقاً بعد از شکست جمهوری خواهان در انتخابات کنگره از سمت خود کنار رفت.
انتصاب استفن میلر به جای او از نظر سیاسی معنادار است. چرا که میلر از معماران اصلی سیاستهای سختگیرانه مهاجرتی ترامپ و از وفادارترین چهرهها در حلقه نزدیکان رئیسجمهور محسوب میشود. میلر مدافع گسترده شدن قدرت اجرایی رئیسجمهور است و در شکلدهی به سیاستهای داخلی و امنیتی دولت ترامپ نقش مهمی داشته است.
دونالد ترامپ با این انتصابها به تماشاچیان صحنه سیاسی آمریکا میگوید که بهجای حرکت به سمت مصالحه با دموکراتها، ترجیح داد فردی با رویکرد تهاجمیتر و وفاداری سیاسی بیشتر در رأس دفترش قرار بگیرد.
استعفای ریچارد والترز هم یکی از نشانههای این تغییر در آرایش قدرت دولت دونالد ترامپ است. معاون رئیس دفتر کاخ سفید هم در حال خروج از دولت است چون والترز از متحدان و نزدیکان سوزی وایلز بود. با این شروع به نظر میرسد تغییر مدیران در کاخ سفید به خروج یک مدیر محدود نشده و به جابهجایی گستردهای تا تغییر کامل نیروهای تیم قبلی منجر گردد.
تغییرات در کاخ به دلیل شکست جمهوری خواهان در برابر دموکراتها است. ترامپ به چهرههای نزدیکتر و وفادارترین اجازه نفوذ میداد تا دولتش را برای تقابل با کنگره آماده کند. تاجاییکه به ایران مربوط میشود، احتمال سختتر شدن رویکرد واشنگتن در برابر تهران وجود دارد. ترامپ با کنگرهای مواجه است که در اختیار مخالفان اوست. در چنین شرایطی، سیاست خارجی و اختیارات ریاستجمهوری میتوانند به ابزارهای مهمتری در پیشبرد دستور کار سیاسی او تبدیل شوند.
ستاره صبح در این رابطه با سجاد فرشباف، کارشناس و تحلیلگر سیاسی گفتوگو داشت که در ادامه میخوانید:
اگر ترامپ تصمیم بگیرد در برابر جمهوری اسلامی وارد جنگی تمام عیار شود، از طرف کنگره با چه موانعی روبهرو خواهد شد؟
کنگره برای ترامپ سد حقوقی، سیاسی و مالی ایجاد میکند. نکته مهم این است که کنگره میتواند جنگ را برای دولت پرهزینه کند، اما مانع از آغاز حمله نظامی رئیسجمهور نمیشود. ترامپ اختیاراتی دارد و میتواند جنگ را آغاز کند.
کنگره اختیار اعلام رسمی جنگ را دارد، ولی رئیسجمهور آمریکا فرمانده کل نیروهای مسلح است و میتواند با استناد به اختیارات گستردهاش دستور عملیات نظامی محدود را صادر کند. ترامپ برای حمله هوایی یا عملیات نظامی محدود به مجوز کنگره نیاز ندارد، ولی مسئله جنگ طولانی و گسترده فرق میکند.
مهمترین اهرم کنگره قطع بودجه جنگ است. وقتی تأمین مالی عملیات نظامی ارتش توسط کنگره محدود شود، جنگی گسترده در کار نخواهد بود. نقطه آسیبپذیری دولت ترامپ، ادامه دادن جنگ بدون حمایت مالی و سیاسی کنگره خواهد بود.
از طرف منطقه چه عوامل بازدارندهای وجود دارد و چه موانعی دربرابر گسترش حملات آمریکا میبینید؟
موانع ژئوپلیتیکی از مخالفت کنگره مهمترند. مسئله منطقه این است که جنگ با ایران در داخل مرزهای ایران باقی نمیماند یا به داخل مرزهای آمریکا نمیرود، این جنگ تا هر زمانی که ادامه داشته باشد، بحران فراگیر منطقه خواهد بود؟
کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس مخالف جنگ هستند چون یک سال گذشته نشان داد جنگ ایران و آمریکا با امنیت و اقتصادشان چه میکند. هیچ کدام از کشورهای منطقه تمایلی به تبدیل شدن خاک و زیرساختهایشان به میدان جنگ آمریکا و ایران نیستند.
مخالفت این کشورها با جنگ به معنی حمایت از ایران نیست؛ آنها خواهان جلوگیری از گسترش جنگ تا به بهانه هدف قرار گرفتن پایگاههای آمریکایی در خاکشان تأسیسات نفتی و گازی آنها آسیب نبیند، سرمایهگذاری خارجی و پروژههای اقتصادیشان متوقف نشود، امنیت سیاسی حکومتهایشان تحت تأثیر قرار نگیرد و گرفتار بهار و زمستان عربی نشوند!
جنگ برای جهان جنگ بدی است. در این جنگ ظرفیت تنگه هرمز به جهان شناسانده شد که این آبراه فقط یک مسیر دریایی نبوده، بلکه یکی از شریانهای حیاتی اقتصاد جهان است. هر اختلال جدی در تردد نفتکشها قیمت جهانی نفت را افزایش میدهد و بازارهای انرژی در جهان را دچار بحران کند. جنگ هزینه حملونقل و بیمه دریایی را بالا برد و اقتصاد تمام کشورهای جهان از جمله متحدین آمریکا را تحت فشار قرار داد. این مسیر آزموده شده و دنیا دید که پیامدهای اقتصادی جنگ میتواند از مرزهای خاورمیانه فراتر برود.
اگر عربستان، امارات و قطر بهطور هماهنگ با استفاده از خاک و حریم هوایی خود در حمله به ایران مخالفت کنند، یکی از مهمترین محدودیتهای منطفهای در برابر واشنگتن شکل خواهد گرفت.
اسرائیل در معادلات منطقه چه نقشی دارد؟ آیا برای اسرائیل عاملی بازدارنده تعریف شده یا خیر؟
اسرائیل یکی از متغیرهای تعیینکننده در پایان دادن یا تداوم بخشیدن به جنگ است. اسرائیل جنگ را میخواهد. کشورهای عربی خواهان پایان ناامنی و بازگشت ثبات اقتصادی هستند. در دو جنگ ۱۲ و ۴۰ روزه هم اسرائیل نسبت به آمریکا در قبال ادامه عملیات نظامی رویکرد سختگیرانهتری داشت.
اسرائیل آمریکا را به حمله ترغیب کرد و در ماههای منتهی به انتخابات داخلی اسرائیل و آمریکا هم نتانیاهو ترامپ را برای ازسرگیری حملات علیه ایران تحت فشار قرار داده بود این موضوع افشا شد. درحالیکه عربستان، قطر، عمان و امارات به دلایل اقتصادی و امنیتی خواهان پایان درگیری هستند. اما اسرائیل با هر توافقی که به توقف حملات منجر شود و توان نظامی ایران دستنخورده باقی بماند، مخالفت میکند. این مسئله را بگذارید کنار این حقیقت که اسرائیل از نفوذ سیاسی، امنیتی و اطلاعاتی در آمریکا برخوردار است و میتواند با ارائه ارزیابیهای امنیتی و اطلاعات نظامی بر تصمیمات ترامپ اثر بگذارد.