ستاره صبح، فائزه صدر: پرونده هستهای ایران بعد از ۲۰ سال دوباره با رأی اکثریت اعضای شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی روز چهار شنبه به شورای امنیت ارجاع شد تا سرنوشت این مناقشه به وتوی روسیه و چین وابسته باشد. آمریکا قصد دارد این پرونده جنجالی را به مجمع عمومی سازمان ملل ببرد. بر خلاف دولت اول ترامپ، این بار اروپاییها و کشورهای جنوب خلیج فارس هم در کنار آمریکا و مقابل ایران ایستادهاند. ستاره صبح در گفتوگو با علی بیگدلی، کارشناس و تحلیلگر سیاست خارجی به بررسی این موضوع پرداخت که در ادامه میخوانید:
علی بیگدلی در رابطه با ارجاع پرونده هستهای ایران به شورای امنیت گفت: ارسال پرونده هستهای ایران به شورای امنیت سازمان ملل در شرایط کنونی خبر خوبی نبود. شرایط ایران به اندازه کافی سخت هست و ای کاش مسئولین میتوانستند از وقوع این اتفاق جلوگیری کنند. بهتر بود پرونده ایران در آژانس میماند و به شورای امنیت نمیرفت، ارجاع پرونده هفتهای به شورای امنیت میتواند به اهرم فشار جدید آمریکا علیه ایران تبدیل شود. به ویژه که دست ترامپ درباره ایران، در دولت دوم اش بازتر است.
وی در این رابطه افزود: این بار اروپاییان و کشورهای جنوب خلیج فارس در کنار آمریکا قرار دارند. این گروه تلاش خواهند کرد انتقام جنگ اوکراین، حملات ایران به مواضع آمریکا در منطقه و بسته شدن تنگه هرمز را در شورای امنیت، از تهران بگیرند.
بیگدلی با تردید از موضع شرق در برابر پرونده هستهای ایران یاد کرد، وی در این خصوص اضافه کرد: نقش چین و روسیه در پرونده هفتهای تعیین کننده است. همین تعیین کنده سخت شدن شرایط برای ایران و هم تعیین کننده در تشدید نارضایتی و وضعیت اجتماعی در داخل کشور است. زیرا حساسیت داخلی نسبت به رابطه ایران و شرق بالا است. فراموش نکنیم که روسیه و چین دو دهه قبل به قطعنامه علیه ایران رأی مثبت داده بودند.
وی افزود: پرونده هستهای ایران در سال 84 برای اولین بار به شورای امنیت رفت و زمینه ساز تصویب قطعنامههای تحریمی علیه ایران شد. اگر در آن زمان توجه به دیپلماسی از توجه به ایدئولوژی پیش میافتاد امروز کشور در موقعیتی بهتر قرار داشت. بعد از حدود 20 سال در وضعیتی مشابه گرفتار شدهایم، ولی نسخه تقریباً همان نسخه قدیمی است و باز هم باید دست به دامان دیپلماسی شد. البته دیپلماسی که بر مبنای بده بستان تنظیم شده باشد نه دیپلماسی که بر مبنای ایدئولوژی باشد.
این کارشناس علوم سیاسی با اشاره به تشدید تنش در منطقه، یادآور شد: اگرچه در حال حاضر ایران در منطقه دست بالا را دارد، ولی اختلافات ایران و آمریکا به نقطهای برگشت ناپذیراست رسیده و ما روی لبه خطر حرکت میکنیم. در این جنگ تا امروز مقاومت کرده و مقاومت میکنیم، ولی ادامه داشتن و تشدید جنگ به ویژه ورود به سطح جنگ نفتکش ها؛ شرایط را برای تهران سختتر از پیش خواهد کرد. ماکه در کشور زندگی میکنیم و خودمان هر روز به چشم میبینیم که مردم با چه سختی روزگار میگذرانند. ادامه جنگ به معنی افزایش فشارها است.
وی افزود: هر دو طرف در مورد پیروزیهایی که به دست میآورند غلو میکنند. پیروزی ایران این است که با وجود جنگ و تحریم و فشارها هنور نظام سیاسیاش دست نخورده باقی مانده است. ولی فشار بالای اقتصادی ایران را به مرحله خطرناکی خواهد رساند.
این استاد تاریخ درباره ظرفیت دپلماسی ایران گفت: امروز تناسبی بین میدان و دیپلماسی وجود ندارد. در یک نظام ایدئولوژیک همواره حق به جانب میدان است. در چنین شرایطی دیپلماسی همچون یتیمی بی کس در گوشهای نظاره گر است درحالیکه فرمان باید در دست دیپلماسی باشد نه اینکه به مسکن یا نظاره گر تبدیل شود.
علی بیگدلی در پایان گفتوگو متذکر شد: تصمیمات بار ایدئولوژیک دارد. در جنگ ۸ ساله هم نشان دادیم که حاضرم ۸ سال جنگ را ادامه بدهیم، ولی به دیپلماسی تن نمیدهیم در مقطعی نمایندگانی از جامعه سیاسی اعراب منطقه به ایران آمدند و حاضر شدند میلیونها دلار خسارت جنگ را بپردازند، ولی قبول نکردند و جنگ ادامه پیدا کرد. این که حل مسائل از طریق دپلماسی برای ما دور از انتظار است، مشکلی بزرگ است.