ستاره صبح، فائزه صدر: انتظار برای توافق ایران و آمریکا به دقایقی تعیین کننده و سرنوشت ساز رسیده است. اما برخی از تحلیلگران احتمال توافق را رد و خطر آغاز درگیری را جدی میدانند. گروه دیگری معتقدند توافق مقطعی خواهد بود و بعد از گذر از صلحی ۶۰ روزه، آمریکا سناریوی آغاز جنگ به اجرا در میآید. ستاره صبح برای بررسی این احتمالات با حسن هانی زاده، کارشناس و تحلیلگر سیاست خارجی به گفتوگو نشسته که در ادامه میخوانید:
حسن هانی زاده درباره تدوین و شکل گیری توافق گفت: آخرین مرحله از پیشنویس یک توافقنامه بین ایران و آمریکا، توسط جمهوری اسلامی به طرف پاکستانی ارائه شد. وزیر امور خارجه پاکستان این متن نهایی شده را که مبتنی بر ۵ بند مهم و کلی است به طرف آمریکایی ارائه داد.
وی ضمن تشریح بندهای توافق، افزود: ایران خواهان آزادسازی کلیه داراییهای بلوکهشدهاش است. همچنین خواستار لغو تمامی تحریمهای اعمالشده از سال ۲۰۱۸ به اینطرف است. بازگشت وضعیت تنگه هرمز به شرایط پیش از جنگ رمضان نیز در این توافق دیدهشده است. مسئله عدم تعرض مجدد آمریکا به ایران نیز یکی از موارد مهم ثبتشده در این توافق است. پنجمین موضوع به محور مقاومت مربوط است به این صورت که هر توافق جامعی برای پایان دادن به حملات و تهاجمات آمریکا و به ایران باید شامل محور مقاومت ازجمله شامل حزبالله لبنان باشد. این پنج مورد مدنظر مقامات ایران است.
هانی زاده در ادامه با اشاره به دودستگی سیاسیون آمریکایی گفت: در کاخ سفید روی این پیشنویس اختلافنظر وجود دارد. جی دی ونس معتقد است ایالاتمتحده بیش از ایران به آتشبس نیاز دارد. به عقیده معاون رئیسجمهور آمریکا این کشور در آستانه برگزاری مسابقات جام جهانی فوتبال به آرامش نیاز دارد.
وی در این خصوص اضافه کرد: داخل کاخ سفید این درک وجود دارد که ارتش ایالاتمتحده بر اساس اطلاعات غلط اسرائیل وارد جنگ با ایران شد، جنگ رمضان پر از خطاهای محاسباتی بود و نتیجه این درگیری با اهدافی که آمریکا در نظر داشت فاصله دوری دارد. این گروه عقیده دارند باید به دور از فشار اسرائیل با ایران به توافق رسید. دونالد ترامپ به لابی اسرائیل وابسته است و با آنها شراکت اقتصادی دارد. رئیسجمهور آمریکا همچنان تحت تأثیر اسرائیل قرار دارد و نسبت به ایران ادبیاتی پرخاشگرانه اتخاذ کرده است.
این کارشناس سیاسی در ادامه اظهار داشت: شاهد دودستگی معناداری در کاخ سفید هستیم. درباره ایران موضع معاون رئیسجمهور آمریکا متفاوت از نگاه دونالد ترامپ است. جی دی ونس به دنبال دستاوردی صلحآمیز است تا برای دور بعدی انتخابات ریاست جمهوری ایالاتمتحده برگ برندهای در دست داشته باشد. اما دونالد ترامپ علاقهای ندارد وقتی او در رأس قدرت ایالاتمتحده قرار دارد، شخصیت دیگری بهعنوان یک سیاستمدار صلحطلب در آمریکا محبوبیت پیدا کند. ابهاماتی که امروز درباره توافق ایران و آمریکا وجود دارد نه به ایران بلکه به تنشهای داخلی در دولت آمریکا مربوط است و ترامپ از امضای سریع توافقنامه خودداری میکند.
این تحلیلگر سیاسی ضمن تشریح فضای سیاسی داخل کشور، اضافه کرد: دوقطبی شدن در داخل جامعه سیاسی کشور، هم وجود دارد. این وضعیت بافاصله گرفتن از جنگ رمضان بیشتر هم شده است. رئیسجمهور و رئیس مجلس برای برونرفت از شرایط فعلی به دنبال توافقی جامع هستند. وضعیت اقتصادی چالشبرانگیز است و شاهد افزایش قیمتها و فشار بر مردم هستیم. حاکمیت به دنبال توافق است ولی افرادی وجود دارند که هر نوع توافقی با آمریکا را به معنی تسلیم میدانند. همین درک باعث شده فشار بالایی بر روی تیم مذاکرهکننده وارد شود. اما کلیت حاکمیت بر پایان دادن به وضعیت نه جنگ و نه صلح مصمم است و اکثریت جامعه با این تصمیم همدل است. جدیت در مسیر توافق با آمادگی نظامی و انگشت به ماشه بودن منافاتی ندارد. در ضمن رصد دشمن، باید اجازه داد تیم مذاکرهکننده کار خود را انجام دهد.
حسن هانی زاده در پایان گفتوگو متذکر شد: این جنگ بخش بزرگی از جهان را تحت تأثیر قرار داد. نیاز بازارها به یک میلیارد و چهارصد میلیون بشکه نفت نادیده گرفتنی نیست. ترامپ مدتی است که با اظهارات خود آشفتگی در بازارها به وجود آورده است. جام جهانی در پیش است و حداقل در یک مقطع دوماهه شاهد آرامش خواهیم بود ولی به عقیده من بعد از این تاریخ ایران در خطر است. آمریکا امروز به آرامش نیاز دارد و شاید توافق فعلی مقطعی باشد. باید برای بعد از این ۶۰ روز و سناریوهای مختلفی که آمریکا و اسرائیل طراحی کردهاند آماده باشیم. شاید این بار گروهکهای تروریستی در اطراف ایران سازماندهی و فعال شوند و آشفتگی و درگیری به داخل مرزها کشیده شود. احتمال حمله نظامی را باید همواره جدی گرفت.