ستاره صبح، فائزه صدر: هم زمان با انسداد مذاکرات، وقتی چشم انداز صلح ناپیدا شد؛ سایه جنگی دیگر بر آسمان ایران سنگینی کرد. وضعیت نه جنگ و نه صلح در خوش بینانه ترین نگاه با گفتوگو و رسیدن به یک توافق تغییر پیدا خواهد کرد. اما نگاه بدبینانهای مبتنی بر شروع جنگ نیز محتمل است که پاسخی طبیعی به دیدگاههای افراطی و پشت کردن به مذاکرات است.
ستاره صبح در گفتوگو با علی ودایع، کارشناس و تحلیلگر سیاسی به بررسی این موضوع پرداخته که در ادامه میخوانید:
علی ودایع با اشاره به شیوه برخورد رئیسجمهور آمریکا با مسئله ایران گفت: استراتژی ترامپ مشخص شده است و آن هم تلاش برای غیر قابل پیش بینی بودن است. شاهد الگوریتمی تکراری تخاصم بین تهران و واشنگتن هستیم. امروز به شکل ویژه شاهد چهارچوبی هستیم که شبیه به دو جنگ قبلی است.
وی افزود: اگرچه نگاهها بر سناریو محتمل جنگ دوخته شده است و هر لحظه ممکن است جنگ شروع شود، ولی طرف آمریکایی در دو جنگ قبلی تلاش کرد حمله را غافلگیرانه آغاز کند. اما امروز در شرایط آتش بس موقت و با وجود پروپاگاندای رسانهای طرف مقابل شرایط با دو دوره قبلی متفاوت است. در دو جنگ قبلی احتمال حمله را اینچنین در بوق و کرنا نکرده بودند.
این کارشناس سیاست خارجی درباره احتمال موفقیت در مذاکرات اظهار داشت: من فکر میکنم ترامپ همچنان دوست دارد مثل یک شو من رفتار کند و ویترین نمایش را آن طور که میخواهد بچیند ولی این بار هر دو طرف نمیخواهند احتمال موفقیت مذاکرات و به نتیجه رسیدن توافق را نادیده بگیرند. با وجود پر رنگ بودن احتمال جنگ، گزینه توافق همچنان جدی است. چون دو طرف با مشکلات و محدودیتهایی روبهرو هستند.
وی در ادامه افزود: امروز دو سناریو به یک اندازه محتمل است یا به سمت توافق میرویم که حتی اگر پیش نویس توافق به امضای طرفین برسد، گزینه جنگ خنثی میشود. به نظر من این سناریو واقع بینانه تر است. آمریکا جام جهانی فوتبال را پیش رو دارد و به برهم خوردن صحنه نمایش علاقهای ندارد. اگر مسابقات جام جهانی تحت الشعاع جنگ ایران و ایالات متحده قرار بگیرد آمریکا ضرر خواهد کرد.
این تحلیلگر سیاست خارجی درباره از سرگیری حملات گفت: اگر سناریوی حمله را بررسی کنیم این بار جنگ از طرف آمریکاییها طوری خواهد بود که ایران با ضرباتی شدید، ولی کوتاه مدت روبهرو شود.
طرف مقابل در جنگ دوم فکر میکرد شدت ضرباتش کافی است و به سرعت به اهداف اش خواهد رسید. ترامپ در جنگ اسیر اطلاعات غلط اسرائیلیها شد. اگرچه ایران هم در آن جنگ هزینه داد، ولی با توجه به برآوردهای اولیه آمریکا نتیجه جنگ با آنچه دونالد ترامپ منتظرش بود، بسیار متفاوت دیده شد.
وی در این خصوص متذکر شد: امروز در نقطهای قرار داریم که هزینه شرایط نه جنگ و نه صلح برای طرف مقابل بیش از ایران است. محاصره در محاصرهای که پیرامون ایران شکل گرفته برای آمریکا پر هزینه است. دپوی این همه تسلیحات نظامی و ناوهای جنگی در خلیج فارس برای ایالات متحده هزینه دارد. امروز بخشی از خروجی اتاق جنگ آمریکا بلوف است چون تا اینجا بسیاری از تهدیدات رئیسجمهور آمریکا عملی نشده است. خطر جنگ جدی و واقعی است، ولی صددرصدی نیست.
ودایع با تشریح تنگناهای ایالات متحده در شرایط کنونی، گفت: زمان در فضای سیاسی داخلی آمریکا گران قیمت است. زمانی از دست میرود و آمریکا به تاریخهای حساس و مهم نزدیک میشود. آمریکا میخواهد از وضعیت نه جنگ و نه صلح خارج شود و تنش با ایران تعیین تکلیف گردد.
علی ودایع در پایان گفتوگو یادآور شد: توماس شرینگ در کتاب استراتژی تعارض به تشریح شیوه غیر قابل پیش بینی بودن میپردازد که دونالد ترامپ نیز در کتاب هنر معامله به این روش اشاره میکند. براساس این نظریه آنقدر سطح بلوف و اعمال فشار بالا برده میشود که طرف مقابل نتواند مرز بین واقعیت و اغراق را تشخیص دهد از این رو بیشتر دچار آشوب فکری میشود. امروز از طرف آمریکاییها در حال مشاهده این شیوه سیاست ورزی هستیم.