حتی وقتی مذاکره مستقیم بین وزیر خارجه ایران و وزیر خارجه آمریکا صورت گرفت و در سال ۹۴ برجام به امضا رسید، تندروها، پایدارچیها و آخرالزمانیها برجام را در صحن علنی مجلس آتش زدند.
وقتی دیپلماسی به جایی نرسید، تحریمها شدت گرفت و در نهایت جنگ ۱۲ روزه و جنگ کنونی رخ داد. ایران و آمریکا ۴۰ روز با یکدیگر جنگیدند، اما در روز چهلم به این نتیجه رسیدند که تن به آتشبس بدهند تا شاید به توافقی پایدار برسند.
مذاکرات بین دو کشور این بار، برخلاف گذشته، در بالاترین سطح پس از انقلاب برگزار شده است؛ بهطوری که ریاست هیئت ایرانی را رئیس مجلس و ریاست هیئت آمریکایی را معاون رئیسجمهور بر عهده دارند. اختلافات بنیادی بین دو طرف وجود دارد، اما اگر یکی از طرفین از خواستههای حداکثری خود کوتاه بیاید، توافق ممکن است. در غیر این صورت، اگر بر مواضع حداکثری پافشاری شود، توافقی در کار نخواهد بود و جنگ دوباره از سر گرفته خواهد شد؛ جنگی نابرابر که یک طرف آن آمریکا و اسرائیل و طرف دیگر ایران است. تا اینجای کار، آمریکا و اسرائیل و متحدانشان نتوانستهاند ایران را از پای درآورند. در حالی که تصور میکردند ایران سقوط میکند، این اتفاق رخ نداد و ایران مقاومت و تابآوری از خود نشان داد، هرچند هزینههای سنگین انسانی و مالی پرداخت کرده است.
روز گذشته دور اول مذاکرات انجام شد و اخبار درز کرده نشان میدهد که آمریکا موافقت کرده ۶ میلیارد دلار از پول ایران که در سال ۱۴۰۲ و پیش از حمله حماس به اسرائیل، در جریان تبادل گروگانها از کره آزاد و به قطر منتقل شده بود، آزاد شود. این پول پس از حمله حماس به اسرائیل در قطر بلوکه شد. قرار بود این منابع برای خرید غذا، دارو و کالاهای غیرتحریمی هزینه شود. اگر این خبر درست باشد، ۶ میلیارد دلار رقم کمی نیست و میتواند یک پیروزی دیپلماتیک تلقی شود.
با این حال، موانع توافق در هر دو طرف وجود دارد. در طرف مقابل، اسرائیل و تندروهای آمریکایی قرار دارند و در داخل ایران نیز گروههایی هستند که در خیابان شعار «مرگ بر سازش» میدهند و معتقدند «این آخرین پیام است؛ مذاکره حرام است». اگر قرار باشد بدهبستانی صورت نگیرد، توافقی هم حاصل نخواهد شد و احتمال بازگشت جنگ وجود دارد.
اکنون چشمها به اسلامآباد دوخته شده است تا مشخص شود آیا توافقی حاصل میشود یا خیر. گزارش پیشرو، تازهترین واکنشها و حدسوگمانها را درباره مذاکرات ایران و آمریکا با میانجیگری پاکستان بررسی میکند.