با برگزاری دور سوم مذاکرات ایران و آمریکا در ژنو، فضای سیاسی و اقتصادی کشور وارد مرحلهای از ابهام شده است. خبرهای ضد و نقیض از سوی تهران و واشنگتن، سناریوی «نه جنگ، نه صلح» را تقویت کرده؛ وضعیتی که بهطور سنتی بازارهای مالی، بهویژه بازار طلا را دچار نوسان میکند. تجربههای گذشته نشان میدهد هر زمان تنش میان ایران و آمریکا افزایش یافته، تقاضا برای داراییهای امن مانند طلا رشد کرده است. اکنون نیز فعالان بازار در حال ارزیابی این پرسش هستند: آیا طلا در کوتاهمدت جهش میکند یا در انتظار توافق، وارد فاز اصلاحی میشود؟
سناریوی اول: تشدید تنش و صعود هیجانی طلا
در صورت شکست مذاکرات و افزایش تنش میان ایران و آمریکا، بازار طلا میتواند با موجی از تقاضای هیجانی روبهرو شود. تجربه دورههایی مانند خروج آمریکا از برجام در سال ۲۰۱۸ نشان داد که افزایش ریسک ژئوپلیتیک مستقیماً بر رشد قیمت طلا در بازار داخلی اثرگذار است.
اگر فضای «تهدید نظامی» یا اعمال تحریمهای تازه تقویت شود، احتمال رشد نرخ ارز داخلی نیز بالا میرود؛ عاملی که بهطور مضاعف قیمت طلا و سکه را صعودی میکند. در چنین شرایطی حتی اگر اونس جهانی تغییر محسوسی نداشته باشد، اثر نرخ دلار میتواند موتور اصلی افزایش قیمت باشد. بنابراین در کوتاهمدت، سناریوی تشدید تنش به معنای احتمال رشد شارپی و کوتاهمدت طلاست.
سناریوی دوم: توافق موقت و اصلاح قیمتها
اما اگر مذاکرات به یک توافق موقت یا سیگنالهای مثبت عملی منجر شود، بازار ممکن است واکنش معکوس نشان دهد. کاهش ریسک سیاسی معمولاً باعث افت انتظارات تورمی و تعدیل نرخ ارز میشود. در این حالت، بخشی از حباب ایجادشده در بازار طلا تخلیه خواهد شد.
با این حال باید توجه داشت که اقتصاد ایران همچنان با تورم ساختاری مواجه است. حتی در صورت توافق محدود، بعید است کاهش قیمت طلا عمیق و پایدار باشد؛ بلکه بیشتر میتوان انتظار یک اصلاح مقطعی و کنترلشده را داشت. بنابراین افت احتمالی قیمتها ممکن است فرصت خرید برای سرمایهگذاران میانمدت تلقی شود.
وضعیت «نه جنگ، نه صلح»؛ سناریوی محتمل بازار
مهمترین سناریوی فعلی، ادامه وضعیت مبهم و کشدار است؛ حالتی که نه توافق قطعی حاصل میشود و نه درگیری مستقیم رخ میدهد. این وضعیت معمولاً منجر به نوسانات رفتوبرگشتی در بازار طلا میشود. معاملهگران کوتاهمدت از موجهای خبری استفاده میکنند و قیمتها در یک کانال پرنوسان حرکت میکنند.
در چنین فضایی، طلا بیشتر تابع «خبر» خواهد بود تا متغیرهای بنیادین. هر اظهارنظر از سوی مقامات ایرانی یا آمریکایی میتواند بازار را چند درصد جابهجا کند. بنابراین پیشبینی کوتاهمدت نشان میدهد بازار طلا در هفتههای آینده با نوسان بالا اما بدون روند قطعی بلندمدت مواجه خواهد بود.
احتیاط در اوج ابهام
با توجه به تنش ایران و آمریکا، مذاکرات ژنو و فضای نه جنگ نه صلح، پیشبینی کوتاهمدت قیمت طلا نشاندهنده افزایش نوسانات است. اگر ریسک سیاسی تشدید شود، احتمال جهش قیمت وجود دارد؛ اگر سیگنال توافق تقویت شود، اصلاح مقطعی دور از انتظار نیست.
برای سرمایهگذاران، مدیریت ریسک و پرهیز از رفتار هیجانی اهمیت بیشتری از پیشبینی قطعی دارد. در شرایط فعلی، طلا همچنان یک دارایی امن محسوب میشود، اما ورود یا خروج از بازار باید با توجه به اخبار سیاسی و روند نرخ ارز انجام شود.