پیام این حضور این بود که ما هم میخواهیم مذاکره کنیم و هم آماده جنگ هستیم. تجربه نشان داده است که مذاکره غیرمستقیم نتیجه نمیدهد. به همین دلیل اجماع نظر کنشگران، صاحبنظران و تحلیلگران این بوده و هست که ایران باید مذاکره مستقیم انجام میداد نه غیرمستقیم.
واقعیت این است که نه طرف آمریکایی و نه طرف ایرانی جزئیات ۸ ساعت مذاکره فشردهای را که در سه دور صورت گرفت، منتشر نکردهاند. آنچه به رسانهها درز کرده این است که ایران حاضر نیست در مورد غنیسازی صفر و انتقال ۴۰۰ کیلوگرم اورانیوم با غنای ۹۰ درصد به خارج مذاکره کند و در مورد دیگر موضوعات مثل نیروهای محور مقاومت و برد موشکها نیز قصد ندارد وارد مذاکره شود. پس راجع به چه میخواهند مذاکره کند؟
عراقچی گفته تنها حاضر است در مورد سطح غنیسازی مذاکره کند که احتمالاً منظور او این است که غنیسازی ۲۰ درصدی و ۶۰ درصدی کنار گذاشته شود و به غنیسازی ۳.۶۷ درصدی که در برجام پیشبینی شده بود و از سوی آمریکا به رسمیت شناخته شود، برگردد.
طرف آمریکایی از طریق میانجی خواسته خود را منتقل کرده است. این خواستهها عبارتاند از:
۱- غنیسازی صفر
۲- انتقال اورانیوم ذخیرهشده ۴۰۰ کیلوگرمی به خارج
۳- دست کشیدن از حمایت از محور مقاومت
۴- کاهش برد موشکها
آمریکا بهصورت تدریجی به دنبال تحقق این خواستهها از طریق فشار سیاسی، اقتصادی و نظامی است.
آنچه در دو روز گذشته روی خروجی خبرگزاریها قرار گرفت نشان میدهد که نه آمریکا و نه ایران قصد کوتاه آمدن از خواستههای خود را ندارند. عراقچی گفته است اگر یک قدم کوتاه بیاییم باید قدمهای بعدی را هم برداریم، بنابراین کوتاه نمیآییم.
وقتی دو طرف سرسختی از خود نشان میدهند، باید در انتظار تحریمهای بیشتر، فشار سیاسی بیشتر و حتی جنگ بود. ایران در سال ۹۸ و در دولت روحانی، در یک خطای محاسباتی به این نتیجه رسید که از سطح غنیسازی ۳.۶۷ درصد عبور کند تا غرب بترسد و امتیاز بدهد. آنچه در عمل مشاهده شد این بود که فشار سیاسی، اقتصادی و نظامی بیشتر شد و نتیجه آن جنگ ۱۲ روزه شد.
اکنون به نظر میرسد عراقچی به دنبال همان غنیسازی ۳.۶۷ درصدی است که در برجام بود و آمریکا آن را پذیرفته بود. این یعنی عقب رفت و پرداخت هزینه. اگر ایران همان سطح غنیسازی ۳.۶۷ درصد را حفظ میکرد، نه جنگی رخ میداد و نه تحریمها بیشتر میشد. بنابراین کسانی که این مسیر را تغییر دادند، اکنون باید به ملت پاسخ دهند که نتیجه کارشان چه بوده، آیا مثبت بوده یا نه.