ستاره صبح - فائزه صدر: درحالیکه خبرها از نزدیک شدن ابرناو هواپیمابر آبراهام لینکلن میگویند که راهی خاورمیانه شده است؛ برخی از تحلیلگران، ورود این شهر دریایی و نظامی کوچک به خلیج فارس را بیش از آنکه گزینهای نظامی ببینند، ابزار فشار سیاسی میدانند. این گروه نزدیک شدن تهدید نظامی ایالات متحده را نشانهای از فشار بیشتر برای توافق میدانند و احتمال وقوع جنگ را به زمانی موکول کردهاند که از نظر آمریکا، توافق از دسترس خارج شود. ستاره صبح در گفتوگو با عبدالرضا فرجی راد، دیپلمات پیشین و استاد ژئوپلیتیک به بررسی این گزینه پرداخته که در ادامه میخوانید:
عبدالرضا فرجی راد با اشاره به تهدیدات نظامی اخیر ایالات متحده گفت: اعزام نیروهای آمریکایی به منطقه، از ناو آبراهام لینکن تا هواپیماهای آمریکایی و انگلیسی به معنی تشدید تنش است. طرف ایرانی نیز با ادبیات دیپلماتیک به این وضعیت پاسخ میدهد تا طرف مقابل خطایی مرتکب نشود. در چنین شرایطی نمیتوان گفت هیچ اتفاقی نمیافتد و شاهد حمله نظامی نخواهیم بود. به ویژه که ایران برای عمل متقابل آمادگی خود را به دست آورده است.
فرجی راد افزود: دونالد ترامپ هر روز حرفی میزند یک روز از آمادگی برای مذاکره صحبت کرده و گفته طرف ایرانی آماده گفتوگو با آمریکا است و روز دیگر تهدید میکند و از ضربه زدن به نظام سیاسی ایران میگوید. باید هر دو روی سخن او را جدی گرفت و طرف ایرانی امروز حرفهای رئیسجمهور آمریکا را جدی گرفته است.
این استاد ژئوپلیتیک در ادامه اضافه کرد: در درجه اول باید این احتمال را بدهیم که همچون جنگ ۱۲ روزه که دونالد ترامپ به شکل غافلگیر کنندهای دستور حمله داد، این وضعیت میتواند تکرار شود. نکته دوم توجه به فشاری است که آمریکا به ایران میآورد تا با تهدید به حمله نظامی تهران را پای میز مذاکره بنشاند و آن چه که میخواهد را از این طریق به دست بیاورد. ترامپ سه برای ایران شرط اعلام کرده، اما ویتکاف آن را به چهار شرط تبدیل کرده است. وی با یادآوری نقش اسرائیل در جنگ احتمالی میان ایران و آمریکا، اظهار داشت: این احتمال وجود دارد که اقدام نظامی آمریکا در حد وارد کردن یک ضربه باشد نه جنگ. البته آمریکا میداند که ایران در برابر هر حملهای عمل متقابلی انجام خواهد داد. هاکان فیدان، سیاستمدار ترک اعلام کرده اسرائیل خود را برای حمله به ایران آماده میکند. اسرائیل بدون هماهنگی با آمریکا چنین کاری نخواهد کرد.
این کارشناس سیاسی در رابطه با پیش بینی زمان وقوع جنگ خاطرنشان ساخت: هیچ کسی نمیتواند زمان وقوع جنگ را پیش بینی کند. به نظر من سناریوی فشار و تهدید نظامی برای کشاندن ایران به میز مذاکره و توافق واقع بینانه تر است. اگر ایران حاضر به توافق نشود، ضربه نظامی محتمل است.
این دیپلمات پیشین با تاکید بر لزوم گفتوگو متذکر شد: به نظر من ایران باید وارد مذاکره شود، ولی نه گفتوگویی آشکار. آمریکا شروطی را اعلام کرده و طرف ایرانی آنها را رد کرده است. ترامپ با این غرور و سرمستی نمیتواند از شروط خود عقب نشینی کند. به ویژه که در مورد اوکراین، ونزوئلا و گرینلند نیز موفقیتهای نسبی کسب کرده و در دنیا ژستی تهاجمی دارد و با عقب نشینی آشکار از شروط خود دچار ورشکستگی سیاسی میشود. ایران و آمریکا در مذاکراتی پشت پرده میتوانند بده بستان داشته باشند.
وی گفت: اگر ایران و آمریکا مجدداً پشت میز مذاکره بنشینند بعید است که آمریکا تنش را بالا ببرد ایران هم این بار حواس جمعتر از قبل است. آمریکا با مذاکره و یا بی مذاکره میتواند به ایران حمله کند، ولی نشستن پای میز مذاکره احتمال حمله را نزدیک به صفر خواهد کرد. حمله قبلی برای ایران غیرمنتظره بود ولی این بار ایران در حال آماده باش است و طرف مقابل از این آمادگی خبر دارد.
عبدالرضا فرجی راد در پایان گفتوگو تاکید داشت: نکته مثبت مذاکرات محرمانه این است که مزاحمان نیز اختلالی ایجاد نخواهند کرد. برخی از کشورها با توافق احتمالی ایران و آمریکا همدل نیستند و مذاکرات پشت پرده میتواند احتمال شیطنت و سنگ اندازی آنها را کاهش دهد.