اگرچه برخی معتقدند ورزش سیاسی نیست، اما واقعیت چیز دیگری را نشان میدهد. شاید خود ورزش به تنهایی یک امر سیاسی نباشد اما وجود آن همه بیننده و هوادار بازیهای بینالمللی مثل جام جهانی، سیاستمداران و رسانهها را به این طمع میاندازد که از فرصت فراگیر شدن سریع اخبار این رویدادها استفاده کنند و در حاشیه آن پیامهای سیاسی خود را منتقل کنند. به گزارش ایسنا، جام جهانی ۲۰۲۲ که بهتازگی به پایان رسیده نیز از این قاعده مستثنی نبوده و اتفاقات سیاسی مختلفی در حاشیه این رویداد بزرگ ورزشی رقم خورده است. به بهانه پایان بازیهای این دوره از جام جهانی بهمرور برخی از این اتفاقات میپردازیم.
حذف روسیه
چیزی از آغاز جنگ روسیه و اوکراین نگذشته بود که برخی مجامع ورزشی بینالمللی از جمله فیفا و یوفا تصمیم به تعلیق تیمهای ملی و باشگاهی کشور روسیه از رقابتهای بینالمللی گرفتند. با این تصمیم تیم ملی فوتبال روسیه از رسیدن به جام جهانی ۲۰۲۲ بازماند. این در حالی بود که روسیه در دور قبلی جام جهانی در سال ۲۰۱۸ میزبان این رویداد جهانی بود.
میزبانی قطر
میزبانی قطر برای جام جهانی پرماجرا بود و حواشی بسیاری داشت. این کشور کم وسعت اسلامی سعی کرده بود بهخوبی از طریق میزبانی بازیهای جام جهانی فرهنگ خود را به نمایش بگذارد. وضع قوانینی چون ممنوعیت استفاده از مشروبات الکلی، برخی محدودیتهای پوششی و ... از جمله مواردی بود که موجب شد برخی کشورهای اروپایی به میزبانی قطر واکنش نشان بدهند. برای مثال بازیکنان تیم ملی آلمان در مخالفت با سیاستهای سفتوسخت قطر، در یکی از بازیهای خود دستشان را جلوی دهانشان گرفتند؛ زیرا قطر به هواپیمایی که اعضای تیم ملی آلمان را به این کشور آورده بود، به دلیل وجود نقشها و علامتهای همجنسگرایی اجازه فرود نداده بود.
حواشی تیم ملی ایران
عدهای در روزهایی که ایران دچار ناآرامیهایی بود سعی کردند از فوتبال و جام جهانی در راستای پیشبرد اهداف سیاسی خود استفاده کنند. بهطور مثال کسانی که از مدتها قبل با موج تحریم و فشار علیه ایران همراهی میکردند مدتی پیش از شروع رقابتهای جام جهانی بر طبل حذف ایران از این دوره کوبیدند. اگرچه آنها برای رسیدن به هدفشان به دروغ و جوسازی متوسل شدند، اما درنهایت با خواستهشان موافقت نشد و حرکتشان با شکست مواجه شد.
اصرار رسانههای خارجی برای پرسیدن سؤالات سیاسی درباره شرایط ایران از بازیکنان و سایر عوامل تیم ملی یکی دیگر از این حواشی بود. همزمان شدن بازیهای ایران در جام جهانی با برخی ناآرامیها در ایران باعث شده بود که هر حرکت تیم ملی سیاسی تفسیر شود؛ از خواندن یا نخواندن سرود ملی توسط بازیکنان گرفته تا عکسهایی که از آنها منتشر میشد و حتی شادیهای پس از گلشان!
پیام نوعدوستانه مراکش به دنیا
مراکش در این دوره از بازیها شگفتانگیز ظاهر شد و درخشید. تیم ملی این کشور با حذف تیمهای قدرتمندی از جمله بلژیک، اسپانیا و پرتغال شگفتیساز این جام جهانی شد. برخی غلبه تیم ملی مراکش بر تیمهای اروپایی را انتقام این کشور آفریقایی از کشورهای استعمارگر خود تلقی میکردند؛ اما مهمترین پیامی که تیم ملی مراکش پس از هر پیروزی خود به دنیا مخابره میکرد یک پیام نوعدوستانه و درعینحال سیاسی بود: «حمایت از فلسطین». هواداران تیم ملی مراکش در تمام طول بازیهای این کشور، پرچم فلسطین را در کنار پرچم خود بالا میبردند. بازیکنان این تیم نیز پس از هر پیروزی در کنار پرچم کشورشان، پرچم فلسطین را هم بر دوش میانداختند و با این حرکت اعتراضشان را نسبت به اشغال این کشور توسط رژیم صهیونیستی اعلام میکردند.
درخواست رئیسجمهور اوکراین از فیفا
چند روز قبل از بازی فینال جام جهانی سیانان خبری مبنی بر درخواست رئیسجمهور اوکراین از فیفا منتشر کرد. به گفته این خبرگزاری، ولودیمیر زلنسکی از فیفا خواسته بود پیش از آغاز بازی فینال جام جهانی فوتبال در قطر، یک پیام تصویری برای تماشاگران در استادیوم پخش کند. درخواستی که با مخالفت فیفا مواجه شد.
خواسته غیرمعمول رئیسجمهور اوکراین از فیفا نشان میدهد که جام جهانی بهعنوان یکی از مهمترین رویدادهای بینالمللی برای افراد یا کشورهایی که قصد بیان دیدگاههای سیاسی خود را دارند حائز اهمیت است. اتفاقی که گویا چندان به مذاق فیفا هم خوش نمیآید.