علی پروینی: در دنیای امروز که بسیاری از فعالیتهای روزانه پشت میز، مقابل رایانه یا با تلفن همراه انجام میشود، کمتحرکی به یکی از مشکلات مهم سلامت عمومی تبدیل شده است. ساعتهای طولانی نشستن، استفاده از خودرو برای مسیرهای کوتاه و کاهش فعالیتهای بدنی روزمره باعث شده است بسیاری از افراد فرصت کافی برای تحرک نداشته باشند.
در چنین شرایطی، پیادهروی یکی از سادهترین و کمهزینهترین روشها برای افزایش فعالیت بدنی است. این فعالیت به تجهیزات تخصصی، باشگاه ورزشی یا برنامههای پیچیده نیاز ندارد و تقریباً در هر مکانی قابل انجام است.
پیادهروی منظم میتواند به سلامت قلب و عروق، کنترل وزن، بهبود وضعیت قند خون، تقویت عضلات و کاهش فشارهای روانی کمک کند. نکته مهم این است که برای بهرهمندی از فواید آن، لازم نیست از همان ابتدا مسافتهای طولانی را طی کنید. استمرار در فعالیت، مهمتر از شروع با تمرینهای سنگین است.
پیادهروی چگونه
از قلب محافظت میکند؟
قلب یکی از مهمترین اندامهای بدن است که برای حفظ عملکرد طبیعی به فعالیت بدنی منظم نیاز دارد. پیادهروی با افزایش تدریجی ضربان قلب و بهبود گردش خون، به تقویت سیستم قلبیعروقی کمک میکند.
فعالیت بدنی منظم میتواند در کاهش فشار خون، بهبود آمادگی قلبی و افزایش توانایی بدن برای استفاده از اکسیژن مؤثر باشد. همچنین شواهد علمی نشان میدهد فعالیت بدنی مناسب با کاهش خطر ابتلا به بیماریهای قلبیعروقی ارتباط دارد. افرادی که بیشتر ساعات روز را بدون تحرک سپری میکنند، بهتر است پیادهروی را به بخشی از برنامه روزانه خود تبدیل کنند. حتی چند نوبت پیادهروی کوتاه در طول روز میتواند بهتر از نشستن مداوم باشد. البته پیادهروی جایگزین درمان دارویی یا مراقبت پزشکی نیست. افرادی که بیماری قلبی شناختهشده دارند یا هنگام فعالیت دچار درد قفسه سینه و تنگی نفس غیرعادی میشوند، باید پیش از افزایش شدت ورزش با پزشک مشورت کنند.
آیا پیادهروی به کاهش وزن کمک میکند؟
یکی از دلایل محبوبیت پیادهروی، نقش آن در مدیریت وزن است. هنگام راه رفتن، بدن برای تأمین انرژی عضلات از ذخایر انرژی استفاده میکند و بخشی از کالری دریافتی روزانه مصرف میشود. میزان کالری مصرفشده به عواملی مانند وزن بدن، سرعت حرکت، مدت فعالیت، شیب مسیر و شرایط جسمانی بستگی دارد. به همین دلیل، نمیتوان برای همه افراد عدد یکسانی در نظر گرفت.
پیادهروی زمانی تأثیر بیشتری بر کاهش وزن دارد که با تغذیه متعادل همراه باشد. اگر فرد پس از هر بار پیادهروی، کالری بسیار بیشتری از نیاز بدن مصرف کند، کاهش وزن دشوار خواهد شد.
برای افرادی که قصد کاهش وزن دارند، پیادهروی سریع یکی از گزینههای مناسب است. این فعالیت علاوه بر افزایش مصرف انرژی، نسبت به بسیاری از ورزشهای سنگین فشار کمتری به مفاصل وارد میکند. البته افراد دارای اضافهوزن شدید یا مشکلات مفصلی بهتر است با سرعت ملایم شروع کنند و بهتدریج مدت فعالیت را افزایش دهند.
تأثیر پیادهروی بر قند خون
و پیشگیری از دیابت
یکی از فواید مهم فعالیت بدنی، کمک به تنظیم قند خون است. هنگام حرکت عضلات، بدن از گلوکز برای تولید انرژی استفاده میکند. فعالیت بدنی منظم همچنین میتواند حساسیت سلولها به انسولین را بهبود دهد. این موضوع برای افرادی که در معرض ابتلا به دیابت نوع دوم هستند اهمیت ویژهای دارد. پیادهروی منظم در کنار تغذیه سالم و کنترل وزن میتواند به کاهش خطر ابتلا به این بیماری کمک کند. حتی پیادهروی کوتاه پس از وعدههای غذایی نیز ممکن است به کنترل افزایش قند خون بعد از غذا کمک کند. برای مثال، ۱۰ تا ۱۵ دقیقه راه رفتن آرام پس از ناهار یا شام میتواند انتخاب مناسبی باشد. افراد مبتلا به دیابت که داروهای کاهنده قند خون یا انسولین مصرف میکنند، باید درباره احتمال افت قند خون هنگام فعالیت بدنی با پزشک خود مشورت کنند.
پیادهروی و سلامت روان
فواید پیادهروی فقط به سلامت جسم محدود نمیشود. فعالیت بدنی منظم میتواند به بهبود خلقوخو، کاهش اضطراب و مدیریت فشارهای روانی کمک کند. بسیاری از افراد پس از یک روز کاری پراسترس، با چند دقیقه پیادهروی احساس آرامش بیشتری پیدا میکنند. تغییر محیط، دور شدن از فضای بسته و تمرکز بر حرکت بدن میتواند به کاهش تنشهای روزانه کمک کند.
پیادهروی در فضای سبز و محیطهای طبیعی نیز برای بسیاری از افراد تجربه آرامشبخشی ایجاد میکند. تماشای درختان، تنفس هوای آزاد و دور شدن موقت از صفحه نمایش تلفن همراه میتواند فرصتی برای استراحت ذهن فراهم کند.
همچنین فعالیت بدنی منظم با بهبود کیفیت خواب ارتباط دارد. افرادی که برنامه تحرک مناسبی دارند، ممکن است راحتتر به خواب بروند و استراحت شبانه بهتری تجربه کنند.
البته پیادهروی بهتنهایی درمان افسردگی یا اختلالات اضطرابی نیست، اما میتواند در کنار درمانهای تخصصی نقش حمایتی داشته باشد.
روزانه چند دقیقه پیادهروی کنیم؟
بر اساس توصیههای سازمان جهانی بهداشت، بزرگسالان باید در طول هفته دستکم ۱۵۰ تا ۳۰۰ دقیقه فعالیت بدنی هوازی با شدت متوسط یا ۷۵ تا ۱۵۰ دقیقه فعالیت شدید انجام دهند.
پیادهروی سریع یکی از فعالیتهایی است که میتواند در گروه فعالیتهای با شدت متوسط قرار بگیرد. بنابراین، روزانه حدود ۳۰ دقیقه پیادهروی سریع در پنج روز هفته میتواند بخش مهمی از نیاز هفتگی بدن به فعالیت بدنی را تأمین کند.
با این حال، افرادی که مدت زیادی کمتحرک بودهاند، نباید از همان روز نخست خود را ملزم به پیادهروی طولانی کنند.
هر دو نوع پیادهروی میتوانند مفید باشند، اما شدت فعالیت بر میزان تأثیر آن بر آمادگی قلبی و جسمانی اثر میگذارد. در پیادهروی آرام، بدن با فشار کمتری فعالیت میکند و این روش برای افراد مبتدی، سالمندان و کسانی که بهتازگی فعالیت بدنی را شروع کردهاند مناسب است.
در مقابل، پیادهروی سریع ضربان قلب و مصرف انرژی را بیشتر افزایش میدهد و میتواند برای بهبود آمادگی هوازی مفید باشد.