پاکستان در سال‌های ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶ مسیر تازه‌ای در سیاست خارجی خود دنبال کرده است؛ مسیری که هدف آن تبدیل اسلام‌آباد از یک قدرت نظامی جنوب آسیا به بازیگری تأثیرگذار در معادلات خاورمیانه، آسیای مرکزی و رقابت قدرت‌های بزرگ است. نزدیکی به دولت دونالد ترامپ، همکاری دفاعی با عربستان و ترکیه و تلاش برای میانجی‌گری میان ایران و آمریکا، بخشی از این راهبرد محسوب می‌شود. بااین‌حال، گسترش نقش خارجی پاکستان در شرایطی صورت می‌گیرد که این کشور با بحران‌های داخلی، اقتصادی و امنیتی متعددی روبه‌روست.
نخستین چالش، استمرار رقابت با هند است. درگیری نظامی چهارروزه دو کشور در مه ۲۰۲۵ نشان داد که اختلافات کشمیر و رقابت تسلیحاتی همچنان ظرفیت تبدیل شدن به بحرانی منطقه‌ای را دارند. اگرچه آتش‌بس برقرار شد، اختلافات بنیادین همچنان پابرجاست. اسلام‌آباد ناچار است برای حفظ بازدارندگی در جبهه شرقی، منابع قابل‌توجهی اختصاص دهد؛ منابعی که می‌توانست صرف توسعه اقتصادی و مدیریت بحران‌های داخلی شود. استمرار این رقابت همچنین خطر محاسبه اشتباه میان دو قدرت هسته‌ای را افزایش می‌دهد.
در جبهه غربی نیز روابط پاکستان و افغانستان به مرحله‌ای پرتنش رسیده است. اسلام‌آباد طالبان را به فراهم کردن پناهگاه برای تحریک طالبان پاکستان متهم می‌کند؛ اتهامی که کابل آن را رد کرده است. حملات مرزی، عملیات نظامی و بسته‌شدن گذرگاه‌های تجاری، علاوه بر افزایش هزینه‌های امنیتی، تجارت و معیشت مرزنشینان را نیز تحت تأثیر قرار داده است. تداوم این وضعیت، پاکستان را در معرض فرسایش منابع نظامی و اقتصادی قرار می‌دهد و توان آن برای تمرکز بر سایر اولویت‌های منطقه‌ای را محدود می‌کند.
در داخل کشور نیز فعالیت گروه‌های مسلح در بلوچستان و خیبرپختونخوا، چالش مهمی برای دولت و ارتش ایجاد کرده است. فعالیت ارتش آزادی‌بخش بلوچستان و تحریک طالبان پاکستان، امنیت نیروهای نظامی، زیرساخت‌های اقتصادی و پروژه‌های سرمایه‌گذاری را تحت تأثیر قرار داده است. بااین‌حال، مسئله بلوچستان صرفاً امنیتی نیست و ریشه‌هایی در مطالبات قومی، توزیع منابع، نابرابری اقتصادی و مشارکت سیاسی دارد. بنابراین، رویکرد نظامی به‌تنهایی نمی‌تواند تضمین‌کننده ثبات پایدار باشد. در کنار این مسائل، اختلافات سیاسی، محدودیت فعالیت مخالفان و تداوم مناقشه بر سر جایگاه عمران خان نیز انسجام داخلی را با دشواری مواجه کرده است.
در سطح منطقه‌ای، توافق دفاعی پاکستان، عربستان و ترکیه در اوت ۲۰۲۶ فرصت تازه‌ای برای اسلام‌آباد ایجاد کرده است. این همکاری می‌تواند جایگاه نظامی و دیپلماتیک پاکستان را تقویت کند و زمینه هماهنگی بیشتر در حوزه‌های دفاعی و اطلاعاتی را فراهم آورد. اما تفاوت اولویت‌های امنیتی اعضا و نبود ساختار فرماندهی یکپارچه، درباره میزان تعهد عملی این توافق ابهام ایجاد می‌کند. مهم‌تر از آن، چنین همکاری‌ای پرسش‌هایی درباره تعهدات امنیتی پاکستان در قبال شرکای جدید به وجود می‌آورد.
یکی از حساس‌ترین ابعاد این معادله، حفظ توازن میان روابط دفاعی با ریاض و مناسبات سیاسی و اقتصادی با تهران است. پاکستان از یک سو با عربستان پیوندهای امنیتی و اقتصادی گسترده دارد و از سوی دیگر، به دلیل مرز مشترک با ایران، ملاحظات ژئوپلیتیکی و اجتماعی نمی‌تواند روابط خود با تهران را نادیده بگیرد. هرگونه مشارکت اسلام‌آباد در تقابل نظامی با ایران می‌تواند امنیت مرزهای مشترک، مناسبات اقتصادی و ثبات داخلی پاکستان را تحت تأثیر قرار دهد.
از سوی دیگر، میانجی‌گری میان ایران و آمریکا برای اسلام‌آباد فرصتی دیپلماتیک فراهم کرده است. نزدیکی به واشنگتن و ارتباط با تهران می‌تواند نقش پاکستان را در تحولات منطقه افزایش دهد. همچنین ارتباط عاصم منیر با دولت ترامپ، زمینه تعامل بیشتر نظامیان پاکستان با کاخ سفید را فراهم کرده است. بااین‌حال، موفقیت این نقش مستلزم حفظ اعتبار و بی‌طرفی است. هرگونه همراهی آشکار با اقدامات یک طرف علیه طرف دیگر، می‌تواند اعتماد بازیگران منطقه‌ای به میانجی‌گری اسلام‌آباد را کاهش دهد. مسئله مهم‌تر، پیوند بحران‌های امنیتی در جغرافیای ایران، افغانستان و پاکستان است. فعالیت گروه‌های مسلح، اختلافات مرزی، قاچاق و مسئله بلوچستان می‌توانند ناامنی را از یک کشور به کشورهای همسایه منتقل کنند. در چنین شرایطی، همکاری امنیتی و دیپلماتیک با همسایگان برای پاکستان ضرورتی راهبردی است.