همزمان با افزایش فشارهای سیاسی و اقتصادی آمریکا علیه ایران و بالاگرفتن نگرانی‌ها از احتمال ازسرگیری جنگ تلاش‌های دیپلماتیک برای مهار بحران نیز وارد مرحله‌ای تازه شده است.
در روزهای گذشته تماس‌ها و رفت و آمدهای دیپلماتیک شدت گرفته و کنار قطر و پاکستان به‌عنوان میانجی‌گران اصلی، بازیگرانی مهم همچون چین و روسیه و حتی ترکیه، مصر، عربستان‌سعودی و البته عمان با جدیتی دوچندان وارد گود میانجیگری شدند.
*تماس‌های«جی.دی.ونس» با نخست‌وزیر قطر و «عاصم منیر» مارشال محبوب ترامپ که ظاهرا در روزهای گذشته تقریبا هر روز انجام شده،نامه معاون رییس‌جمهور آمریکا به دبیر شورای‌عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی، انتقال پیشنهادهای تازه تهران از مسیر دوحه به واشنگتن، تماس ترامپ با امیر قطر و البته افزایش تحرکات دیپلماتیک پکن و مسکو از فعال‌شدن چند مسیر موازی برای جلوگیری از گسترش بحران حکایت دارد.
هرچند واشنگتن همزمان بر فشار اقتصادی تاکید دارد و دست از بررسی گزینه‌های نظامی برنداشته و محدودکردن مسیرهای انتقال کالا و تجهیزات به ایران برداشته که تهران علاوه بر تلاش‌های دیپلماتیک از طریق تماس با میانجی‌های رسمی و غیررسمی، اقدامات دفاعی و نظامی خود را نیز افزایش داده، اما درشرایطی‌که شاهد افزایش چشم گیر شمار کشورهایی هستیم که برای میانجیگری وارد میدان شدند نوعی رقابت سیاسی نیز میان این بازیگران به راه افتاده یعنی قطر و پاکستان در ماه‌های گذشته میانجی‌های اصلی بودند و حتی در جریان مذاکرات موسوم به اسلام‌آباد توانستند رئیسان جمهور ایران و آمریکا را متقاعد کرده که پای یک تفاهمنامه ۱۴ بندی را امضا کنند. تفاهم نامه‌ای که البته زودتر از آنچه تصور می‌شد فروپاشید و در نتیجه تهران و واشنگتن در دوراهی جنگ و صلح قرار گرفتند آن هم در حالی که صفی بلند از میانجی‌ها در تلاشند ایران و آمریکا را به مسیر صلح هدایت کنند اما انباشت دهه‌ها بی‌اعتمادی می‌تواند از تمامی این تلاش‌ها موثرتر باشد.
واشنگتن برای رسیدن توافق به تهران متفاوت است. به واقع این تنها بی‌اعتمادی متقابل ایران و آمریکا نیست که مسیر صلح را به کوره راهی صعب العبور بدل کرده، بلکه هم در آمریکا و هم البته در ایران اختلاف نظرهایی جدی درباره انتخاب رویکرد نهایی به چشم می‌آید.
چنانکه در ایالات متحده چهره‌هایی همچون «جی،دی.ونس» و «استیو ویتکاف» مذاکره و دستیابی به توافق را راهی برای پایان‌دادن به بحران می‌دانند. حال آنکه همزمان با تلاش‌های
«پیت هگست» وزیر جنگ کابینه ترامپ برای ازسرگیری جنگ «بنیامین نتانیاهو» نیز کماکان برای ترغیب واشنگتن به حمله مجدد به خاک ایران تقلا می‌کند و گروه سومی نیز اگرچه خواهان آغاز فوری جنگ نیست، اما با تاکید بر تداوم فشار اقتصادی و محدودسازی ایران سعی دارد با حفظ وضعیت فرسایشی کنونی و حتی تشدید محاصره اقتصادی مانع از احیای مذاکرات شود. گروهی که «اسکات بسنت» وزیر خزانه‌داری و «مارکو روبیو» وزیر خارجه و
«جان رتکلیف» رئیس سازمان سیا از چهره‌های اصلی آن هستند.
تهران در مقابل پیام دیپلماتیک و پیام بازدارندگی را همزمان به واشنگتن ارسال و انتقال می دهد. به واقع و در حالی که واشنگتن کماکان سعی دارد مسیر خود را در این سه راهی پیدا کند، اما تهران با رویکردی دوگانه همزمان با انتقال پیام‌های دیپلماتیک از طریق میانجی‌ها، توسط فرماندهان نظامی پیام بازدارندگی مخابره می‌کند. ارسال این پیام ها در شرایطی است که به نظر می‌رسد حتی تماس‌های تلفنی«عباس عراقچی» با ۱۲ وزیر خارجه ظرف ۴۸ ساعت نیز علاوه بر پیام دیپلماتیک،حاوی پیام‌های نظامی-امنیتی جدی بود، چراکه تهران همزمان با فعال‌کردن کانال‌های سیاسی و جلب همراهی کشورهای منطقه می‌کوشد پیامدهای هرگونه حمله احتمالی را به کشورهایی گوشزد کند که در مجاورت ایران قرار دارند یا امکانات و پایگاه‌های نظامی خود را در اختیار آمریکا و متحدانش می‌گذارند.
فراموش نکنیم که یکی از ۱۲ کشوری که عراقچی با وزیر خارجه‌اش گفت و گو کرد قبرس بود. جزیره‌ای اروپایی که از پایگاه‌های حاکمیتی بریتانیا همچون«داکیلیا» یا «آکروتیری» که در جریان جنگ اخیر هدف حمله پهپادی قرار گرفت، میزبانی می‌کند. «حسین محبی» سخنگوی سپاه پاسداران از برداشتن محدودیت خودخواسته ۲ هزار کیلومتری برد موشک‌های ایران خبر داد، اما شاید تحول مهم‌تر در تهران را باید در بین سطور توئیت دبیر شورای‌عالی امنیت ملی جست‌وجو کرد.
«محسن رضایی» بر ضرورت انتقال پیام ایران به طرف آمریکایی تاکید کرد و با اشاره به برخی تحولات داخلی ایالات متحده پس از شکست جمهوریخواهان در انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره پرسید: حالا دقیقا در واشنگتن باید این پیام را به گوش چه کسی برسانیم که اگر جنگی را آغاز کنید با پاسخی ویرانگر رو به رو خواهید شد؟