هاشم اورعی، استاد دانشگاه صنعتی شریف و رئیس اتحادیه انجمن‌های انرژی ایران با اشاره به وضعیت تولید و مصرف گاز گفت: سال گذشته، پیش از وقوع جنگ، ظرفیت تولید گاز کشور در بهترین شرایط حدود ۸۳۰ میلیون مترمکعب در روز بود، اما در اوج سرمای زمستان سال گذشته با کسری حدود ۳۰۰ میلیون مترمکعبی مواجه شدیم. این کمبود باعث شد تأمین گاز صنایع، نیروگاه‌ها و حتی بخشی از مصرف خانگی نیز با محدودیت روبه‌رو شود.
کمبود گاز
اورعی می گوید: امسال حدود ۱۳۰ میلیون مترمکعب از ظرفیت تولید گاز کشور که در جریان آسیب‌ها از مدار خارج‌شده، هنوز به شبکه بازنگشته است. کسری قبلی با این میزان افزایش به حدود ۴۳۰ میلیون مترمکعب در روز می‌رسد؛ رقمی بیش از ۵۰ درصد بالاتر از کسری سال گذشته.
محدودیت گاز صنایع
رئیس اتحادیه انجمن‌های انرژی ایران با اشاره به الگوی مصرف گاز در کشور گفت: در شرایط عادی تقریباً یک‌سوم گاز کشور در بخش خانگی و تجاری، یک‌سوم در صنایع و یک‌سوم در نیروگاه‌ها مصرف می‌شود. با آغاز فصل سرما، مصرف خانگی به دلیل استفاده از گاز برای گرمایش به‌شدت افزایش پیدا می‌کند و سهم سایر بخش‌ها کاهش می‌یابد.
سرما و کمبود گاز
اورعی ادامه داد: بر اساس آمارهای شرکت ملی گاز، با هر یک درجه کاهش دما، مصرف گاز در بخش خانگی و تجاری حدود ۲۵ میلیون مترمکعب در روز افزایش می‌یابد. در روزهای سرد زمستان، مصرف این بخش ممکن است به ۶۰۰ تا ۶۵۰ میلیون مترمکعب برسد. در چنین شرایطی، گاز محدودی برای نیروگاه‌ها و صنایع باقی می‌ماند و تأمین انرژی این دو بخش با مشکل مواجه خواهد شد.
مازوت سوزی
وی با اشاره به امکان استفاده از سوخت‌های جایگزین در نیروگاه‌ها اظهار کرد: بخشی از کمبود گاز را می‌توان با مازوت و گازوئیل جبران کرد، اما این راهکار محدودیت دارد. برخی نیروگاه‌ها ازنظر فنی امکان استفاده از سوخت دوم را ندارند و صرفاً با گاز کار می‌کنند. همچنین استفاده از مازوت در نیروگاه‌های نزدیک کلان‌شهرها به دلیل آلایندگی شدید با محدودیت مواجه است. از سوی دیگر، نه گازوئیل کافی برای جایگزینی گاز وجود دارد و نه شبکه حمل‌ونقل جاده‌ای توان جابه‌جایی حجم موردنیاز این سوخت را دارد. ازآنجاکه در زمان کمبود برق، اولویت با بخش خانگی است، بخش عمده خاموشی‌ها متوجه صنایع خواهد شد.
خطر افت فشار گاز در سه استان
اورعی بابیان اینکه پیامدهای نا ترازی گاز فقط به صنایع و نیروگاه‌ها محدود نمی‌شود، گفت: تمام تمرکز شرکت ملی گازبر تأمین گاز بخش خانگی است و صنایع در آخرین اولویت قرارگرفته‌اند. حتی درباره تأمین کامل گاز نیروگاه‌ها نیز اطمینان وجود ندارد.
وی سه استان خراسان شمالی، گلستان و مازندران را در معرض خطر بیشتر افت فشار و قطعی گاز دانست و توضیح داد: این استان‌ها در انتهای شبکه انتقال گاز قرار دارند و به همین دلیل با کاهش فشار شبکه آسیب‌پذیرتر هستند. از طرف دیگر، مذاکرات برای واردات گاز از ترکمنستان، روسیه و ترکیه نیز تاکنون به نتیجه نرسیده است. این خطر وجود دارد که نتوانیم گاز موردنیاز مناطق دوردست و روستاها را نیز تأمین کنیم.
کاهش تولید صنعتی و افت اشتغال
رئیس اتحادیه انجمن‌های انرژی ایران با اشاره به پیامدهای اقتصادی محدودیت انرژی گفت: مرکز آمار ایران رشد صنعت کشور در پایان بهار امسال نسبت به پایان بهار سال گذشته را منفی ۱۴.۷ درصد اعلام کرده است. به عبارت است دیگر، تولیدات صنعتی کشور حدود ۱۵ درصد کاهش‌یافته. وی افزود: اگر این روند ادامه پیدا کند و تولید صنعتی ۱۰ تا ۱۵ درصد دیگر کاهش یابد، بخش قابل‌توجهی از ظرفیت تولید کشور از بین می‌رود. کاهش تولید به معنای کاهش عرضه کالا در شرایطی است که تقاضا همچنان وجود دارد؛ بنابراین افزایش قیمت‌ها و تشدید تورم از پیامدهای این وضعیت خواهد بود.
اورعی همچنین گفت: طی یک سال اخیر حدود ۶۳۰ هزار نفر از اشتغال صنعتی کشور کم شده‌اند و افرادی که در این بخش فعالیت می‌کردند، از اشتغال خارج‌شده‌اند و جایگزینی برای آن‌ها صورت نگرفته است. فولاد، صنایع فلزی و سیمان در خط مقدم این محدودیت‌ها قرار دارند و پس از آن‌ها صنایعی مانند آجر و کاشی نیز با مشکلات جدی مواجه می‌شوند.
رشد منفی سودآوری صنایع
اورعی درباره وضعیت سودآوری شرکت‌های فولادی نیز اظهار کرد: بر اساس آماری که در یک جلسه ارائه‌شده، سود این شرکت‌ها که سه سال پیش حدود ۳۳ درصد بود، سال گذشته به ۶ درصد رسیده است. اگر این روند ادامه یابد، ممکن است سودآوری آن‌ها امسال به صفر برسد و سال آینده وارد محدوده زیان شوند.
تعدیل نیرو و تعطیلی کارخانه‌ها
این استاد دانشگاه صنعتی شریف با انتقاد از فشارهای اداری و مالی بر بخش خصوصی گفت: تولیدکنندگان ازیک‌طرف با کمبود گاز و برق، افزایش قیمت مواد اولیه و مشکلات نقدینگی مواجه‌اند و از طرف دیگر باید فشارهای مالیاتی و تأمین اجتماعی و مشکلات مربوط به حساب‌های بانکی را تحمل کنند. مدیران صنعتی از صبح تا نیمه‌شب به‌جای تمرکز بر توسعه تولید، درگیر حل موانع فعالیت خود هستند. وقتی سرمایه‌گذاری انجام نمی‌شود و هزینه‌های تولید افزایش می‌یابد، بنگاه‌ها توسعه فعالیت خود را متوقف می‌کنند و برای کاهش هزینه‌ها به تعدیل نیرو روی می‌آورند. ادامه محدودیت انرژی نیز می‌تواند تعطیلی کارخانه‌ها را به دنبال داشته باشد. در شرایط فعلی سرمایه‌ها به‌جای تولید به سمت خرید سکه و ارز و فعالیت‌های دلالی می‌روند. اگر محدودیت‌های انرژی و فشارهای مالی واداری بر بخش خصوصی ادامه پیدا کند، ظرفیت تولیدی کشور کاهش خواهد یافت و صنعت با مشکلات جدی درزمینه تولید، اشتغال و صادرات مواجه می‌شود.برگرفته از خبرآنلاین