ستاره صبح - الهام روحانی: موشک سجیل یکی از مهمترین دستاوردهای صنعت دفاعی در حوزه موشکهای بالستیک میانبرد است. ویژگی اصلی این موشک، استفاده از پیشران سوخت جامد در هر دو مرحله پروازی، برد دو هزار کیلومتری، کاهش زمان آمادهسازی و برخورداری از سکوی پرتاب متحرک، است.
از عاشورا تا سجیل
سجیل در مراحل اولیه توسعه با نام «عاشورا» شناخته میشد. ۲۲ آبان ۱۳۸۷، نخستین آزمایش موفق پروازی این موشک اعلام شد؛ در آن زمان، وزیر دفاع وقت از دستیابی متخصصان به فناوری ساخت موشک بالستیک دو مرحلهای با سوخت جامد خبر داد. در ادامه، در اردیبهشتماه ۱۳۸۸، آزمایش نمونه ارتقایافته این موشک با نام سجیل انجام شد.
برد 2000 کیلومتر
سجیل موشکی زمینبهزمین با برد اعلامشده حدود دو هزار کیلومتر است که در رده موشکهای بالستیک میانبرد قرار میگیرد. طول این موشک حدود ۱۷٫۵ متر، قطر بدنه آن یک متر و حدودا ۲۰ سانتیمتر و وزن آن هنگام پرتاب حدود ۲۳ تن بیان شده است. این موشک از دو مرحله پیشران سوخت جامد بهره میبرد و با استفاده از سکوی پرتاب متحرک جادهای قابل شلیک است. سر جنگی آن نیز از بدنه اصلی جدا میشود و وزن محموله قابل حمل در برآوردهای مختلف حدود ۶۵۰ تا ۷۰۰ کیلوگرم است.
سوخت جامد
استفاده از سوخت جامد مهمترین تفاوت فنی سجیل با موشکهایی مانند شهاب۳ است. در موشکهای سوخت مایع، پیش از پرتاب باید فرآیند سوختگیری انجام شود؛ اما در موشکهای سوخت جامد، پیشران از پیش در موتور قرار دارد. همین موضوع موجب میشود زمان آمادهسازی برای پرتاب کاهش پیدا کند و امکان جابهجایی و استقرار موشک در موقعیتهای مختلف فراهم شود.
سرعت
سجیل هنگام ورود مجدد به جو زمین و در مرحله پایانی پرواز حدود ۱۱ تا ۱۳ ماخ، معادل تقریبی ۳۶۰۰ تا ۴۳۰۰ متر بر ثانیه، سرعت دارد؛ البته این ارقام مربوط به مرحله پایانی پرواز است و نباید آن را با سرعت موشک در تمام مراحل حرکت یکسان دانست. درباره دقت اصابت سجیل خطایی کمتر از ۱۰ متر گزارش شده که این موضوع بابت ارتقای سامانه هدایت و استفاده از تجهیزات ناوبری پیشرفتهتر است.
عدم رهگیری موشک
رهگیری این موشک بنا به گفته تسنیم، بسیار دشوار است؛ به نوشته این خبرگزاری «نوع طراحی سه مخروطی سرجنگی موشک سجیل موجب کاهش سطح مقطع راداری شده و در کنار سرعت مافوق صوت آن در فاز نهایی رهگیری این موشک را بسیار دشوار می کند.» همچنین درباره علت عدم رهگیری این موشک نیز نوشته «سامانه هدایت موشک سجیل ترکیبی از GPS و INS است و همین امر مقاومت موشک در برابر جنگ الکترونیک و اخلال در سیگنال های سامانه موقعیت یابی می شود. به همین دلیل خطای اصابت این موشک زیر ۱۰ متر برآورد شده که در موشکی مانند سجیل تقریباً صفر محسوب می شود.»
هاله نورانی
هنگامی که موشک سجیل از جو غلیظ زمین عبور کرده و به ارتفاعات بسیار بالا (لبه فضا) میرسد، فشار هوای محیط به شدت کاهش یافته و تقریباً به خلأ مطلق نزدیک میشود. در این شرایط، گازهای داغ و پرفشار خروجی از نازل موتور موشک دیگر با مقاومت اتمسفر مواجه نیستند. در نتیجه، این گازها به جای تشکیل یک دنباله باریک، به صورت کروی یا مخروطی در فضایی به وسعت چندین کیلومتر منبسط میشوند.
اگر زمان شلیک مقارن با غروب یا طلوع آفتاب باشد، در حالی که ناظران روی زمین در تاریکی شب قرار دارند، موشک به دلیل قرارگیری در ارتفاع دهها کیلومتری همچنان در معرض تابش مستقیم نور خورشید است. بازتاب نور خورشید از ذرات بخار آب، یخ و گازهای منبسط شده حاصل از احتراق سوخت جامد، این توده عظیم گازی را روشن کرده و شبیه به یک هاله آسمانی یا سحابی درخشان در پهنه آسمان به نمایش میگذارد.