گروه بین الملل: ایران از آمادگی برای اجرای نسخه کوتاه‌شده طرح هفت‌روزه خبر می‌دهد، اما اختلاف بر سر شروط هسته‌ای و رفع محدودیت‌های اقتصادی همچنان پابرجاست.
مذاکرات ایران و آمریکا با میانجی‌گری قطر در حالی وارد مرحله تازه‌ای شده که دو طرف همچنان بر اولویت‌ها و شروط خود پافشاری می‌کنند. در شرایطی که نگرانی‌ها از احتمال ازسرگیری درگیری نظامی افزایش یافته، تلاش‌های دیپلماتیک دوحه و تهران برای یافتن راهی جهت کاهش تنش‌ها ادامه دارد. محور اصلی این رایزنی‌ها، چگونگی اجرای طرح پیشنهادی ایران برای بازگشایی تنگه هرمز، رفع محدودیت‌های اقتصادی و فراهم شدن زمینه ازسرگیری مذاکرات سیاسی است.
بر اساس گزارش‌های منتشرشده، میانجی‌های قطری روز جمعه بیش از ۱۲ ساعت در تهران با مقام‌های ایرانی گفت‌وگو کردند و رایزنی‌ها روز شنبه در دوحه ادامه یافت. این تماس‌ها با واشنگتن نیز در جریان است و قطر تلاش می‌کند دو طرف را درباره مجموعه‌ای از اقدامات متقابل به توافق برساند. هدف اصلی این ابتکار، جلوگیری از آغاز دور تازه‌ای از حملات و بازگرداندن تهران و واشنگتن به مسیر مذاکره است.
طرح هفت‌روزه به برنامه دو‌روزه نزدیک شد
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، در گفت‌وگو با شبکه الجزیره از تغییراتی در طرح پیشنهادی تهران خبر داد. به گفته او، ایران با میانجی‌گری قطر به پیشنهادی دست یافته که زمان اجرای اقدامات مورد نظر را به دو روز کاهش می‌دهد. این طرح در ابتدا با عنوان طرح هفت‌روزه مطرح شده بود و قرار بود در چارچوب آن، اقدامات متقابل طرفین طی یک هفته انجام شود و در نهایت مسیر بازگشایی کامل تنگه هرمز هموار شود.
عراقچی تأکید کرده است که شروط ایران برای اجرای این برنامه روشن است و میانجی‌ها همچنان در حال رایزنی درباره آنها هستند. از جمله خواسته‌های تهران، لغو تحریم‌هایی است که پس از یادداشت تفاهم اسلام‌آباد اعمال شده، کاهش حضور نظامی آمریکا در منطقه، بازگرداندن معافیت‌های نفتی و آزادسازی دارایی‌های مسدودشده ایران، از جمله منابع مالی موجود در قطر.
به رسمیت شناختن مسیر جدید کشتیرانی در تنگه هرمز که با همکاری عمان تعیین شده و بسته شدن مسیرهای دیگر نیز از جمله موضوعات مطرح‌شده در این چارچوب است. تهران همچنین بر پایان جنگ در همه جبهه‌ها، از جمله لبنان، تأکید دارد. از نگاه مقام‌های ایرانی، اجرای این شروط می‌تواند زمینه بازگشایی تنگه هرمز و سپس آغاز گفت‌وگوهای گسترده‌تر با آمریکا را فراهم کند.
اختلاف بر سر ترتیب اقدامات
با وجود ادامه تماس‌ها، اختلاف اصلی همچنان بر سر این است که هر طرف در چه مرحله‌ای باید تعهدات خود را اجرا کند. واشنگتن خواهان دریافت امتیازهایی در زمینه برنامه هسته‌ای ایران پیش از ورود به مذاکرات گسترده‌تر است. در مقابل، تهران رفع محاصره دریایی، کاهش فشارهای اقتصادی و آزادسازی دارایی‌های خود را مقدم بر ورود به گفت‌وگوهای جدید می‌داند.
مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، اعلام کرده است که دونالد ترامپ هنوز درباره حملات تازه تصمیمی نگرفته، اما حل‌وفصل دیپلماتیک مناقشه را ترجیح می‌دهد. با این حال، او تأکید کرده که هر توافقی باید نگرانی‌های امنیتی آمریکا و موضوع برنامه هسته‌ای ایران را پوشش دهد. روبیو همچنین مواضع تندی درباره نقش منطقه‌ای ایران مطرح کرده است. در تهران نیز مقام‌ها ضمن تأکید بر ادامه مسیر دیپلماسی، از آمادگی نظامی در برابر هرگونه حمله احتمالی سخن گفته‌اند. عراقچی اعلام کرده است که فعلاً برنامه‌ای برای دیدار مستقیم با مقام‌های آمریکایی وجود ندارد و تصمیم درباره شکل مذاکرات، پس از موافقت واشنگتن با شروط ایران گرفته خواهد شد.
هرمز؛ نقطه حساس مذاکرات
وضعیت تنگه هرمز همچنان یکی از مهم‌ترین موانع رسیدن به توافق است. حوادث دریایی و گزارش‌های مربوط به حمله به نفتکش‌ها، نگرانی‌ها درباره امنیت کشتیرانی را افزایش داده است. در چنین شرایطی، بازگشایی این آبراه تنها یک موضوع دوجانبه نیست و پیامدهای آن بر بازار انرژی و تجارت جهانی نیز اثر می‌گذارد. با وجود مطرح شدن برنامه دو‌روزه، هنوز توافق نهایی و تعهد رسمی دو طرف برای اجرای آن اعلام نشده است. بنابراین، کاهش زمان پیشنهادی را نباید به معنای قطعی شدن بازگشایی تنگه هرمز دانست. سرنوشت مذاکرات به میزان انعطاف دو طرف، ترتیب اجرای تعهدات و تضمین‌های مورد نظر تهران و واشنگتن بستگی دارد.
برگرفته از: تابناک