ستاره صبح - الهام روحانی: مقاماتی از کشورهای عربستان، ترکیه و پاکستان به تهران آمدند و با مقامات ارشد کشور دیدار کردند. کارشناسان معتقدند که دلیل حضور آنان در تهران، میانجی‌گری میان ایران و آمریکا و تلاش برای جلوگیری از جنگ دوباره است. حشمت‌الله فلاحت پیشه، رئیس کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی در مجلس دهم دراین باره می‌گوید: « تا زمانی که موضوع یمن حل نشود، موضوع ایران در دستور کار قرار نمی‌گیرد. آمریکا نیز باید به این نشست چهارجانبه بپیوندد.» در ادامه گزیده نظرات وی را می‌خوانید:
* جنگ اگر دیپلماسی جواب ندهد، حتماً پیش از پایان سال میلادی جدید آغاز خواهد شد. به نظر من، با توجه به دپوی تجهیزات نظامی در منطقه و نوع آرایش نظامی و مانورهایی که طرفین انجام داده‌اند، این جنگ گسترده خواهد بود و ممکن است چند هفته طول بکشد، اما درنهایت به یک جنگ پایدار و فرسایشی منجر خواهد شد.
شانس دیپلماسی
ایران با سه رویکرد متفاوت مواجه هست. ازیک‌طرف آمریکا قرار دارد که در موضوع جنگ و توافق، طرف مرددی به‌حساب می‌آید. از طرف دیگر، اسرائیل قرار دارد که سیاست آن، جنگ علیه ایران و تداوم جنگ است. کشورهای منطقه نیز نقش توان‌بخش را ایفا می‌کنند. اگر کشورهای منطقه از دیپلماسی حمایت کنند، موضع مردد آمریکایی‌ها به سمت جنگ علیه ایران سوق پیدا نمی‌کند. در این شرایط، می‌توان امکان دیپلماسی را جدی تلقی کرد و احتمال جنگ کاهش پیدا می‌کند.
متأسفانه تاکنون اغلب کشورهای منطقه از دیپلماسی دلسرد شده‌اند. می‌توان گفت، نشست گروه مکه با ایران یکی از آخرین فرصت‌ها برای تقویت دیپلماسی است و می‌تواند مانعی در برابر جنگ ایجاد کند. در غیر این صورت، نوع مراودات شکل‌گرفته در منطقه و آمدوشدها و نقل‌وانتقالانی که انجام‌شده، به سمت جنگ پیش می‌رود.
بزرگ‌ترین دپوی
تجهیزات نظامی در اسرائیل
در شرایط کنونی، بزرگ‌ترین دپوی تجهیزات نظامی در اسرائیل وجود دارد. ضمن اینکه تجهیزات تولید سلاح در آمریکا نیز در چند نوبت مشغول کار هستند. به همین دلیل، ترامپ که احتمال جنگ را جدی گرفته است، در مذاکره با ایران حداقل امتیاز را پیشنهاد داده و در مقابل، حداکثر دستاوردها را از یک توافق احتمالی با ایران می‌خواهد. همین موضوع باعث به بن‌بست رسیدن دیپلماسی شده است.
جنگ یمن
دلیل وجودی پیمان مکه، تهدیدهای امنیتی عربستان از ناحیه یمن و تهدید آبراه‌های مرتبط با عربستان است. مشخصاً در این زمینه، جنبه عملیاتی موضوع یمن و محتویات سیاسی و امنیتی عربستان مدنظر قرار دارد و باید جنگ یمن به آتش‌بس برسد. اگر این اتفاق صورت بگیرد، آن زمان می‌توان موضوع جنگ ایران و آمریکا را در دستور کار قرارداد. تا زمانی که جنگ عربستان و حوثی‌ها در یمن ادامه دارد، پیمان مکه نمی‌تواند شرایط را از بحران یمن فراتر ببرد. هر یک از اعضای پیمان، یک بُعد از تأثیرگذاری را بر عهده‌دارند. عربستان بر کشورهای همسایه جنوبی ایران تأثیرگذار است، ترکیه به‌نوعی ارتباطات و شرایط امنیتی و نظامی منطقه با ناتو را شکل می‌دهد و پاکستان نیز به‌نوعی نقش توان‌بخش میان آمریکا و چین را ایفا می‌کند.
نشست چهارجانبه با آمریکا
موضوع یمن و جنگ ایران باید به‌عنوان دستور کار مشترک مطرح شود و آمریکا نیز به این نشست چهارجانبه بپیوندد. اگر ایران و اعضای پیمان به دنبال نتیجه‌بخش بودن نشست خود هستند، مجبورند آمریکا را نیز دعوت کنند و با حضور این کشور به توافق برای پایان جنگ برسند. بدون حضور آمریکا، اعضای پیمان مکه نمی‌توانند مانع پایان جنگ شوند.
جنگ پیش‌دستانه
اگر آخرین تکاپوهای دیپلماتیک، ازجمله پیمان مکه با ایران، به نتیجه نرسد، هرلحظه احتمال وقوع جنگ پیش‌دستانه وجود دارد. به‌هرحال، وقتی دیپلماسی شکست بخورد، جنگ رخ می‌دهد و فقط زمان وقوع آن نامشخص است. در جنگ آینده تجهیزات و چینش ناوگان نظامی و دریایی حرف اصلی را می‌زند. لذا، طرفین وقتی ببینند که جنگ را جدی می‌بینند، ممکن است برای جنگ پیش‌دستانه پیش‌قدم شوند. من معتقدم ایران، آمریکا و اسرائیل هر سه برای جنگ آماده می‌شوند؛ زیرا معتقدند اگر در دیپلماسی شکست بخورد، جنگ آینده به‌صورت کاملاً غافلگیرکننده‌ای آغاز خواهد شد.